Rode gist rijst is een voedingssupplement dat te koop is bij de drogisterij en natuurvoedingswinkels. Het wordt in Nederland verkocht als voedingssupplement. Rode gist rijst is een traditioneel Chinees voedingsmiddel dat wordt verkregen door de fermentatie van rijst en de schimmel Monascus purpureus, ook wel angkak genoemd.

Wat is Rode Gist Rijst?

Eén van de werkzame bestanddelen van rode gist rijst is monacoline K, een natuurlijke statine. In rode gist rijst zit monacoline K. Dit is een natuurlijk statine. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen. Net zoals als bij statines die als geneesmiddel geregistreerd staan wordt het middel genomen om de cholesterol te verlagen. Het voedingssupplement rode gist rijst kan mogelijk beter als geneesmiddel geregistreerd worden.

De Werkzaamheid van Rode Gist Rijst

Rode gist rijst bevat monacoline K, een natuurlijke statine. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen, vandaar dat deze werking ook aan rode gist rijst wordt toegeschreven. Hiervoor zou je volgens het Informatiecentrum voedingssupplementen en gezondheid (IVG) echter wel 10 milligram monacoline K per dag binnen moeten krijgen. En sinds 22 juni 2022 geldt er een maximale hoeveelheid van 2,99 milligram per dag.

“Omdat dit minder is dan de benodigde hoeveelheid, mag er op rode gist rijst niet staan dat het cholesterolverlagend werkt”, vertelt een woordvoerder van het IVG.

Risico's en Bijwerkingen

Het slikken van rode gist rijst kan ernstige bijwerkingen geven. Klachten die je kunt krijgen van rode gist rijst lijken op de bekende bijwerkingen van statines. Gemeld zijn spierpijn, maag- en darmklachten. Maar ook ontregeling van stollingstijd, verminderd geheugen, spierafbraak, alvleesklierontsteking en ernstige leverproblemen met geelzucht zijn gemeld.

Een woordvoerder van Bijwerkingencentrum Lareb legt uit dat de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) met deze maximale hoeveelheid het zekere voor het onzekere neemt. Zo zijn er laatst vijf doden en meer dan 100 ziekenhuisopnamen in Japan gelinkt aan een supplement met rode gist rijst én kan het gebruik ervan ernstige bijwerkingen geven. “Tot en met december 2023 heeft Lareb in totaal 160 meldingen van klachten bij het gebruik van rode gist rijst ontvangen”, vertelt de woordvoerder.

“De meeste meldingen betreffen bekende bijwerkingen zoals spierpijn en maag- en darmklachten. Bij enkelen betrof het ernstige bekende bijwerkingen zoals lever en alvleesklierontsteking. We hebben ook één melding van iemand die overleden is met een alvleesklierontsteking na gebruik van rode gist.”

Mogelijke Gevaren

  • Spierpijn
  • Maag- en darmklachten
  • Ontregeling van stollingstijd
  • Verminderd geheugen
  • Spierafbraak
  • Alvleesklierontsteking
  • Ernstige leverproblemen met geelzucht

Is het Slikken van Rode Gist Rijst Veilig?

“Op zich hebben deze producten dezelfde bijwerkingen als statines (cholesterolverlagende medicijnen)”, legt de woordvoerder van Lareb uit. “De supplementen zijn echter niet gestandaardiseerd waardoor de hoeveelheid monacoline K in verschillende preparaten kan variëren.” Hierdoor weet je niet precies hoeveel je binnenkrijgt. “Bovendien kunnen deze producten door het gistingsproces ook de giftige stof citrinine bevatten. “Citrinine kan lever- en niertoxiciteit geven.”

Vandaar dat het Voedingscentrum adviseert om het gebruik van rode gist rijst altijd te overleggen met je arts of apotheker. Verder raden zij het supplement af voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, kinderen jonger dan 18 jaar en mensen ouder dan 70 jaar.

