Rode Gist Rijst met Q10: Gevaren en Bijwerkingen

Het slikken van rode gist rijst kan ernstige bijwerkingen geven. Rode gist rijst wordt in Nederland verkocht als voedingssupplement.

Wat is Rode Gist Rijst?

Rode gist rijst (red yeast rice, red mold rice, anka, rode koji, xuezhikang, hong qu, chi qu) is rijst die is gefermenteerd door de gist Monascus purpureus. Hierdoor krijgt de rijst een dieprode kleur.

In verschillende provincies in het zuidoosten van China (waaronder Jiangsu, Fujian, Jiangxi, Zhejiang en Shanghai) zijn mensen meer dan 2000 jaar geleden begonnen met het fermenteren van witte rijst met de gist Monascus purpureus. Tot de dag van vandaag maakt rode gist rijst deel uit van de dagelijkse voeding (als smaakmaker, conserveermiddel en natuurlijke kleurstof) en het is opmerkelijk, dat juist deze provincies de laagste cardiovasculaire sterfte van heel China hebben.

Rode gist rijst is binnen de traditionele Chinese geneeskunde een beproefd middel voor verbetering van spijsvertering en bloedcirculatie en versterking van het hart. In Westerse landen wordt rode gist rijst vooral gebruikt als voedingssupplement tegen hyperlipidemie/dyslipidemie (verhoogde/afwijkende bloedlipidenconcentraties).

Werkzaamheid en Gebruik

Rode gist rijst bevat monacoline K. Dit is een natuurlijk statine. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen. Rode gist rijst is het bekendste natuurlijke alternatief voor mensen die geen statines (HMG-CoA reductaseremmers) willen of kunnen gebruiken.

Statines bevatten één stof in een hoge dosering, terwijl rode gist rijst een combinatie van werkzame stoffen in (veilige) lagere doseringen bevat. Hierdoor verlaagt rode gist rijst met 5-10 mg monacoline K per dag de LDL-spiegel even goed als 20- 40 mg lovastatine per dag.

Verlaging van bloedlipiden die hart- en vaatziekten bevorderen (LDL-cholesterol, triglyceriden, lipoproteïne A) en verhoging van het gunstige HDL-cholesterol is het resultaat van de gezamenlijke (synergetische) effecten van monacolines en andere bioactieve stoffen in rode gist rijst. Monacolines remmen (net als statines) HMG-CoA reductase (3-hydroxy-3-methylglutaryl co-enzym A-reductase), het snelheidsbeperkende enzym bij de cholesterolbiosynthese in de lever.

Andere inhoudsstoffen in rode gist rijst zoals fytosterolen, isoflavonen en pigmenten (waaronder monascine en ankaflavine) en enkelvoudig onverzadigde vetzuren dragen ook significant bij aan verbetering van de bloedlipidenspiegels.

Klinische studies laten zien dat rode gist rijst de LDL-cholesterolspiegel met 10- 36% kan verlagen en de triglyceridenspiegel met 13-44%. De EFSA (European Food Safety Authority) concludeert dat rode gist rijst zorgt voor significante verlaging van de totaalcholesterol- en LDL-cholesterolspiegel bij een dagdosis rode gist rijst met 10 mg monacoline K.

Risico's en Bijwerkingen

In rode gist rijst kan steeds een andere hoeveelheid monacoline K zitten. Je weet dus nooit precies hoeveel je van die stof binnenkrijgt. Bovendien kunnen deze producten ook de giftige stof citrinine bevatten. Citrinine ontstaat tijdens gisting van rijst. Citrinine kan lever- en niertoxiciteit geven.

Klachten die je kunt krijgen van rode gist rijst lijken op de bekende bijwerkingen van statines. Gemeld zijn spierpijn, maag- en darmklachten. Maar ook ontregeling van stollingstijd, verminderd geheugen, spierafbraak, alvleesklierontsteking en ernstige leverproblemen met geelzucht zijn gemeld. Er zijn ook ernstige bijwerkingen gemeld.

Bijwerkingencentrum Lareb ontving 74 meldingen van bijwerkingen na gebruik van rode gist rijst. Tot en met december 2023 heeft Lareb in totaal 160 meldingen van klachten bij het gebruik van rode gist rijst ontvangen. We hebben ook één melding van iemand die overleden is met een alvleesklierontsteking na gebruik van rode gist.

Het is belangrijk gebruik te maken van een rode gist rijst supplement van constante, hoge (niet-genetisch gemodificeerde, bij voorkeur biologische) kwaliteit. Hierbij is het van belang dat het monacolinegehalte per dagdosis hoog genoeg is en de andere werkzame bestanddelen ook ruim vertegenwoordigd zijn.

Interacties en Contra-indicaties

• Gebruik rode gist rijst niet tijdens zwangerschap of wanneer je borstvoeding geeft.
• Monacoline K wordt omgezet door het CYP3A4-enzym in de lever. Rode gist rijst kan een wisselwerking hebben met medicijnen die ook worden gemetaboliseerd door CYP3A4, zoals onder andere ciclosporine, fusidinezuur, macrolide antibiotica, antimycotische azoolderivaten en HIV-proteaseremmers.
• Rode gist rijst kan de werking van bepaalde anticoagulantia (coumarinederivaten zoals acenocoumarol) mogelijk licht versterken.
• Mensen die gevoelig zijn voor statines of al bijwerkingen hebben ervaren van statine-medicatie, moeten voorzichtig zijn met het gebruik van rode gist rijst.

Slik je medicijnen en wil je rode gist rijst of een ander voedingssupplement of kruidenpreparaat gebruiken? Overleg dit dan altijd met je arts of apotheker. Statines in combinatie met andere medicijnen kunnen namelijk ongewenste bijwerkingen geven. Verder raden zij het supplement af voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, kinderen jonger dan 18 jaar en mensen ouder dan 70 jaar.

Aanbevelingen

• De meeste mensen hebben voedingssupplementen of kruidenpreparaten niet nodig.
• De aanbevolen dagelijkse dosering monacoline K mag niet meer dan 3 mg zijn. Hogere doses kunnen het risico op bijwerkingen aanzienlijk verhogen, waaronder spierpijn, leverproblemen en maagklachten.
• Raadpleeg altijd je arts voordat je nieuwe supplementen aan je routine toevoegt. Dit is vooral belangrijk voor ouderen en mensen met aandoeningen aan de lever, nieren of schildklier, omdat zij mogelijk extra risico lopen.
• Bestel geen supplementen op internet.

Overzicht van gemelde klachten bij Lareb over rode gistrijst

labels:

Zie ook:

• Ontdek de Waarheid over Rode Gist Rijst: Is het Gebruik Echt Gevaarlijk?
• Soep van rode kool: Een verrassend en gezond recept
• Rode Bieten Soep Recept AH: Snel, Simpel & Lekker!
• Ontdek de Verleidelijke Smaak van Spanish Coffee: De Ultieme Koffiecocktail
• Ontdek de Verbluffende Voedingswaarde van Rijst, Maïs en Erwten – Wat Je Moet Weten!