Er zijn van die dagen dat je behoefte hebt aan cocoonen en comfort food. Gewoon lekker op de bank met een bord vol verwarmende, zoete verleiding. Als mijn moeder vroeger zei dat ze als dessert rijst met krenten ging maken, dan kon ik mij daar de hele dag al op al verheugen. Heerlijk met veel rozijnen, bruine suiker en een klont goede roomboter.

Wat is Rijstebrij?

Rijstebrij, rijst met krenten, rijstepap, allemaal benamingen voor hetzelfde gerecht. Het is een dikke, romige pap van rijst, melk en room en daaraan worden rozijnen en/of krenten toegevoegd. Nog steeds maak ik erg graag rijstepap, maar niet langer meer in een pannetje op het vuur (wat altijd aankoekt) maar in de slowcooker.

Historische Achtergrond

Uit een Catalaans kookboek dook in de 15e eeuw het recept nestestada op. Deze pap bestond uit rijstebloem en amandelmelk en werd speciaal voor de vasten periode bereid (40 dagen tussen carnaval en pasen). Men mocht in deze periode geen vlees en zuivel eten, maar men probeerde de sobere maaltijden zoveel mogelijk op te leuken. Maar er gaat ook een verhaal dat rijstepap oorspronkelijk uit Irak (Bagdad) komt. En dat het via Marokko in Spanje terecht is gekomen. Vanuit daar kwam het ook richting Nederland en waren het keizer Karel en zijn leger die deze pap in de 16e eeuw introduceerde in Nederland.

Variaties en Persoonlijke Voorkeuren

Mijn man eet de rijstepap het liefst met alleen een beetje kaneel. Ik eet hem het liefst met bruine suiker en een lekkere grote klont roomboter. Ik heb een keer een pannenkoek met rijstebrij gegeten in een pannenkoekenrestaurant en echt die was zo lekker. Dus als wij pannenkoeken eten dan maak ik vaak ook een beetje rijstebrij erbij om zo mijn eigen pannenkoek met rijstebrij te eten.

Simpele Basis

Mijn moeder hield het altijd simpel, dessertrijst, melk en rozijnen dat was het.

Oma's Recept: Ouderwetse Rijstebrij

Rijstebrij; oma wist er wel raad mee - Ouderwetse rijstebrij met boter en bruine suiker. De meeste zullen het kennen, maar er zijn ook talloze mensen die niet verder komen dan de zoetige en veel te dunne rijstepap uit een beker, de viezig zoete rijstepap met vanille en andere toetjes uit pakken en bekers. Vele meters koeling in de supermarkten zorgen dat jij je keuze niet meer kunt maken.

Een zoete afsluiter van een maaltijd. De meesten zijn er dol op. Zoet, en vooral suiker, staat steeds vaker in een negatief daglicht. Terecht, want we slaan er een beetje in door. In ons welvarende leventje pakken we ’s middags een stuk chocolade, proberen we ons energie level op te krikken met mierzoete energiedrankjes en starten we onze dag met een dik belegde boterham met zoetigheid. Tja, dan kom je uiteindelijk van een koude kermis thuis. Wie zich weet te beperken in de hoeveelheid zoet op een dag zal zijn dessert beter waarderen. Deze rijstebrij is er een typisch voorbeeld van. Er zit boter in en hij wordt lekker gemaakt met een flinke laag suiker. Probleem? Nee hoor. Oma maakte dit voor opa die hongerig thuiskwam na een dag hard werken in de buitenlucht. Eten en bewegen was in balans, en niemand deed hier moeilijk over. Want, bij de thee ’s middags at opa geen zoet taartje maar had hij genoeg aan een biscuitje.

Bereidingswijze

Oma maakte rijstebrij van gewone rijst. Tegenwoordig kun je gewoon dessertrijst kopen, een rijstekorrel die het vocht snel in zich opneemt en daarmee zet je in 20 minuten (12 minuten kooktijd) de rijstebrij op tafel. Oma deed dat wat rustiger aan. Ze gebruikte een gewone rijstkorrel die ze langzaam liet garen in de melk. Breng de melk in een pan met dikke bodem aan de kook. Roer rijst, zout en eventueel vanillesuiker erdoor en laat het geheel al roerend weer aan de kook komen. Sluit de pan en laat de rijstebrij op zeer laag vuur in ongeveer 1 uur gaar worden en binden.