Nieuwe Regels en Doseringen

Sinds 1 juni 2022 gelden er nieuwe regels voor de verkoop van rode gist rijst, een middel dat vooral wordt genomen om cholesterol te verlagen. De dosering van de werkzame stof monacoline K staat daarbij centraal. De Europese Commissie heeft een nieuwe verordening aangenomen die sinds 1 juni 2022 de dagdosering van rode gist rijst aan banden legt. De aanbevolen dagelijkse dosering moet minder dan 3 mg monacolinen bevatten.

Je kunt door de nieuwe regels geen rode gist rijst meer kopen met 3 mg (of meer) monacolinen per capsule. En als er bijvoorbeeld 1 mg monacolinen in een capsule zit, dan mag de verpakking nog maar maximaal twee capsules per dag aanraden - drie zou een te hoge dagdosering zijn. Dit moet allemaal duidelijk op de verpakking vermeld staan samen met allerlei waarschuwingen, bijvoorbeeld dat je monacolinen niet moet nemen als je zwanger bent of cholesterolverlagende medicijnen slikt.

Voedingssupplement of Geneesmiddel?

Als rode gist rijst een soort natuurlijk medicijn tegen hoog cholesterol bevat (statine), waarom is de rijst zelf dan geen geneesmiddel? Het antwoord is dat rode gist rijst wel degelijk als geneesmiddel wordt gezien, maar alleen boven een dagdosering van 10 mg.

Op basis van het advies dat is gedaan beschouwt de IGJ producten met een gehalte monacoline-K van minder dan 10 mg (per enkelvoudige dosering) niet als geneesmiddel. Bij producten met een gehalte van 10 mg monacoline-K of meer (per enkelvoudige dosering) kan sprake zijn van een geneesmiddel. Dat hangt echter af van meerdere productkenmerken (waaronder: de gebruikswijzen, de omvang van de verspreiding ervan).

Radar Onderzoek in 2017

In 2017 besteedde Radar aandacht aan rodegistrijst. In die uitzending uitte internis Jeanine Roeters van Lennep haar zorgen over het vrijverkrijgbare middel. Het Lareb meldde in 2017 een toename te zien in het aantal meldingen van bijwerkingen.

'Het is geen alternatief voor een statine, het is gewoon hetzelfde', aldus Roeters van Lennep. Bijna het zelfde dan: in tegenstelling tot statines, die je alleen op recept kunt krijgen, is rodegistrijst gewoon bij de drogist te koop.

Roeters van Lennep: 'Rattengif is ook natuurlijk, dat zegt helemaal niks. Je hebt de meest vreselijke stoffen in de natuur.'

In tegenstelling tot medicijnen, is er namelijk geen controle op voedingssupplementen. 'Je hebt geen enkele garantie', zegt Roeters van Lennep.

Advies van de Hoge Gezondheidsraad in België

In 2017 meldde Radar dat de Hoge Gezondheidsraad in België het advies uitgebracht om het vrij op de markt brengen van rodegistrijst te verbieden. Het voedingssupplement kan dezelfde bijwerkingen tot gevolg kan hebben als de geneesmiddelen, maar ondergaan niet dezelfde controle.

Reactie van de Inspectie voor de Gezondheidszorg

De Inspectie voor de Gezondheidszorg gaat samen met de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen onderzoeken of het voedingssupplement als geneesmiddel geregistreerd moet worden.

Radar kocht rode gist rijst supplementen bij 4 verschillende drogisterijen en kreeg nergens juiste voorlichting over het product. Er werd niet gewezen op het feit dat er interactie kan ontstaan met andere geneesmiddelen en ook zwangere vrouwen werden niet op de risico’s gewezen. ‘Hier wordt geen adequate voorlichting gegeven’, zegt Jeanine Roeters van Lennep, vasculair internist in het Erasmus MC.

labels:

Zie ook: