Veel mensen vinden het een griezelig idee om ze te eten, maar rauwe eieren zijn een superfood voor de ogen. Ze zitten vol belangrijke voedingsstoffen, zoals cholesterol, allerlei vitamines, en gele pigmentstoffen die het netvlies voeden.
De Voordelen van Rauwe Eieren
Eieren staan al enkele tientallen jaren in een slecht daglicht, omdat ze zoveel cholesterol bevatten. Maar dat je lichaam, en vooral je brein, cholesterol juist nodig heeft om goed te kunnen functioneren, is inmiddels uit meerdere medische onderzoeken gebleken. Onze voorouders wisten dit natuurlijk al eeuwenlang. Het is maar heel kort geleden in de geschiedenis dat eieren in de ban zijn gedaan. Onlangs is de oudste vrouw van Italië overleden, Emma Morano. Zij werd 117 jaar oud. Ze at haar leven lang iedere dag drie eieren, waarvan twee rauw.
Eieren zijn oergezonde vitaminebommetjes. Wat zij niet weten is dat de eidooier juist het gezondste deel van het ei is, want deze barst van de vitamines, antioxidanten en gezonde vetzuren. Eigeel bevat wel een beetje verzadigd vet, maar 60 procent van het vet in eieren is onverzadigd vet. Daarnaast bevat eigeel choline - wat de hersenfunctie ondersteunt en helpt je bloeddruk op peil te houden - en vitamine D, wat belangrijk is om calcium op te nemen en zo je botten sterk te houden. De dooier bevat ook belangrijke antioxidanten als luteïne en zeaxanthine die weer helpen de kans op allerlei ziekten (zoals oogziekten) te verkleinen.
Voor wat het cholesterol betreft: het klopt dat een eidooier tussen de 186 - 200 mg cholesterol bevat. Maar je lichaam heeft ook een beetje cholesterol nodig als bouwsteen voor lichaamscellen en hormonen.
Rauwe eieren voor de ogen
Het probleem van droge ogen ontstaat doordat er te weinig voedingsstoffen in de ogen aanwezig zijn. Te weinig vet, te weinig cholesterol, te weinig vitamine A en een tekort aan nog veel meer andere voedingsstoffen. Als je ogen niet goed genoeg gevoed zijn, drogen ze uit en dat voelt vervelend aan. Je ogen gaan pijn doen, ze kunnen er bloeddoorlopen uitzien en het voelt alsof er zand in zit.
Het is dus belangrijk dat je goed voor je ogen gaat zorgen, zodat het droge, branderige gevoel verdwijnt en je ogen weer prettig gaan aanvoelen. Anders gaan zien en anders gaan eten kunnen hierbij helpen. Zorg ervoor dat je de voedingsstoffen binnenkrijgt die je ogen tot diep in de cellen voeden; door veel eieren te eten bijvoorbeeld. Eet ze het liefst rauw, omdat de stoffen die erin zitten dan helemaal intact blijven. De kip heeft ze al voorverteerd, waardoor je lichaam ze heel gemakkelijk opneemt.
De Risico's van Salmonella
Wat er gebeurde tijdens de opnames bij omroep Max, was dat de artsen ronduit bang waren voor de salmonellabacterie die in de eieren zou kunnen zitten. Eerlijk gezegd was ik daar helemaal niet op voorbereid, want ik ben zelf niet zo vatbaar voor dit soort angsthazerij. Ik eet al meer dan vier jaar rauwe eieren en ik ben nog nooit zo gezond geweest als nu.
Heel soms hoor je wel eens, dat eieren besmet zouden zijn met salmonella, maar gelukkig is het risico dat een ei besmet is erg laag. Eén studie wees uit dat slechts 1 op de 30.000 eieren die in de NL worden geproduceerd is besmet.
Als we echt bang moeten zijn voor salmonella, dan kunnen we beter zoetwaren en chocolade laten staan. Ze blijken namelijk de op één na grootste oorzaak van voedselgerelateerde salmonellabesmettingen bij de mens te zijn, met 10,5 procent van de gevallen (Bron: EFSA, 2015). Daarnaast verzwakken deze producten ons systeem door de vele suikers die erin zitten.
Suiker heeft ontzettend veel nadelen voor de gezondheid, maar niemand is er bang voor. Suiker verzwakt het lichaam en het immuunsysteem en hierdoor kan een bacterie als salmonella vat op ons krijgen. We worden dan gemakkelijker ziek, en dus niet door het eten van biologische rauwe eieren. Ik vraag me af of de huisartsen bij omroep Max ook zo angstig zouden hebben gereageerd als ik met een reep chocola was aangekomen.
Salmonella is een Enterobacterie die van nature voorkomt in het maagdarmkanaal van kippen. En omdat de kip beschikt over een cloaca (een combinatie tussen vagina en anus of, voor de pubers onder ons, een kontkut - and yes, you're welcome for that image), komen de eieren dus uit hetzelfde gat als de ontlasting.
Als (en ik zeg als) er al Salmonella bij een ei komt, dan zit het aan de buitenkant. De schil van een ei ademt, maar laat geen bacteriën door. Vandaar dat je een ei zo onnoemelijk lang kunt bewaren - minimaal een maand, al redden ze het hier in huis nooit zo lang aangezien er gemiddeld 4-10 eieren per dag doorheen gaan.
Stel je voor dat een bacterie doordringt tot in het heiligste der heiligen van zo'n ei - het eivocht (eiwit dus). Dat behoorlijk voedselrijk, maar ook behoorlijk ijzerarm; dé manier van de natuur om besmetting met bacteriën en schimmels te voorkomen, aangezien die ijzer nodig hebben voor het overleven.
Alles kan. Er worden weleens mensen ziek van rauwe eieren. Dus ja, het kán gebeuren dat er toch Salmonella in je ei terecht komt.
Het risico op besmetting met de salmonella-bacterie is bij het eten van rauwe eieren in ieder geval te overzien - volgens het Voedingscentrum zijn in ons land ongeveer 3 op de 10.000 eieren besmet met salmonella - maar de gezondheidseffecten zijn niet zo groot als soms wordt gedacht.
Hoewel de kans zeer klein is, bestaat er theoretisch de mogelijkheid dat een ei besmet is met de bacterie salmonellea enteriditis. Een besmet ei kan alléén dan leiden tot voedselvergiftiging wanneer het niet voldoende verhit is.
Slechte hygiënische omstandigheden kunnen de bacteriegroei verhogen en het risico op besmetting vergroten. Verhitting boven de 70 graden doodt de bacterie.
Om salmonella vergiftiging bij de zogenoemde risicogroepen te voorkomen wordt het gebruik van rauwe eieren afgeraden aan kinderen onder de vijf jaar, aan zwangeren, aan bejaarden met een verminderde weerstand en aan zieken.
Na besmetting met salmonella kunnen klachten ontstaan zoals buikpijn, diarree, hoofdpijn, koorts, misselijkheid en overgeven. In een enkel geval heeft een besmetting een dodelijke afloop.
Veiligheidsmaatregelen
Wil je een ei rauw gebruiken, dan moet je het wel wassen - vlak voor gebruik. Gewoon in een sopje met wat bio-afwasmiddel. Desnoods daarna even afspoelen in een badje met een scheutje azijn.
Verwerkt u rauwe eieren in een gerecht, dan is extra hygiëne bij de bereiding niet overbodig. Gebruik bij het splitsen van eieren een eisplitser, zodat geen besmetting via de eischaal kan plaatsvinden. Werk in een schone omgeving, dek het gerecht goed af en bewaar het in de koelkast.
Voedingswaarde en Opname
Simpel: omdat je lichaam uit rauwe eieren juist minder proteïnen opneemt. Dat zit zo: eén ei bevat ongeveer 6 gram aan proteïnen, oftewel eiwitten. In een rauw ei zijn die eiwitten opgesloten in een soort bal en heeft je lichaam erg veel moeite om ze op te nemen.
Kook je je ei, dan komen de proteïnen vrij en gaan ze verbindingen met elkaar aan. Je lichaam vindt het een stuk makkelijker om proteïnen uit gekookte of verhitte eieren op te nemen. Uit onderzoek blijkt zelfs dat mensen maar 51 procent van de eiwitten uit een rauw ei opnemen, terwijl dat uit een gekookt ei maar liefst 91 procent is.
Dat niet alleen: de 9 belangrijke, gezonde aminozuren in eieren zitten ook opgesloten in de proteïnen en komen pas vrij als het ei verhit is. Bovendien wordt de avidine in rauwe eieren onschadelijk gemaakt bij verhitting. Avidine is een eiwit dat verhindert dat je lichaam biotine, ook bekend als vitamine B7, opneemt.
Rauw eiwit wordt sowieso een stuk slechter door je lichaam opgenomenen dan gekookt eiwit, maar erger is dat het avidine bevat. Avidine bindt met het biotine (ook wel vitamine B8 of H genoemd) uit de eidooier en uit andere voedingsmiddelen.
Eidooiers zijn perfect om rauw te gebruiken. Veel van de vitaminen en vetzuren koken kapot als je het ei verhit. Een goed gemaakte mayonaise is dus een prima bron van voedingsstoffen.
Het eiwit is meer een probleem. Een keer rauw eiwit eten kan geen kwaad, maar eiwit bevat avidine. Avidine bindt met biotine (vitamine B8), waardoor het biotine niet kan worden opgenomen. Eet je heel veel (denk aan 2 of meer) rauwe eiwitten per dag, dan kun je daar een vitamine B8-tekort van krijgen.
De bioavailability (de mate waarin een voedingsstof beschikbaar is en kan worden gebruikt door ons lichaam) van eiwit neemt behoorlijk toe als het verwarmd is.
Witte vs. Bruine Eieren
De ene kip legt bruine eieren, de andere witte. Aan de kleur van de oorlellen van de kip kun je zien welke kleur eieren dat ras legt. Maar dat kleurtje heeft geen effect op de kwaliteit en voedingswaarde van een ei, zo hebben meerdere onderzoeken aangetoond. Elk ei bevat ongeveer evenveel vitamines en mineralen. Een large ei bevat circa 76 kcal., 6 gram proteïne en 5 gram vet.
Het ongezonde imago van witte eieren is een erfenis uit het verleden. Decennia geleden verkochten supermarkten vooral legbatterij-eieren en die waren vrijwel altijd wit.
Het grootste verschil tussen witte en bruine eieren is de prijs: bruine eieren zijn duurder dan de witte variant. De Keuringsdienst van Waarde deed hier onderzoek naar en meent dat witte eieren eigenlijk beter zijn dan bruine. Kippen die die eieren produceren, hebben namelijk minder voer nodig en leggen meer eieren per jaar: zo’n 300 à 320 in plaats van tussen de 290 en 310. Ook leven die kippen een maand of twee langer.
Het is overigens niet zo dat bruine eieren per definitie minder goed zijn dan witte eieren. Geef jij bijvoorbeeld veel om dierenwelzijn, let dan op het Beter Leven keurmerk.
Bewaren van Eieren
In de supermarkt liggen de eieren niet gekoeld, dus ook thuis kun je ze beter niet in de koelkast stallen. Toch? Onjuist. Eieren bewaar je bij voorkeur in hun eigen doosje in de koelkast. Zo krijgen ziekmakende bacteriën zoals salmonella geen kans. Waarom eieren in de supermarkt dan niet in de koelkast staan?
Eieren en Cholesterol
Ze zijn slecht voor je cholesterol, dat is ook zo’n hardnekkige mythe over eieren. Cholesterol is nodig voor de opbouw van je celmembranen en voor het aanmaken van hormonen. Als je er niet voldoende van binnenkrijgt via je voeding, maakt je lever het daarom zelf aan. Een eidooier bevat tussen de 186 - 200 mg cholesterol. Dat is meer dan vier keer zoveel cholesterol als er in één ei zit. Verzadigd vet in je voeding heeft een groter effect op je cholesterolgehalte. Een hoog bloed-cholesterolgehalte vergroot het risico op hart- en vaatziekten.
Eieren en Zwangerschap
Het is een hardnekkige mythe dat zwangere vrouwen beter geen eieren kunnen eten. Dat het ongeboren kindje door eieren allergisch zou worden is nooit bewezen. Eieren zijn juist gezond als je zwanger bent. Ze bevatten onder andere vitamine D en foliumzuur. Foliumzuur verkleint het de kans op aangeboren afwijkingen zoals een open ruggetje, een hazenlip en open gehemelte. Een lekker hardgekookt eitje is voor iedere zwangere aan te raden.
Eieren en Kinderen
Ook een bekende in het rijtje mythes over eieren: lange tijd werd gedacht dat het beter was om kleine kinderen niet bloot te stellen aan eieren en noten omdat dit de kans op allergie zou vergroten. Het advies van de Nederlandse Vereniging van Kindergeneeskunde is in 2018 veranderd: baby’s mogen al vanaf vier maanden eieren en pinda’s. Sterker nog, het is juist goed als ze dat soort voeding krijgen, want dan worden ze daar minder snel allergisch voor. Eerder kwamen ook al kinderallergologen met dit advies. Het is wel goed om met kleine hapjes te beginnen, zeggen de kinderartsen.
THT vs. TGT Datum
De THT-datum is de ’tenminste houdbaar tot’-datum. Zo’n THT vind je op minder bederfelijke producten die je niet allemaal in de koelkast hoeft te bewaren. Bijvoorbeeld groente in een pot, soep in blik, chips, hagelslag en frisdrank. De vermelde datum is de datum tot welke de fabrikant een goede kwaliteit van het betreffende product kan garanderen. Na deze datum kun je het product nog probleemloos en zonder veel risico eten, al bestaat de kans dat de smaak, de geur of de kleur van het product verandert.
Die andere datum op verpakkingen, de TGT-datum, staat voor ’te gebruiken tot’. Deze afkorting kom je tegen op zeer bederfelijke producten die je in de koelkast moet bewaren. Denk aan voorgesneden groente, vlees en verse vis. De TGT-datum is de uiterste datum waarop je het product mag eten.
Overzicht voedingswaarden ei
| Voedingsstof | Hoeveelheid (per ei) |
|---|---|
| Energie | 76 kcal |
| Proteïne | 6 gram |
| Vet | 5 gram |
| Cholesterol | 186-200 mg |
labels: #Ei