Doe 1 liter melk en 200 gram dessertrijst in een pan met dikke bodem. Breng aan de kook. Zet het vuur laag en laat 12 minuten zachtjes doorkoken. De pan met dikke bodem voorkomt het aanbranden van de rijst op de bodem van de pan. De rijstebrij wordt ook veel gemaakt met rozijnen. Voeg er eenvoudig weg een flinke hand rozijnen aan toe. Je kunt echter alle kanten op. Serveer eens met een aardbeien- of abrikozensaus, of maak een variant met appel en kaneel. Rijstebrij met schijfjes peer en een chocoladesaus is ook een echte aanrader.

Tips en Variaties

Zelf iets maken van verse ingrediënten is een betere keuze dan niets doen met bewerkte producten. Word een actieve hobbykok en ontdek het geluk van goede ingrediënten, mooie smaken en blije gezichten aan tafel. Wij helpen graag thuiskoks en koks de bereiding van voedsel voor mensen met een voedselallergie of een bewuste levensstijl gemakkelijker te maken door duidelijke informatie omtrent de ingrediënten te verschaffen.

Nostalgische Herinneringen

In deze rubriek, Gerechten met een herinnering, vertelt iedere keer een andere foodie over een gerecht uit zijn of haar jeugd waar mooie herinneringen aan kleven. Als ik aan mijn jeugd denk, dan denk ik aan zonovergoten vakanties naar Frankrijk, waar mijn ouders me op jonge leeftijd al alleen naar de bakker stuurden voor een ‘pen o sjokkolat’ of een ‘bakket’. Ik probeerde mijn ouders ervan te overtuigen om in plaats van een ‘bakket’ een ‘fluut’ te willen, want dat woord kon ik makkelijker onthouden. Wat mijn ouders me vooral hebben bijgebracht, is proeven, proberen en genieten. In de supermarkt, of dat nu om de hoek of in het buitenland was, werden mijn zus en ik elk met een eigen boodschappenlijstje op pad gestuurd. Thuis waren we niet bang voor suiker, boter of bloem. We snaaiden niet de hele dag, maar koekjes werden gewoon met suiker gemaakt, en biefstuk zwom in een pan met boerenroomboter.

Ik kan allerlei gerechten opnoemen waar ik nostalgische gevoelens bij krijg. Maar als ik me écht weer kind wil voelen, maak ik het toetje dat mijn moeder soms voor me maakte van witte rijst die over was van het avondeten. Witte rijst, met flupjes roomboter, kristalsuiker, en veel kaneel. En dan twee minuutjes in de magnetron op de volle stand. Een ultiem ‘slecht’ toetje natuurlijk, maar oh, als ik dit maak - zo eens in de paar maanden - voel ik me weer acht jaar oud.

Andere Bereidingswijzen

  • De rijst wassen, opzetten met kokend water en zout en zonder roeren zachtjes gaar koken. Wie de rijst heel droog wenst, doet beter 4 dl water te nemen. Voor grotere porties kan ook minder water genomen worden, b.v.
  • De rijst wassen, met water en zout overdoen in een stoomkokerpan, in een gesloten vorm, b.v. een warme puddingvorm, in een open kom, open dekschaal of kleinere pan zonder deksel. Deze plaatsen in een pan met zoveel water, dat dit niet bij de rijst kan komen.
  • I. De rijst wassen en met zout en 1½ maal zoveel water koken tot het water nagenoeg is opgenomen, ± ¼ u.
  • II. De rijst wassen en overdoen in de stoompan. In de onderste pan zoveel water doen, dat de rijst ongeveer een vingerbreedte onder water staat en ze hierin gaar stomen, ± ¾ u.

Variaties met Toevoegingen

  • De rijst gaar koken met water en zout, (zie rijst koken). De schoongemaakte krenten of rozijnen mee laten koken.
  • De rijst gaar koken met water, zout en citroenschil (zie rijst koken). De geschilde en in partjes gesneden appelen mee laten koken. door de rijst mengen. Bereiding als rijst met appelen.
  • De rijst met water en veel citroenschil gaar koken (zie rijst koken). De citroenschil verwijderen, de suiker voorzichtig door de rijst mengen, het citroensap toevoegen als de massa is afgekoeld en alles overdoen in een vlaschaal.
  • De ketan wassen en met water en zout gaar koken. Kooktijd ± ½ u. Dit gerecht geven met geraspte klapper en stroop van Javaanse suiker. Hiervoor in een pannetje heel weinig water op de stukken suiker gieten en de suiker hierin oplossen.

Alternatieve Granen

  • Havermout, gortmout of gerstegrutten gaar koken met water, zout en citroenschil. De geschilde, in dunne partjes gesneden appelen even meekoken of de appelen rauw geraspt er doormengen.
  • De gort wassen, een nacht weken en met het weekwater, rozijnen en zout zachtjes gaar koken. Kooktijd 1½ u. Bereiding als gort met rozijnen.
  • De gort wassen, een nacht weken en met het weekwater en pijpkaneel of citroenschil gaar koken. Kooktijd 1½ u. De schoongemaakte krenten en rozijnen ½ u. of langer mee laten koken. De gruel afmaken met bessensap en suiker. Kaneel of citroenschil verwijderen. Het gerecht warm of koud geven. In plaats van gort kan ook gortmout, rijst of havermout gebruikt worden; het weken vervalt dan, terwijl de kooktijd ± ¾ u. Bereiding als watergruel.

Gruel Variaties

  • De aardbeien niet of even verwarmen. Bereiding als watergruel.
  • De geweekte abrikozen even meekoken. Bereiding als watergruel.
  • Gedroogde vruchten weken en enige tijd meekoken. Verse vruchten zo nodig met suiker bestrooid wegzetten en niet of zeer kort meekoken.
  • De tapioca ± ½ u. weken in het water en met het weekwater en citroenschil of kaneel gaar stomen (zie rijst stomen, blz. 290). Kooktijd ± 1 u. Het bessensap even mee laten koken en het gerecht afmaken met suiker. Het gerecht bij voorkeur koud geven en naar verkiezing bedekken met vanillevla (zie blz.

Desserts met Fruit

  • De rabarber koken, zie blz. 240). Het gerecht kan bedekt worden met vanillevla (zie blz.
  • Op de gewone wijze appelmoes koken en deze vermengen met 2 van de 3 stijf geklopte eiwitten. De massa onder goed roeren nog even verwarmen om uitzakken van het eiwit te voorkomen.
  • Het bessensap en het water (laten trekken met pijpkaneel, ± ½ u.), binden met aangemengd aardappelmeel en afmaken met suiker.

Beschuit met Toppings

  • De beschuiten aan beide kanten met boter besmeren en aan beide kanten in de koekenpan bakken. Het ananassap met suiker even laten doorkoken, de ananas hierin enige tijd verwarmen zonder het vocht te laten koken, de uitgelekte ananas op de beschuiten leggen, het vocht binden, al of niet wat citroensap toevoegen en zoveel ervan op de ananas leggen, dat deze glimt. In plaats hiervan kunnen de schijven ananas met abrikozenjam bestreken worden.
  • Van de appelen appelmoes koken, (zie blz. 260), de schoongemaakte en gewassen krenten meekoken. Van de bollen een kapje afsnijden, ze uithollen en van binnen besmeren met boter. De bollen ook aan de buitenkant met boter besmeren en ze in de oven croquant laten worden.

Slowcooker Rijstebrij Recept

Vet de binnenkant van de pan in met een beetje zachte boter. Doe alle ingrediënten in de slowcooker en zet de slowcooker op low. De rijstepap is klaar als de rijst gaar is en de pap gebonden is, maar je moet er nog steeds goed doorheen kunnen roeren. Laat de pap niet langer staan dan nodig, want hoe langer je het laat opstaan hoe dikker je pap zal worden en dit is niet lekker.

Jurgen Koens' Verfijnde Rijstebrij

Zet een kommetje rijstebrij met gesmolten basterdsuiker voor mijn neus en ik weet zeker: vroeger was alles beter. Alhoewel… toppatissier Jurgen Koens gaf me het recept van een nieuwe variant van dit stokoude dessert. Bij hem gaat er voor wat extra frisheid wat Griekse yoghurt, opgeklopt eiwit en zelfs basilicum door. Het resultaat is stukken luchtiger en verfijnder dan het oorspronkelijke recept. Voor beide recepten geldt: heb je over? Dan kun je het later prima opwarmen.

Bereiding

  1. Wel de gedroogde rozijnen in 300 gram lauwwarm water.
  2. Was de rijst en doe samen met de melk, het zout, de kerriepoeder en het kaneelstokje in een pan. Breng aan de kook.
  3. Zodra het kookt zet je het vuur zo laag mogelijk en laat je het langzaam gaar pruttelen tot het een mooie pap is. Bij mij duurde dat ongeveer 30-40 minuten.
  4. Haal het kaneelstokje eruit en voeg de helft (dus 55 gram) van de suiker toe. Laat een beetje afkoelen.
  5. Spatel dan de yoghurt erdoor. Giet de rozijnen af en roer er ook door.
  6. Om het nóg lekkerder te maken: klop het eiwit luchtig en voeg de resterende suiker toe. Als de schuim stevig is roer je er de raps van de citroen door. Roer door de pap.
  7. Was de rijst goed. Doe samen met de melk, de citroen- of sinaasappelschil, het kaneelstokje, de suiker en wat zout in een pan en breng aan de kook.
  8. Zodra de melk kookt, ze je het vuur zo laag mogelijk en laat je het pruttelen tot de rijst door en door gaar is en je een dikke, smeuïge pap hebt. Dat duurt ongeveer 30-45 minuten.
  9. Serveer de pap als hij nog warm is met een flinke schep basterdsuiker.

Heerlijke ouderwetse rijstebrij, met rozijntjes, boter, bruine suiker en kaneel. Heerlijk als dessert of als tussendoortje. Voor rijstepap voeg je iets meer melk toe.

Basis Rijstebrij Recept

  1. ▢ Doe de melk met de rijst, rozijnen, het snufje zout en de vanillesuiker bij elkaar in een pan en roer door elkaar.
  2. ▢ Breng het geheel aan de kook en laat 12 minuten zachtjes pruttelen met het deksel van de pan.
  3. ▢ Roer af en toe door om aanplakken aan de bodem te voorkomen.
  4. ▢ Verdeek de rijstebrij over 2 schaaltjes en leg er een klontje boter en een tl bruine suiker op.

Rijstebrij Maken met Gekookte Rijst

  1. Doe de melk en de gekookte rijst in een pannetje.
  2. Voeg een snuf zout toe en breng aan de kook.
  3. Zet de pit laag en laat de rijst zachtjes kokend/stovend in ongeveer 40 minuten alle melk opnemen en een dikke brij worden.
  4. Roer af en toe even om te voorkomen dat de rijst aan de bodem van de pan plakt.

Tip: Heb je geen gekookte rijst liggen gebruik dan ongekookte rijst, voeg wat extra water of melk toe en kook -indien nodig- ietsjes langer. Rijst wordt tijdens het koken ongeveer 2,5x zo zwaar. Vervang 300 gr gekookte rijst dus door 100-120 gr ongekookte rijst.

Schep de rijstebrij op borden, leg hier en daar klontjes roomboter en bestrooi met bruine basterdsuiker.

Mariette is een gepassioneerd kookliefhebber met een voorliefde voor kleurrijke gerechten en makkelijk verkrijgbare ingrediënten. Van jongs af aan is de keuken haar favoriete plek. Op Overetengesproken.nl deelt ze recepten en praktische tips, trucs en culinaire inspiratie.

labels:

Zie ook: