Rode gist rijst (red yeast rice, red mold rice, anka, rode koji, xuezhikang, hong qu, chi qu) maakt tot de dag van vandaag deel uit van de dagelijkse voeding (als smaakmaker, conserveringsmiddel en natuurlijke kleurstof). In Westerse landen wordt rode gist rijst vooral gebruikt als voedingssupplement. Rode gist rijst is een belangrijk onderdeel van de Aziatische keuken en wordt al lang in grote hoeveelheden geconsumeerd.

Wat is Rode Gist Rijst?

Rode Gist Rijst onstaat door fermentatie van rijst met het gist Monacus Purpureus waardoor de rijst een donkerrode kleur krijgt. Hierdoor kreeg de rijst een dieprode kleur. Tijdens het fermentatieproces onstaat de kenmerkende inhoudsstoffen. De belangrijkste daarvan is Monacoline K.

In verschillende provincies in het zuidoosten van China (waaronder Jiangsu, Fujian, Jiangxi, Zhejiang en Shanghai) zijn mensen meer dan 2000 jaar geleden begonnen met het fermenteren van witte rijst met de gist Monascus purpureus. Rode gist rijst komt uit China, maar wordt van oudsher niet overal in China gegeten. Rode gist rijst wordt al meer dan 2000 jaar in China geconsumeerd zonder nadelige gevolgen voor de gezondheid. Rode gist rijst is binnen de traditionele Chinese geneeskunde een beproefd middel voor verbetering van spijsvertering en bloedcirculatie en versterking van het hart.

De Werking van Rode Gist Rijst

Verlaging van bloedlipiden die hart- en vaatziekten bevorderen (LDL-cholesterol, triglyceriden, lipoproteïne A) en verhoging van het gunstige HDL-cholesterol is het resultaat van de gezamenlijke (synergetische) effecten van monacolines en andere bioactieve stoffen in rode gist rijst.(24,25) Monacolines remmen (net als statines) HMG-CoA reductase (3-hydroxy-3-methylglutaryl co-enzym A-reductase), het snelheidsbeperkende enzym bij de cholesterolbiosynthese in de lever.

Monacolines verlagen vooral de LDL- en totaalcholesterolspiegel. Andere inhoudsstoffen in rode gist rijst zoals fytosterolen, isoflavonen en pigmenten (waaronder monascine en ankaflavine) en enkelvoudig onverzadigde vetzuren dragen ook significant bij aan verbetering van de bloedlipidenspiegels. Monascine en ankaflavine, bijvoorbeeld, verlagen de LDL-, totaalcholesterol- en triglyceridenspiegels en verhogen de HDL-cholesterolspiegel.( 25-27)

De effecten van monascine en ankaflavine zijn mede toe te schrijven aan verhoging van apo-A1* (apolipoproteïne A1), waardoor de vorming van HDL-deeltjes toeneemt, en verlaging van ACAT* (acyl coenzyme-A cholesterol acyltransferase), MTP* (microsomal triglyceride transfer protein) en apo-B100* (apolipoproteïne B100), waardoor de synthese van LDL-deeltjes afneemt en de triglyceridenspiegel daalt.

In Westerse landen wordt rode gist rijst vooral gebruikt als voedingssupplement tegen hyperlipidemie/dyslipidemie (verhoogde/afwijkende bloedlipidenconcentraties). Rode gist rijst is het bekendste natuurlijke alternatief voor mensen die geen statines (HMG-CoA reductaseremmers) willen of kunnen gebruiken. Statines bevatten één stof in een hoge dosering, terwijl rode gist rijst een combinatie van werkzame stoffen in (veilige) lagere doseringen bevat.

Onderzoek naar de Effecten van Rode Gist Rijst

Klinische studies laten zien dat rode gist rijst de LDL-cholesterolspiegel met 10- 36% kan verlagen en de triglyceridenspiegel met 13-44%.(17,19-21,31-37) De eerste belangrijke meta-analyse over rode gist rijst dateert uit 2006.(31) Uit de meer dan 50 beschreven klinische studies blijkt dat rode gist rijst na 8-12 weken zorgt voor significante verlaging van de cholesterolspiegel, vergeleken met placebo.

De totaalcholesterolspiegel daalde met gemiddeld 0,91 mmol/l (35 mg/dl), de LDL-cholesterolspiegel met 0,73 mmol/L (28 mg/ dl), terwijl de HDL-cholesterolspiegel met 0,15 mmol/L (5,8 mg/dl) toenam.(31) Het cholesterolverlagende effect is vergelijkbaar met statines. Tevens daalde de triglyceridenspiegel met gemiddeld 0,41 mmol/l (36,5 mg/dl). In een tweede (meta-)analyse uit 2012 zijn de gegevens van 11 studies samengevat. In 2011 heeft de EFSA (European Food Safety Authority) een wetenschappelijk rapport opgesteld over rode gist rijst.(40)

De EFSA concludeert dat rode gist rijst zorgt voor significante verlaging van de totaalcholesterol- en LDL-cholesterolspiegel bij een dagdosis rode gist rijst met 10 mg monacoline K. Twee in-vitro studies met (humane) endotheelcellen en gladde spiercellen uit de aorta laten zien dat rode gist rijst de negatieve effecten tegengaat van het ontstekingsbevorderende, pro-atherogene cytokine TNF-α (tumornecrosisfactor-alfa).(41,42)

Rode gist rijst remde significant TNF-alfa geïnduceerde oxidatieve stress en NFkB* activering (Nuclear Factor kappa B bevordert ontstekingen) in endotheelcellen en gladde spiercellen, de expressie van VCAM-1* (vascular cell adhesion molecule-1) en E-selectine* in endotheelcellen, en de expressie van MMP-2* en MMP-9* in gladde spiercellen. In een derde in-vitro studie met aorta-endotheelcellen remde rode gist rijst homocysteïne-geïnduceerde stijging van de expressie van VCAM-1* (vascular cell adhesion molecule- 1), NF-κB* activering en oxidatieve stress.(45) Een verhoogde homocysteïnespiegel is een onafhankelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten.

Preklinisch onderzoek suggereert dat rode gist rijst verwijding van de aorta in de buik (abdominale aorta-aneurysma) tegengaat. In atherosclerotische plaques leidt overexpressie van TF* (Tissue Factor) in daar aanwezige macrofagen tot een verhoogde stollingsneiging en een grotere kans op atherotrombose*.

Suppletie met rode gist rijst verbetert de prognose bij mensen met kransvatziekte, die een hartinfarct hebben doorgemaakt. Langdurige suppletie met rode gist rijst zorgde voor significante verlaging van de kans op een nieuwe ‘majeure cardiovasculaire event’ (niet-fataal hartinfarct, niet-fatale beroerte, cardiovasculaire sterfte) met 45%.(22) De LDL-spiegel daalde door gebruik van rode gist rijst met gemiddeld 20% en de triglyceridenspiegel met 15%, terwijl de HDL-spiegel steeg met 5%.

De grootschalige CCSP studie is opgenomen in een systematische review van 22 klinische studies (met in totaal 6520 proefpersonen) naar het effect van rode gist rijst bij kransvatziekte met dyslipidemie.(23) De onderzoekers stelden vast dat suppletie met rode gist rijst, vergeleken met placebo, zorgt voor significante verlaging van de kans op hartinfarct (-61%), bypassoperatie (-33%), cardiovasculaire sterfte (-31%) en sterfte door alle oorzaken (-33%). Rode gist rijst is hierbij even effectief als simvastatine.

Er zijn aanwijzingen dat rode gist rijst obesitas-gerelateerde ontsteking remt en toename van de vetmassa tegengaat door het remmen van de proliferatie en differentiatie van pre-adipocyten en stimuleren van lipolyse in adipocyten.

Aanvullende Ingrediënten

Vitaminen op Recept Rode Gist Rijst bevat niet alleen gefermenteerde rode rijst, maar onder andere ook knoflook wat het cholesterolgehalte op peil weet te houden*. Ook is vitamine B1 toegevoegd, voor de normale werking van het hart. Daarnaast bevat het supplement het co-enzym Q10.

Belang van Kwaliteit en Samenstelling

Het is belangrijk gebruik te maken van een rode gist rijst supplement van constante, hoge (niet-genetisch gemodificeerde, bij voorkeur biologische) kwaliteit. Hierbij is het van belang dat het monacolinegehalte per dagdosis hoog genoeg is en de andere werkzame bestanddelen ook ruim vertegenwoordigd zijn. Helaas is in de meeste voedingssupplementen met rode gist rijst alleen het gehalte monacoline K gemeten.

Interacties en Bijwerkingen

Een (ernstig) vitamine D-tekort kan theoretisch leiden tot bijwerkingen van rode gist rijst. Monacoline K wordt omgezet door het CYP3A4-enzym in de lever. Rode gist rijst kan een wisselwerking hebben met medicijnen die ook worden gemetaboliseerd door CYP3A4, zoals onder andere ciclosporine, fusidinezuur, macrolide antibiotica, antimycotische azoolderivaten en HIV-proteaseremmers. Rode gist rijst kan de werking van bepaalde anticoagulantia (coumarinederivaten zoals acenocoumarol) mogelijk licht versterken.

Waarschuwingen en Aanbevelingen

Vraag advies aan uw arts over de consumptie van dit product als u reeds gezondheidsproblemen heeft. Patiënten die RGR willen gebruiken, dienen het advies te krijgen alleen producten van gerenommeerde farmaceutische bedrijven in te nemen. De apotheker kan hierover adviseren. De gebruiker van RGR dient gewezen te worden op de potentiële geneesmiddelinteracties en ernstige risico’s bij gebruik tijdens de zwangerschap.

Bij gebruik statines en andere producten met rodegistrijst Bij gebruik van cholesterolverlagende medicatie, zoals statines, of andere rodegistrijst producten, is het niet verstandig om dit samen met rodegistrijst supplementen te gebruiken. Gebruik van een rodegistrijst supplement kun je dan het beste met een deskundige overleggen. Er zijn onvoldoende gegevens bekend over de veiligheid van rodegistrijst tijdens zwangerschap en borstvoeding. Het advies is daarom om het niet te gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding. Het advies is om rodegistrijst niet te gebruiken wanneer je jonger dan 18 jaar of ouder dan 70 jaar bent.

labels:

Zie ook: