Hoewel veel mensen genieten van gerechten met (half)rauw vlees, zoals filet americain of carpaccio, is het belangrijk om bewust te zijn van de mogelijke gezondheidsrisico's. Rauw vlees kan namelijk bacteriën bevatten die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Dit artikel biedt een overzicht van de risico's die verbonden zijn aan de consumptie van rauw vlees en geeft tips om besmetting te voorkomen.
De Gevaren van Bacteriën in Rauw Vlees
Er is altijd een kans dat bacteriën zoals salmonella of E. coli in de verpakking van je stukje kip of tonijn rondwaren. Hoewel voedselproductiebedrijven aan strikte hygiëne-eisen moeten voldoen, kunnen deze bacteriën toch nog makkelijk op je bord terecht komen, doordat ze op wat voor manier dan ook tijdens het productieproces je vlees te pakken krijgen. ‘Je weet niet hoe er met het vlees is omgegaan,’ zegt Nelkens. Heeft ‘ie een punt.
Een onderzoek van de Consumentenbond toonde aan dat ESBL (Extended Spectrum Beta-Lactamase) werd aangetroffen in 13 procent van de onderzochte biefstukken en in 40 procent van de kalfsvleesmonsters. ESBL kan in de darmen van dieren zitten en tijdens de slacht op de buitenkant van het vlees terechtkomen. Volgens het RIVM heeft 1 op de 20 Nederlanders deze bacterie in zich, zonder dat ze daar iets van merken. Het probleem ontstaat wanneer deze mensen ziek worden en antibiotica nodig hebben, omdat de antibiotica mogelijk niet werken door de resistentie van de ESBL-bacterie. De bacterie ontstaat door overmatig antibioticagebruik in de veeteelt.
Mensen die voedselvergiftiging oplopen van één van deze bacteriën kunnen last krijgen van bloederige diarree, maagkrampen en overgeven - en dit kan wel een week aanhouden. De meeste mensen zullen na een dag of zeven beter worden, maar in de wat zwaardere gevallen kunnen je nieren stoppen met normaal functioneren, wat weer resulteert in nierfalen. Wel zegt Nelkens erbij dat dit niet vaak voorkomt bij verder gezonde volwassenen.
De Rol van Verhitting
De oplossing om bacteriën te doden is eenvoudig: het vlees goed verhitten. "Als je dit goed doet, dan zijn de bacteriën weg", vertelt RIVM-directeur Roel Coutinho. Door verhitting wordt het probleem opgelost, en als je dat niet doet, dan loop je het risico dat je besmet wordt met ESBL.
Adviezen en Aanbevelingen
Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds adviseert om minder vlees te eten om de kans op darmkanker te verkleinen. De aanbeveling van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds luidt: Beperk het eten van rood en bewerkt vlees. Eet weinig rood vlees zoals rund-, varkens- en lamsvlees. Eet weinig of geen bewerkt vlees.
Alternatieven voor Rood Vlees
Vlees is een belangrijke bron van eiwitten, ijzer en zink. Je kunt rood vlees makkelijk vervangen door dierlijke alternatieven, zoals gevogelte, vis of ei. Maar ook peulvruchten zijn een gezond, plantaardig alternatief. Veelgebruikte alternatieven zijn daarnaast kaas en paddenstoelen. Kies bijvoorbeeld 3 dagen per week een gerecht met rood vlees en de andere dagen voor vis, kip, kalkoen, ei, kaas of een vegetarisch alternatief.
Veilig Rauw Vlees Eten: Tips
Als je echt rauw vlees wil, kun je beter voor een sappige rauwe steak gaan dan voor een burger die niet helemaal gaar is. Door de warmte verspreiden en vermenigvuldigen bacteriën zich veel sneller. Daarbij is er één rauw voedingsproduct dat Nelkens sowieso afraadt: rauwe oesters. ‘Ik zeg tegen iedereen dat ze die echt niet moeten eten.’
Consumptiecijfers
Het vleesverbruik per hoofd van de bevolking was volgens Wageningen Economic Research in 2022 76 kilo. Zo'n 36 kilo daarvan is varkensvlees, 21 kilo pluimveevlees, 15 kilo rundvlees, 1 kilo kalfsvlees en 1 kilo schapen- en geitenvlees.
| Soort Vlees | Consumptie per Hoofd (2022) |
|---|---|
| Varkensvlees | 36 kg |
| Pluimveevlees | 21 kg |
| Rundvlees | 15 kg |
| Kalfsvlees | 1 kg |
| Schapen- en geitenvlees | 1 kg |
Rood en Bewerkt Vlees: Risico's en Aanbevelingen
Het eten van veel rood en met name bewerkt vlees zoals vleeswaren wordt in verband gebracht met beroerte, diabetes type 2 en kanker. Vlees heeft veel invloed op het klimaat vergeleken met andere producten: kippenvlees het minste en rundvlees het meest. De wereldwijde toenemende vraag naar vlees leidt tot ontbossing, meer land- en watergebruik en het verdwijnen van regenwoud. Diverse veehouderijen houden extra rekening met dierenwelzijn.
Voorbeelden van bewerkt vlees zijn vleeswaren als ham, bacon, salami en bepaalde soorten worst zoals knakworst en rookworst. Hamburgers en gehakt vallen alleen onder bewerkt vlees wanneer deze zijn geconserveerd met zout of chemische toevoegingen.
Ons advies voor rood vlees is om per week niet meer dan 350 tot 500 gram te eten. Dit is ongeveer hetzelfde als 3 porties. Het is beter om geen vleeswaren te eten zoals ham, boterhamworst of salami. Er zijn veel lekkere en gezondere alternatieven. Bijvoorbeeld verschillende soorten kaas, maar ook sandwichspread, vis of hummus.
Voorbeelden van vette vleessoorten met veel verzadigd vet zijn speklap, gehakt, krabbetjes, lamskotelet en lamskarbonade.
De Schijf van Vijf
Mager onbewerkt vlees staat in de Schijf van Vijf en past in een gezond voedingspatroon. Het advies is om een keer per week vis te eten en een of meerdere dagen per week vegetarisch te eten. Binnen de Schijf van Vijf draait het om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten. Een voorbeeld van een weekindeling voor warme maaltijden kan zijn: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen onbewerkt rood vlees en 2 dagen kip of ander gevogelte.
Veiligheid bij de Bereiding
Vlees kan op allerlei manieren worden bereid: van koken, bakken en grillen en roerbakken tot barbecueën. Vlees krimpt ongeveer een kwart bij bereiding door verlies van vocht en vet. Voor gemalen vlees geldt: controleer of het volledig is gegaard voordat je het opeet. Voorbeelden zijn gehakt, worstjes of spiesjes. Vlees uit één stuk van rund of varken, zoals biefstuk, kan rosé gegeten worden, maar doorbakken is de meest veilige keuze.
Om een voedselinfectie te vermijden is het belangrijk hygiënisch te werken en kruisbesmetting te voorkomen. Als je vlees uit de diepvries gaat eten, moet je het eerst ontdooien. Als je vlees niet ontdooit dan loop je het risico dat de binnenkant nog niet helemaal gaar is, terwijl de buitenkant wel al donkerbruin gebakken is. Ontdooi bevroren producten in de koelkast, op een afgedekt bord of in een afgedekte schaal. Zo krijgen bacteriën geen kans en blijft het vlees lekker sappig. Kleinere stukken vlees kunnen worden ontdooid in de magnetron. Maak het dan wel meteen erna verder klaar. Vries ontdooid rauw vlees niet opnieuw in.
Speciale Groepen
Jonge kinderen, ouderen, mensen met een verminderde weerstand en zwangeren wordt afgeraden rauw vlees te eten, zoals tartaar en carpaccio. Dit zijn risicovolle producten. Eet geen vlees dat niet goed verhit is. Je kunt dan besmet raken met ziekmakende bacteriën, zoals salmonella, E.
Zwangeren kunnen beter geen rauw vlees eten. Zij zijn gevoeliger voor een voedselinfectie. De parasiet toxoplasma gondii in rauw vlees kan een miskraam of vroeggeboorte veroorzaken. Verhit vlees is geen probleem. Twijfel je over een product? te eten. Eet niet meer dan 500 gram vlees (incl. één keer voor ei, peulvruchten of ongezouten noten. Zwangeren mogen daarom niet meer dan 3.000 microgram vitamine A per dag binnenkrijgen. leverproducten, zoals smeerleverworst en paté. zijn voor je baby. laagje smeerleverworst of paté kan geen kwaad voor jou of je baby. voor zwangeren.
labels: #Vlees
