De Spaanse uitdrukkingen hebben vaak een culinair tintje. Maar wat betekent rijst nu precies in het Spaans, en welke heerlijke recepten kun je ermee maken?
De Betekenis van Rijst in het Spaans
De werkelijke betekenis is afhankelijk van de context waarin het wordt gebruikt. Zo wordt het gebruikt voor zaken waarvan we het spoor bijster zijn. In de jaren ’80 werd er in Sevilla een inzameling gehouden voor een zending rijst naar het noodlijdende Ethiopië.
Heerlijke Rijstgerechten
Paella del Senyoret
Dit Paella del Senyoret recept, oftewel Arroz del senyoret, zoals dit gerecht doorgaans wordt genoemd is een samenvoeging van twee authentieke rijstgerechten uit de Valenciaanse keuken. Enerzijds waren het namelijk vissers op zee die de Arroz a Banda hebben bedacht, terwijl het aan de andere kant de Valenciaanse elite (de Senyoret) was die geen vieze handen wilde krijgen…
Het feit dat dit authentieke en zeer smakelijke rijstgerecht gemaakt kan worden met eenvoudig verkrijgbare ingrediënten en al binnen een half uur op tafel kan staan, maakt het zeer de moeite waard om te maken.
Achtergrond van Paella del Senyoret
Zoals gezegd is het huidige Paella del Senyoret recept een samenvoeging uit de gerechten Arroz a Banda en Arroz del Senyoret. Hoewel beide gerechten een compleet andere achtergrond hadden zijn ze in de loop der jaren dermate veel naar elkaar toegegroeid dat men het tegenwoordig als één gerecht beschouwd.
Arroz a Banda was oorspronkelijk een gerecht van vissers op de Middellandse Zee. Tijdens de vistochten werden restanten van verwerkte vis en onbruikbare bijvangst gebruikt als basis van een visbouillon. Na een langdurig en uitdagend kookproces (hou de bouillon maar eens in de pan en het vuur brandend) werd deze bouillon aan de rijst toegevoegd. De intense smaken uit de bouillon werden vervolgens door de rijst opgenomen waarna er een zeer smakelijk rijstgerecht ontstond dat vaak samen met een lepel aioli geserveerd werd.
De Arroz de Senyoret daarentegen is een rijstgerecht dat zijn oorsprong heeft onder de Valenciaanse elite. Zij wilden hun handen namelijk niet vuil maken aan reguliere paella’s zoals de authentieke Paella Valenciana met kip en konijn of Paella met Zeevruchten met mosselen en hele garnalen.
Om te voorkomen dat de Senyoret, oftewel ‘heren’ van Valencia vieze handen zouden krijgen werden dus alle botjes, schalen, schelpen en andere harde materialen uit het gerecht verwijderd. Zo kon men het gerecht op een nette manier met een lepel eten zonden hun handen vuil te hoeven maken.
Benodigdheden voor Paella del Senyoret
- Categorie: Hoofdgerecht
- Keuken: Spaans
- Voorbereidingstijd: 15 minuten
- Kooktijd: 30 minuten
- Totale tijd: 45 minuten
Een paella voor vier personen laat zich het beste bereiden in een paella pan met een doorsnee van 46 centimeter. Mocht je een keer met een iets kleiner gezelschap zijn, dan kun je in deze pan ook prima een paella voor twee tot drie personen bereiden.
Om een paella pan van 46 cm goed te kunnen gebruiken is een geschikte warmtebron van essentieel belang. De pan is te groot voor een reguliere kookplaat en komt het best tot zijn recht boven een paella brander, grote BBQ of een authentiek houtvuurtje. Het belangrijkste is dat je een warmtebron gebruikt waarmee je het hele bodemoppervlak van de paella pan goed en gelijkmatig kunt verhitten.
Een paella brander van 30 cm is zeer geschikt in combinatie met een paella pan van 46 cm. Deze brander geeft je perfecte controle over de hitte en heeft voldoende vermogen om de pan gelijkmatig te verwarmen.
Wil jij regelmatig paella voor drie tot vier personen gaan maken, dan biedt een complete paella set voor 3 tot 4 personen uitkomst. Deze paella set bestaat uit een pan van 46 cm, een paella brander van 30 cm inclusief poten, een lepel met lange steel, een gasset en windscherm. Sluit de set aan op een geschikte gasfles en je kunt meteen aan de slag.
Voorbereidingen voor Paella del Senyoret
Een goede voorbereiding is van essentieel belang bij het maken van paella. Als het vuur eenmaal aan staat is het belangrijk om de volledige aandacht op het koken te kunnen richten en niet op randzaken zoals te veel wind, een wiebelende paella pan, een lege gasfles of ingrediënten die nog in de koelkast blijken te liggen…
Checklist voor de warmtebron
- Zit er voldoende gas in de gasfles, heb je voldoende houtskool voor de BBQ in huis of heb je genoeg hout voor het houtvuur?
- Is de warmtebron stevig genoeg om de paella pan te kunnen dragen en is deze goed gemonteerd?
- Is, in het geval van een paella brander of gas barbecue, de gasfles goed aangesloten en staat de gasfles ver genoeg van de warmtebron af?
- Staat de paella brander stevig en wiebelt deze niet?
- Staat de warmtebron op een windvrije/beschutte plek?
- Staat de warmtebron op een plek waar (vet)spetters geen kwaad kunnen?
- Staat de paella brander zoveel mogelijk waterpas? (tip: giet wat water in de paella pan en plaats de pan op de warmtebron. Als het water in het midden van de pan blijft staan, staat de pan recht.)
Checklist voor de paella pan
- Is de paella pan schoon, stofvrij en zijn eventuele roestplekken uit de paella pan verwijderd?
- Past het formaat van de paella pan bij het aantal porties paella dat je gaan maken?
- Past de paella pan op de warmtebron die je gaat gebruiken? Wordt de gehele paella pan verhit en wordt de warmte goed onder de pan verdeeld?
- Staat de paella pan stevig en recht op de warmtebron?
Checklist overige zaken
- Ligt al het kookgereedschap dat je nodig hebt binnen handbereik?
- Staan de warmtebron en de paella pan buiten bereik van kinderen en/of huisdieren?
- Zijn alle ingrediënten gewassen, gesneden en voorbereid zoals beschreven in het recept?
- Staan alle ingrediënten binnen handbereik?
- Draag je goed aansluitende en degelijke kleding die niet snel vlam kan vatten?
- Heb je brandblusmiddelen in de buurt voor het geval er iets vlam vat? Bijvoorbeeld een emmer water, een brandblusser of blusdeken.
Voorbereiden van de ingrediënten
Naast het zoeken van een geschikte locatie en het klaarzetten van alle materialen, dienen ook de ingrediënten voorbereid te worden. De voorbereiding voor deze Paella del Senyoret ziet er als volgt uit.
15 minuten van tevoren is het tijd om de ingrediënten voor deze paella zoveel mogelijk voor te bereiden. Uitgangspunt is namelijk dat je alles bij de hand en panklaar wilt hebben op het moment dat de paella pan eenmaal boven de warmtebron staat.
De ingrediënten van dit paella recept dienen als volgt voorbereid te worden:
- Olijfolie - afmeten en apart zetten in een bakje.
- Garnalen - afspoelen met koud water, pellen en eventueel de darmkanaaltjes verwijderen.
- Inktvis - afspoelen met koud water en in blokjes van circa twee bij twee centimeter of ringen van circa één centimeter breed snijden.
- Knoflook - fijn snijden.
- Zoet paprikapoeder - afmeten en apart zetten in een bakje.
- Tomaat - bovenkant eraf snijden en raspen met een grove rasp. Pulp in een bakje apart zetten.
- Saffraanpoeder - afmeten, en eventueel alvast aan de zeevruchten bouillon toevoegen.
- Kleurstof voor paella - afmeten, en eventueel alvast aan de zeevruchten bouillon toevoegen.
- Redondo rijst - afmeten en apart zetten in een droge bak.
- Zeevruchten bouillon - afmeten en voorverwarmen in een aparte pan met deksel (niet laten koken/verdampen)
Als de voorbereiding van alle ingrediënten klaar is, is het zaak om alles te verzamelen en richting paella pan en warmtebron te verplaatsen. Zo heb je alles binnen handbereik en hoef je alleen nog maar de ingrediënten in de juiste volgorde aan de paella toe te voegen.
Kookinstructies voor Paella del Senyoret
- Plaats de paella pan waterpas op de warmtebron.
- Zet de paella pan op middelhoog vuur en giet de olijfolie er in.
- Bak de garnalen en inktvis voor circa twee minuten.
- Voeg nu de knoflook toe, meng met de andere ingrediënten en bak ongeveer één minuut.
- Verplaats de ingrediënten naar de rand van de paella pan, strooi het paprikapoeder in het midden van de pan en giet meteen daarna de geraspte tomaat erbij.
- Meng met de andere ingrediënten en bak ongeveer twee minuten.
- Als je het saffraanpoeder en de paella kleurstof niet in de bouillon hebt gedaan, voeg je deze nu toe.
- Strooi meteen daarna de paella rijst in de pan en bak deze één minuut mee, totdat de rijst glazig begint te zien.
- Giet nu voorzichtig de zeevruchtenbouillon erbij en zet het vuur hoog.
- Verdeel de ingrediënten over de paella pan, zorg dat alle rijst onder de bouillon verdwenen is en breng de paella aan de kook.
- Kook de paella ongeveer acht minuten op hoog vuur.
- Na acht minuten, of als de bovenste rijst bijna boven het vocht uit begint te komen, zet je het vuur laag.
- Laat de paella nu nog eens ongeveer acht minuten op laag vuur koken, tot al het vocht verdampt is.
- Als je hoort dat de paella begint te bakken is het vocht verdampt en is de paella klaar.
- Zet nu het vuur uit en laat de paella nog enkele minuten rusten.
Krioyo Saus met Rijst
Krioyo saus (soms geschreven als sous Krioyo) is een heerlijke, Antilliaanse saus. Deze saus is zeer veelzijdig en kan eigenlijk bij bijna ieder gerecht worden gegeten. Het is de ideale ‘vriend’ van gebakken vlees zonder jus. Met een portie rijst erbij maak je met deze saus een complete maaltijd.
Maar wat betekent het nu precies? Krioyo is de Papiamentu vertaling van het woord “Creools”. Dit slaat terug op de traditionele keuken van de Nederlandse Antillen, waarin je verschillende invloeden kunt proeven. Het is een mengeling van Afrikaans, Spaans, Nederlands en Amerikaans. Zo ook deze saus!
Je kunt de krioyo saus bij bijna elke soort vlees eten. Het is bovendien lekker bij zowel rijst als ons traditionele maïsmeel gerecht, “funchi”.
Ingrediënten voor Krioyo Saus
- 2 el zonnebloemolie
- 50 gr roomboter
- 2 uien, gesnipperd
- 2 teentjes knoflook, geperst
- 1 rode paprika, in blokjes
- 1 groene paprika, in blokjes
- 2 tomaten, in blokjes
- 70 gr/1 blikje tomatenpuree
- 2 el ketchup
- 1 el donkere sojasaus of ketjap manis
- ½ bouilonblokje
- zout en peper naar smaak
- ½ madame Jeanette peper
Bereiding van Krioyo Saus
- Verhit als eerste de olie samen met de roomboter in een diepe koekenpan en fruit hierin op laag vuur de stukjes ui, de knoflook en de paprikablokjes met een beetje zout. (Het zout is nodig om de groenten hun water te laten verliezen)
- Voeg na 5 minuten de tomatenblokjes toe en laat het geheel daarna nog even doorkoken.
- Snijd daarna de madame Jeanette peper (zonder zaadjes en natuurlijk naar smaak!) in kleine stukjes en voeg ook deze toe aan de saus.
- Los vervolgens het bouillonblokje op in een klein glaasje heet water en voeg dit toe.
- Voeg tenslotte ook de andere ingrediënten toe.
- De saus mag nu nog zo’n 5 minuten inkoken en is dan klaar voor gebruik.
Eet smakelijk!
Tip: Voor wie niet van stukjes houdt, kan de saus met een staafmixer of blender gepureerd worden.
Tips bij de bereiding
Bij de bereiding van krioyo saus moet je vooral letten op het voorwerk: het snijden van de groenten dus! Hoe kleiner je de stukjes snijdt, hoe sneller ze gaar zijn en hoe gelijkmatiger van smaak en zachter de saus wordt.
Heb je teveel saus gemaakt? Je kunt de krioyo saus prima invriezen! Gebruik een (ziplock) zakje of afgesloten plastic doos en plaats de saus in de vriezer. De saus blijft zo zeker 6 maanden goed.
Koelen kan natuurlijk ook: de saus blijft 72 uur (3 dagen) goed in de koelkast. Om de saus op te warmen gebruik je een pannetje of de magnetron.
Gastronomische Termen in Vier Talen
Bekijk de culinaire vertalingen naar het Frans, Duits en Engels. Je ziet de gastronomische termen in vier talen naast elkaar. Uiteraard zijn aanvullingen en verbeteringen altijd welkom.
| Frans | Nederlands | Engels | Duits |
|---|---|---|---|
| à la carte | à la carte | à la carte | à la carte |
| à la mode du chef | bereid op eigen wijze | home made | Hausmacherart |
| A la vôtre | proost | cheers! your health! here’s to you! | Zum Wohl |
| à point | rosé (licht gebakken) | medium | rosig |
| A votre santé! | op uw gezondheid | cheers!/your health!/here’s to you! | Zum Wohl! |
| abats/abatisses | orgaanvlees | offal | Innereien |
| abattis (de volaille) | gevogelte-orgaan | giblets | Geflügelklein(-) / Geflügeljunges,das |
| abattre | slachten | to butcher | schlachten |
| abricots | abrikoos | apricot | Aprikose(n),die |
| abricots à l’eau de vie | Boerenmeisjes | brandied apricots | Aprikosen branntwein(e),der |
| abriter | onderbrengen | to accommodate | unterbringen |
labels:
Zie ook:
- Stoofvlees met Rijst en Groenten: Het Perfecte Recept!
- Recept met Gerookte Kip en Rijst: Snel, Makkelijk & Boordevol Smaak!
- Bloemkool Rijst Koken: Gezond Alternatief voor Gewone Rijst
- Bakkerij 't Mikpuntj: Ambachtelijk Brood & Gebak Ontdekken
- Ontdek de Beste Budgetvriendelijke Lunchplekken in Haarlem voor een Goedkope Maaltijd!




