Tuinbonen zijn wat mij betreft één van de lekkerste zomergroenten - zéker als je ze zelf dopt. Als we eten met de seizoenen, kom je vanzelf tuinbonen tegen in de lente. Er gaat niets boven de smaak en bite van vers bereide tuinbonen die nét gaar zijn. Niet tot moes gekookt, maar lekker knapperig en vol smaak. De Nederlandse tuinbonenoogst komt in juni op gang en duurt ongeveer twee maanden.

Even een klusje natuurlijk, maar je eigen boontjes doppen heeft z'n charme, en is ook leuk om te doen met kinderen. Voor twee personen heb je ongeveer een kilo in de dop nodig. Neem 500 tot 750 gram per persoon aan ruw gewicht, en trommel evt. enige gezinsleden op om te helpen. In de forse viltachtige peul zitten meestal 4-5 zaden, dat zijn de eetbare tuinboontjes. Druk om de bonen te doppen met twee duimen op de bolle kant van de peul en duw ze eruit.

Snijd om ze te doppen met je nagels over de zijnaad van de dikke peul, en wip de boontjes eruit. Van 1 kilo ongedopte tuinbonen blijft na het doppen ongeveer 300-400 gram over. Na het doppen blijft er zo’n 200 gram boontjes over per persoon. Bewaar gedopte boontjes in een vochtige doek, eenmaal gedopt verkleuren ze gauw.

Verse peulen van Tuinbonen bewaar je overigens maximaal een dag of 3 in een papieren of plastic zak, in je groentelade. Let bij het kopen goed op: glanzende, stevige peulen zijn vers. Check gerust even de binnenkant. Is het pluis in de peul nog mooi wit en zacht? Dan zit je goed. Zodra je dat gedaan hebt, kook je ze het liefst direct. Dan behouden ze hun kleur en frisheid.

Bereiding van Tuinbonen

Blancheer of stoom de boontjes in enkele minuten gaar. Langer dan 5 min. is niet nodig en gaat ten koste van de smaak. Proef er ééntje uit de pan - en bedwing jezelf om de rest tot de maaltijd te bewaren...

Dubbeldoppen

Het befaamde dúbbeldoppen (nog een keer het velletje eraf halen, waardoor je een donkerder groen, kleiner boontje overhoudt) is niet nodig... Hoewel sommige koks erbij zweren. In ieder geval leuk om eens het verschil te proeven. Bij het duppeldoppen verwijder je niet alleen de peul, maar ook het licht bittere vliesje om de boontjes. Maar soms is het wel aan te raden, metname bij dikkere, oudere peulen kan het de moeite zijn om te dubbeldoppen, het buitenste schilletje wordt dan wat taaier. Het laatste kost aardig wat tijd, maar wat je verliest in tijd, krijg je terug in smaak. Dubbelgedopte tuinbonen zijn heerlijk zacht en echt zó veel lekkerder.

Een beetje gefrunnik aan de buitenste schil van gedopte tuinbonen, en je wipt het binnenste donkergroene boontje er zo uit. Hoe je dat doet? Kook de gedopte bonen 15-30 minuten. Voeg aan het kookwater een scheut melk toe, dan blijven de bonen mooi blank. Giet af en laat iets afkoelen. Nu kun je met je nagel een klein scheurtje in het vliesje maken en het velletje dat om de boon zit verwijderen.

Alternatieven

Mochten er nog geen verse Nederlandse tuinbonen zijn, dan zijn de frisgroene bonen uit de diepvries een goed alternatief voor deze Toscaanse antipasto. Begrijpelijk. In dat geval zijn diepvries tuinbonen een prima alternatief. Die worden snel na het oogsten ingevroren en behouden daardoor hun smaak en structuur. Ik kies voor diepvries tuinbonen in dit recept. Ik vind ze mooier van kleur en er is niets aan toegevoegd. Aan tuinbonen in een potje wordt nog wat zout toegevoegd.

Variaties en Recepten met Tuinbonen

Tuinbonen met Knoflook, Rozemarijn en Salie

Zelf heb ik ze deze keer geserveerd bij Italiaanse burgers, dus ik koos voor een smaakcombinatie met knoflook, rozemarijn en salie. Simpel, maar zó smaakvol. Tuinbonen combineren verrassend goed met verschillende kruiden. Knoflook, rozemarijn en salie geven een mediterrane touch, terwijl je met munt of dille juist een frisse twist krijgt. Gebruik bij voorkeur verse kruiden en voeg die pas op het einde toe, zodat ze hun aroma goed behouden. Kortom, tuinbonen zijn echte smaakdragers en passen zich makkelijk aan.

Manlief kwam met een hele tas met groenten thuis waarin ook tuinbonen zaten. Rits ondertussen de rozemarijn van het takje en hak dit samen met de salie fijn. Giet een scheut olijfolie in dezelfde pan en fruit hierin de geraspte knoflook. Voeg de tuinbonen toe en de gehakte kruiden. Roer alles even om zodat de smaken goed in de boontjes kunnen trekken.

Instructies:

  1. Doe de gedopte tuinbonen (zonder zout) in een pan en kook ondertussen in een waterkoker het water.
  2. Giet zoveel kokend water bij de tuinbonen dat ze net onder staan en zet het vuur aan.
  3. Als het water kookt, zet het vuur dan iets lager en kook de bonen in ongeveer 5-10 minuten (afhankelijk van de grootte). Proef even tussendoor of ze al knapperig gaar zijn.
  4. Giet de tuinbonen dan af.

Tuinbonen met Tomaat en Feta

Deze tuinbonen met tomaat en feta is een lekker fris gerecht, het doet mediterraans aan. Snijd de tomaten in blokjes. Snipper het uitje fijn. Hak de teentjes knoflook fijn. Snijd de feta in blokjes. Doe wat olijfolie in een steelpannetje en fruit het uitje samen met de knoflook. Voeg daarna de tomatenblokjes toe en verwarm de tomaten kort. Giet de tuinbonen af en doe ze bij de tomaten. Voeg hier ook de blokjes feta aan toe. Pluk de muntblaadjes van de takjes en scheur de blaadjes in stukjes. Voeg deze toe aan de tuinbonen met tomaat en feta. Breng het geheel op smaak met wat peper. Hussel het geheel goed door elkaar. Klaar is het tuinbonen met tomaat en feta gerecht. Eet smakelijk!

Breng water aan de kook en voeg de tuinbonen toe. Kook de tuinbonen in 7-9 minuten beetgaar. Dit geldt voor de tuinbonen uit de vriezer.

Tuinbonen zoals Oma ze Maakt

Tuinbonen zoals oma ze maakt is zo’n klassieker die je minstens één keer per jaar wilt maken. Het recept draait om verse tuinbonen, die je zelf moet doppen. Daar moet je even voor gaan zitten, maar dat hoort bij de charme. Verse tuinbonen vind je niet het hele jaar door, dus als ze er zijn, moet je ze echt meenemen. Nodig je familie uit om samen te doppen, kook de tuinbonen rustig gaar en maak intussen het sausje. Het sausje krijgt extra veel smaak door de aanbaksels van de ui en spekblokjes. Zo proef je precies hoe tuinbonen zoals oma ze maakt bedoeld zijn: warm, huiselijk en vol smaak.

Hiervoor smelt je de boter en bak je op een zacht vuur de ui en de spekblokjes. Strooi de bloem in de achtergebleven vetstof en gaar het even goed door. Schenk er nu beetje bij beetje de melk bij tot de gewenste dikte, roer steeds goed door. Doe de spekjes en ui weer terug in de pan. Schud de tuinbonen af en meng ze met de saus. Tuinbonen zoals oma ze maakt is een recept dat je meeneemt naar de tijd van vroeger. Verse tuinbonen worden steeds minder vaak gekocht, terwijl ze juist zoveel smaak en structuur hebben die je in potjes nooit terugvindt. Het geheim zit ‘m in de aandacht die je ervoor hebt. Verse tuinbonen geven een licht bittere bite en hebben dat karakteristieke flodderlaagje. Die laag maakt de smaak uitgesproken. Wie gewend is aan pot- of diepvriesbonen zal merken dat tuinbonen zoals oma ze maakt echt een totaal andere ervaring is. Je proeft pure groente met een mooie structuur. De spekjes en ui brengen het geheel op smaak, en het bonenkruid maakt het helemaal af. Een bord tuinbonen zoals oma ze maakt is niet compleet zonder een pan gekookte aardappelen. Serveer er een stukje vlees bij, bijvoorbeeld een sappige gehaktbal of een karbonade. Zo eet je precies zoals het vroeger aan tafel ging. En heb je wat over? Bewaar de tuinbonen in de koelkast en warm ze zachtjes op. De saus kan nog wat indikken, voeg dan een scheutje melk toe.

Tuinbonen met Spekjes

Dit recept voor tuinbonen met spekjes doet me altijd aan mijn moeder denken. Zodra het seizoen van tuinbonen weer begon maakte zij deze voor ons klaar.

Voor 2 personen:

  • 1 kilo tuinbonen, gedopt blijft er ongeveer 270 gram over
  • 170 gram spekjes
  • 1 ui, fijngehakt
  • 1 teentje knoflook, fijngehakt
  • verse peper uit de molen

Dop de tuinbonen en kook deze in ongeveer 8 minuten gaar. Zorg ervoor dat de boontjes gaar zijn maar nog wel een bite hebben. Bak de spekjes op middelmatig vuur. Wanneer de spekjes een beetje bruin beginnen te worden voeg je de knoflook en ui toe. Giet de tuinbonen af en voeg deze aan de spekjes toe. Breng op smaak met peper.

Andere Recepten en Variaties

  • Risotto met tuinbonen en krab is een Italiaans gerecht van chef-kok Matt Moran.
  • Probeer ook eens deze risotto met garnalen en tuinboontjes.
  • In Sardinië maken ze ook ingelegde tuinboontjes die je kunt eten als borrelhap. Het zijn heerlijke gekruide tuinboontjes.
  • Fris en toch romig, deze zomerse pasta met kalfsgehakt, tuinbonen en bleekselderij.
  • Vega? Combineer deze raapstelenfrittata met tuinbonen, Hollandse kaas en wittewijnazijn en je weet niet wat je meemaakt.

Tuinbonen in Andere Keukens

In Italië eten ze rauwe tuinbonen, zo uit de peul. Dat is al iets wat wij niet gewend zijn. Italië heeft een hele andere eetcultuur en een echte producten keuken. De nieuwe tuinbonen zijn er echt iets speciaals. Niks zo eenvoudig en zo lekker als een omelet op een warme zomerdag. Zeker deze Italiaanse variant, want een frittata is een open omelet die je in de oven kunt bakken. Daar heb je dus nauwelijks omkijken naar.

In een Marokkaanse winkel kocht ik een pak gepelde gedroogde tuinbonen. Maar wat kun je hier nou mee? Lekker voor het maken van soep! vertelde de verkoper mij. Een recept had hij niet maar na wat zoekwerk kwam ik erachter dat deze soep Bessara heet. In het mooie kookboek De Joodse keuken van Claudia Roden vond ik het recept. De smaak is denk ik het best te omschrijven als Oosterse erwtensoep.

Via Sjoert Ubels kreeg ik de tip dat ik eens moest kijken naar: Judd mat Gaardebounen. Dit is het nationale gerecht van Luxemburg. Het zijn tuinbonen, gekook in bouillon met een plak gerookt en daarna gebakken varkensvlees. De jus daarvan gaat natuurlijk over de bonen. Heb het gegeten in Luxemburg stad... Errug lekker. Geweldig, een land met tuinbonen als nationaal gerecht! Voor mij een goede reden om onderweg naar het Zuiden eens een keer te stoppen in Luxemburg om dit gerecht te proberen.

Aanvullende Informatie

Mollebonen zijn licht geroosterde gezouten tuinbonen. Om precies te zijn is het een geroosterde paardeboon, een wat kleiner tuinboonras. De tuinbonen worden in een wok (een mol) geroosterd met wat olie (niet gefrituurd), waarna ze gedroogd en gezouten worden. Door het wokken in de olie, krijgt de paardeboon een zoetige smaak. Door de toevoeging van zout krijg je een goed tegenwicht in smaak.

Tuinbonen worden al zeer lang verbouwd en werden al in 6000 v.Chr. in het Middellands Zeegebied gegeten. De zaden waren toen echter nog vrij klein en zijn voor het eerst gevonden bij archeologische opgravingen bij Nazareth in Israël. In Europa wordt al voor 1492 melding gemaakt van de tuinboon. In Nederland wordt traditioneel de tuinboon met bonenkruid gegeten.

labels: #Recept

Zie ook: