Rode gist rijst (xuezhikang of rode koji) is rijst die is gefermenteerd door de gist Monascus purpureus. Hierbij worden belangrijke bioactieve stoffen gevormd zoals monacolines (waarvan het merendeel monacoline K), sterolen, saponinen en isoflavonen en krijgt de rijst haar dieprode kleur.

Rode gist rijst wordt van oudsher in Aziatische landen gegeten en gebruikt als natuurlijke kleurstof en geneesmiddel. In Nederland wordt rode gist rijst hoofdzakelijk als voedingssupplement gebruikt voor het verlagen van de totaal- en LDL-cholesterolspiegel. Het is het bekendste natuurlijke alternatief voor mensen die geen statines willen of kunnen gebruiken.

Daarnaast zijn er ook natuurlijke middelen om het cholesterolgehalte op peil te houden, zoals rode gist rijst. Rode gist rijst ontstaat door fermentatie van rijst met de schimmel Monascus purpureus. Tijdens dit fermentatieproces ontstaan monacolines, waaronder monacoline K.

Dit is een stof die qua werking en samenstelling vergelijkbaar is met lovastatine. Statines zorgen ervoor dat er meer LDL-cholesterol wordt opgenomen in de lever met een daling in het bloed als gevolg. Hierdoor verlaagt eveneens het totale cholesterolgehalte.

Rode gist rijst, of Monascus purpureus, draagt bij aan de instandhouding van een gezond cholesterolniveau in het bloed. Dat geldt bij een dagelijkse dosis 10 mg monacoline K, de werkzame stof uit de rode gist rijst.

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat rode gist rijst de cholesterolspiegel net zo goed verlaagt als statines, maar veel beter wordt verdragen. De (synergetische) combinatie van bioactieve stoffen is verantwoordelijk voor de klinische effecten van rode gist rijst.

Een dosis rode gist rijst met 5-6 mg monacoline K zorgt voor een even grote cholesteroldaling als 20 mg lovastatine, mede door het enzym HMG-CoA reductase (3-hydroxy-3-methylglutaryl co-enzym A reductase), en daarmee de cholesterolsynthese, te remmen.

De European Food Safety Authority heeft vastgesteld dat een dagdosis rode gist rijst met (minimaal) 10 mg monacoline K vereist is voor een significante cholesterolverlaging. Echter, door een wetswijziging mogen sinds juni 2022 alleen rode gist rijst supplementen worden verkocht die niet meer dan 3 mg monacolinen per dagdosis bevatten.

Minder bekend is dat rode gist rijst tevens zorgt voor verlaging van de spiegels van triglyceriden, lipoproteïne(a) en CRP (C-reactive protein), drie andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten, en daarnaast zorgt voor verhoging van het gunstige HDL-cholesterol en adiponectine.

Ook is vastgesteld dat rode gist rijst antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen bezit, de endotheelfunctie verbetert, atherosclerose remt en beschermt tegen leververvetting. Tevens zijn er aanwijzingen dat rode gist rijst de insulinegevoeligheid verbetert, een bloeddrukverlagend effect heeft en de nieren beschermt bij hyperlipidemie.

Net zoals statines zorgt rode gist rijst voor significante verlaging van de kans op een bypassoperatie, hartinfarct of sterfte door kransvatziekte bij mensen met kransvatziekte en dislipidemie. Dit is de conclusie van een review van meer dan twintig klinische studies met rode gist rijst.

Hoe werkt rode gist rijst?

Bij de fermentatie van de rijst komen stoffen vrij, waaronder monacolines. De belangrijkste monacoline is ‘monocolin K’. Dit is een stof die effect heeft op het cholesterolniveau in het bloed. De fermentatie zorgt ook voor de rode kleur van de rijst.

Rode gist rijst kan bijdragen aan het behoud van gezonde cholesterolwaarden.

Rode gist rijst supplementen worden voornamelijk gebruikt voor het ondersteunen van de gezonde cholesterolspiegel in het bloed.

Wanneer rode gist rijst gebruiken?

Cholesterol is een vetachtig stofje dat het lichaam nodig heeft. Het is dus niet per definitie slecht voor u. Sterker nog: cholesterol is een bouwsteen voor uw lichaamscellen. Cholesterol draagt ook bij aan de aanmaak van vitamine D. Alleen als u te veel cholesterol uit uw voeding opneemt, dan is het niet goed voor u, omdat er te veel cholesterol in het bloed komt.

Welke rode gist rijst supplementen zijn er?

Er zijn rode gist rijst capsules en rode gist rijst tabletten.

Een voorbeeld van capsules met rode gist rijst zijn: AOV 1104 Rode Gist Rijst Extract Capsules 90ST, rode gist rijst in een capsule geschikt voor vegetariërs en veganisten. Voorbeelden van tabletten met rode gist rijst zijn: Pharma Nord Bio Active Rode Gist Rijst Tabletten 90TB: Met eenmaal per dan één tablet zit u al aan de dagdosering rode gist rijst.

Welke rode gist rijst voor u het meest geschikt is hangt onder ander af van persoonlijke voorkeur of behoefte. Wilt u bijvoorbeeld een supplement met rode gist rijst én Q10? Kiest u voor een capsule of slikt u liever tabletten? Er zijn veel verschillende soorten supplementen.

Hoe gebruikt u rode gist rijst supplementen?

Neem rode gist rijst in tijdens of direct na een maaltijd. En overschrijd de aanbevolen dosering niet.

Monacolin K, de werkzame stof uit de rode gist rijst kan ervoor zorgen dat de aanmaak van co-enzym Q10 in het lichaam wordt verlaagd. Daarom wordt er vaak Q10 toegevoegd aan rode gist rijst tabletten om dat te compenseren.

Bijwerkingen van rode gist rijst

Het slikken van rode gist rijst kan ernstige bijwerkingen geven. In rode gist rijst zit monacoline K. Dit is een natuurlijk statine. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen. Klachten die je kunt krijgen van rode gist rijst lijken op de bekende bijwerkingen van statines. Gemeld zijn spierpijn, maag- en darmklachten.

Bijwerkingencentrum Lareb ziet een toename van meldingen van bijwerkingen na gebruik van rode gist rijst supplementen. Sinds het vorige overzicht uit juli 2017 is het aantal meldingen gestegen van 16 naar 74. Er zijn ook ernstige bijwerkingen gemeld.

Producten op basis van gefermenteerde rode rijst kunnen dezelfde bijwerkingen hebben als statines, zoals spierpijn, spierkrampen, spierafbraak, leverproblemen en nierbeschadiging. Deze nevenwerkingen zijn eerder zeldzaam en komen vooral voor bij hoge dosissen of in combinatie met bepaalde andere geneesmiddelen.

De klachten komen overeen met de bekenden bijwerkingen van statines. Maar ook ontregeling van stollingstijd, verminderd geheugen, spierafbraak, alvleesklierontsteking en ernstige leverproblemen met geelzucht zijn gemeld.

Rode gist rijst verlaagt de synthese van co-enzym Q10 en vitamine D.

Monacoline K wordt omgezet door het CYP3A4-enzym in de lever. Rode gist rijst kan daarom een wisselwerking hebben met medicijnen die invloed hebben op het CYP3A4-enzym, zoals onder andere ciclosporine, fusidinezuur, macrolide antibiotica, antimycotische azoolderivaten en HIV-proteaseremmers. Rode gist rijst kan de werking van bepaalde anticoagulantia (coumarinederivaten zoals acenocoumarol) mogelijk licht versterken.

In rode gist rijst kan steeds een andere hoeveelheid monacoline K zitten. Je weet dus nooit precies hoeveel je van die stof binnenkrijgt.

Is rode gist rijst veilig?

Als u de aanbevolen dosering niet overschrijdt is het gebruik van rode gist rijst veilig. Ook wanneer u het supplement langdurig wilt gebruiken. Belangrijk is dat de rode gist rijst supplementen onderzocht zijn en vrij zijn van citrinine (dat is een giftige schimmelsoort).

Rode gist rijst is veilig in de geadviseerde dosering (zie gebruiksadviezen), ook bij langdurig gebruik.

Wanneer mag u geen rode gist rijst gebruiken?

Er zijn ook enkele gevallen waarin het gebruik van rode gist rijst wordt afgeraden:

  • Bij gebruik van andere medicijnen: Rode gist rijst kan interacties hebben met andere medicijnen. Dat betekent dat de middelen elkaars effect kunnen beïnvloeden. Ze kunnen elkaars werking versterken bijvoorbeeld of een grotere kans geven op bijwerkingen. Dat is niet gewenst en daarom is het van belang om voor het gebruik van rode gist rijst supplementen eerst met uw arts te overleggen, om te zien of u het veilig kunt gebruiken;
  • Zwangerschap en borstvoeding: Gebruik rode gist rijst niet in het geval u zwanger bent of borstvoeding geeft. Er zijn te weinig gegevens bekend over de veiligheid van rode gist rijst tijdens zwangerschap en borstvoeding;
  • Nier- of leverproblemen: Mensen met ernstige nier- en leveraandoeningen en mensen die overgevoelig zijn voor rode gist rijst mogen geen rode gist rijst supplementen gebruiken;
  • Spierklachten: En ook wanneer u last heeft van spierklachten is het verstandig om voorzichtig te zijn met het gebruik van rode gist rijst.

Gebruik rode gist rijst niet tijdens zwangerschap of wanneer je borstvoeding geeft.

Slik je medicijnen en wil je rode gist rijst of een ander voedingssupplement of kruidenpreparaat gebruiken? Overleg dit dan altijd met je arts of apotheker. Statines in combinatie met andere medicijnen kunnen namelijk ongewenste bijwerkingen geven.

Rode gist rijst wordt in Nederland verkocht als voedingssupplement. De meeste mensen hebben voedingssupplementen of kruidenpreparaten niet nodig.

labels:

Zie ook: