Een lunch van muffins, gemaakt van bacon en ei, of een avondmaaltijd die bestaat uit biefstuk, varkenshaas en brie. Voor Lynette is het dagelijkse kost. Zij eet voornamelijk dierlijke producten en vermijdt suikers en koolhydraten. Dus brood, pasta en aardappelen gaan er bij haar niet in. Eet je net als Lynette alleen maar dierlijke producten, zoals vlees, eieren en zuivel, dan volg je het carnivoor dieet. Volgens online video’s zou het dieet een genezende werking hebben en lichamelijke klachten verhelpen. Maar is het echt gezond voor je? Lynette vond het dieet op sociale media en startte er in eerste instantie mee om af te vallen.

Wat is het carnivoor dieet?

Een carnivoor dieet is een voedingspatroon waarbij je uitsluitend of voornamelijk dierlijke producten eet, zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Groenten, fruit, granen, noten en peulvruchten worden niet of nauwelijks gegeten. Het dieet is extreem koolhydraatarm en rijk aan eiwitten en vetten. Eet je vrijwel alleen dierlijke producten.

Op social media zijn in toenemende mate influencers en coaches actief die een carnivoor dieet promoten als een gezond dieet. Dit dieet past niet binnen de Schijf van Vijf en verhoudt zich niet tot de Richtlijnen Goede Voeding. Ook is het geen geïndiceerd medisch voedingspatroon of dieet bij een specifieke aandoening of een combinatie van aandoeningen.

Voordelen van het carnivoor dieet

Het carnivoor dieet heeft een aantal voordelen die het ketogeen dieet ook heeft. Bij het carnivoor dieet kunnen mensen die bijvoorbeeld prikkelbare darm krijgen van bepaalde groenten nog extra voordelen ervaren. Zo wordt er door mensen met bepaalde auto-immuunziekten of virusziekten zoals Lyme geëxperimenteerd met het carnivoor dieet om het immuunsysteem zo min mogelijk te belasten.

  • Gewichtsverlies: De hoge hoeveelheid eiwitten in een carnivoor dieet kan je langer een gevoel van verzadiging geven.
  • Relatief weinig koolhydraten: bevat het relatief weinig koolhydraten.
  • Vergelijkbaar met een ketogeen dieet: van koolhydraatverbranding naar vetzuurverbranding. ‘ketose’. Dit kun je merken aan een fruitige of slechte adem.

Nadelen en risico's

Naast vlees, vlees en nog eens vlees, eten de fans van het carnivoor dieet vaak geen groente of fruit. Volgens hen zouden hierin van nature verdedigingsstoffen zitten, die niet goed zijn voor ons lichaam. Een laatste claim die online rondgaat is dat het carnivoor dieet een genezende werking zou hebben, en zelfs zou helpen bij het bestrijden van kanker. Kampman: “Ik denk dat deze influencers zich baseren op een specifiek onderzoek dat recent is uitgekomen, waarbij onderzoekers wijzen op één specifiek stofje dat mogelijk tumorcellen zou kunnen remmen. Bovendien was dit een experiment onder dieren en is dit nog niet onderzocht bij mensen.

De influencers trekken de methode in twijfel, en zeggen dat er alleen zwakke verbanden zijn gevonden. Kampman bestrijdt dit: “Natuurlijk kun je je nooit baseren op 1 onderzoek, je moet altijd al het beschikbare onderzoek bij elkaar nemen.

Het carnivoor dieet kan zorgen voor tekorten aan vezels, vitamines en mineralen, verhoogde inname van verzadigd vet en cholesterol en mogelijke belasting van de nieren door de bereidingswijze. Een hoge consumptie van rood en bewerkt vlees hangt daarnaast samen met een verhoogd risico op verschillende soorten kanker, diabetes type 2 en beroerte. Bewerkt vlees bevat vaak veel zout en verzadigd vet, wat ook kan bijdragen aan een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.

Ook wordt er vaak op wetenschappelijk onderzoek gewezen waarin hoge vleesinname negatieve effecten laat zien. Dit zijn echter epidemiologische onderzoeken met alleen wat associaties waarbij dit niet betekent dat je dan ook een bewezen oorzaak (causale verband) hebt gevonden. Ook is de ene vleessoort de ander natuurlijk niet, wat het nog lastiger maakt.

Bij diëten die behoorlijke eenzijdig zijn (weinig variatie) dan is vooral het effect op de lange termijn interessant. Ontstaan er tekorten? Zijn er schadelijke effecten? Deze informatie is op dit moment vrijwel niet in wetenschappelijk onderzoek te vinden.

Een bijkomend nadeel bij dit dieet is dat het zeer ver staat van het gemiddelde `Nederlandse’ eetpatroon en veel aanpassingsvermogen vergt.

Mogelijke bijwerkingen

  • Haaruitval, hartkloppingen, beenkramp en verstopping.
  • Het dieet, op lange termijn lastig zijn vol te houden.
  • Je komt een tijdje weer hetzelfde eet en weegt als eerst.
  • Het is om je nieuwe gewicht te behouden.
  • Vermijd je veel verschillende producten.

Maar een carnivoor dieet is geen volwaardig voedingspatroon.

Rood vlees en gezondheid

Ellen Kampman, hoogleraar Voeding en Ziekte aan de Wageningen Universiteit, stelt dat rood vlees in bepaalde mate goed voor je is. Zij adviseert niet meer dan 500 gram onbewerkt rood vlees per week tot je te nemen, een advies dat ook het Voedingscentrum en de Gezondheidsraad geven. “Rood vlees bevat heemijzer, en dat heemijzer kan de darmwand beschadigen. Als je dit vaak eet, dan herstelt je darmwand niet.

Toch stellen sommige influencers dat onderzoeken die het verband met darmkanker leggen inmiddels achterhaald zouden zijn.

Rood vlees is een voedingsmiddel dat al eeuwenlang gegeten wordt door mensen over de hele wereld. Het is een goede bron van eiwitten, ijzer, zink en vitamine B12. Maar is rood vlees ook gezond? In de afgelopen jaren is er veel onderzoek gedaan naar de gezondheidseffecten van rood vlees. Hieruit blijkt dat er een verband is tussen het eten van rood vlees en het risico op bepaalde gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2, overgewicht en mogelijk zelfs darmkanker.

Rood vlees kan schadelijk zijn voor de gezondheid omdat het over het algemeen veel verzadigde vetten bevat. Deze verzadigde vetten verhogen de kans op een verhoogd cholesterol.

Bovendien is bewezen dat rood vlees veel heemijzer bevat, wat weer de boosdoener is bij het verhoogde risico op darmkanker. Zo kan heemijzer er voor zorgen dat de wand van de dikke darm beschadigt én stimuleert het daarnaast de aanmaak van stofjes die het DNA van de lichaamscellen kunnen beschadigen.

Vooral bewerkte rood vleesproducten zijn ongezond en daarom is het beter deze te mijden. Rood vlees met mate eten brengt ook gezondheidsvoordelen met zich mee. Het vormt namelijk een bron van belangrijke voedingsstoffen zoals eiwitten, ijzer, zink en vitamine B12. Vooral magere soorten van rood vlees zijn een gezonde keuze omdat ze veel minder verzadigde vetten bevatten. Op basis van huidige onderzoek adviseert het Voedingscentrum om niet meer dan 500 gram rood vlees per week te eten. Hiervan mag maximaal 300 gram bewerkt vlees zijn. Dit advies geldt voor bereid vlees, in de praktijk betekent dat ongeveer 700 tot 750 gram rauw vlees.

Onbewerkt versus bewerkt rood vlees

De term rood vlees staat niet alleen voor vlees dat letterlijk rood kleurt zoals bij biefstuk. Onbewerkt rood vlees koop je meestal rauw en is enkel voorgesneden in de juiste porties, maar er is niets aan toegevoegd. Bewerkte rood vlees is al het vlees dat gerookt of gezouten is of waar conserveringsmiddelen aan toegevoegd zijn. Veel gebruikte conserveringsmiddelen zijn nitraat en nitriet. Rood vlees is niet eenduidig gezond of ongezond. Ten eerste omdat we een onderscheid moeten maken tussen bewerkt en onbewerkt.

De WHO bestempelt enkel bewerkt rood vlees als kankerverwekkend. Het kankerverwekkende effect van bewerkt vlees is waarschijnlijk afkomstig van de toegevoegde nitraten en nitrieten. Als onbewerkt vlees kankerverwekkend blijkt te zijn, zou dit kunnen komen door het heemijzer.

Advies over rood en bewerkt vlees

We volgen het advies van het Voedingscentrum. Eet niet meer dan 300 gram rood vlees per week. Eet liever ook geen bewerkt vlees zoals ham, salami en worst. Wissel het eten van rood en bewerkt vlees af met:

  • wit vlees zoals kip of ander gevogelte;
  • vis;
  • peulvruchten;
  • noten;

een dagje zonder vlees of vegetarisch (geen vis en geen vlees) met bijvoorbeeld tofu, tempé of ei.

Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), onderdeel van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), classificeert bewerkt vlees als 'kankerverwekkend voor mensen'. En rood vlees als 'waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen'. Bewerkt vlees valt daarmee in dezelfde categorie als tabak, alcohol en asbest. Dat betekent dat er doorslaggevend bewijs is dat deze stoffen kankerverwekkend zijn. Het betekent echter niet dat de risico's even groot zijn. Dat verschilt per stof. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 19.000 mensen kanker door roken.

Het belang van variatie

Zoals altijd geldt dat een algeheel gezond voedingspatroon met veel variatie en zoveel mogelijk onbewerkte voeding het gezondste is.

Duurzaamheid en milieu-impact

Ook is het niet van duurzaam. impact op het milieu. het milieu. Dat geldt vooral voor rood vlees, zoals rundvlees. land, water en voer nodig voor het houden van vee. gemaakt en vervoerd. nodig. alleen land nodig, maar wordt ook vaak oerwoud gekapt. voor veel uitstoot van broeikasgassen door scheten, boeren en mest. verminderen. Die optelsom maakt vlees erg belastend.

Professioneel advies

Een aantal van de influencers die het carnivoor dieet adviseert, voert de titel diëtist. Het is hierbij niet altijd direct duidelijk of zij die titel ook mogen voeren. Dit mag alleen na het volgen van een door de NWAO geaccrediteerde HBO-opleiding Voeding & Diëtetiek met een paramedische afstudeerrichting. In die gevallen waar ze de titel mogen voeren, constateert de NVD dat deze influencers hun titel diëtist invullen op een manier die zich niet verhoudt tot de beroepscode diëtist 2024 en dat zij niet handelen conform het beroepsprofiel diëtist 2023, zoals opgesteld door de Nederlandse Vereniging van Diëtisten. Binnen deze kaders staat het werken vanuit het diëtistisch zorgproces en wetenschappelijke consensus centraal.

Diëtetiek is gebaseerd op wetenschappelijke kennis - ‘evidence-based practice’ en ‘practice-based evidence’ - over het consumeren van voeding, het functioneren van het menselijk lichaam en de psychologie van gedragsverandering. Diëtetiek gaat - vanuit deze drie invalshoeken - uit van een optimale voedingsstatus voor ieder mens, als de basis voor een gezond leven of in een specifieke situatie. Vaak is het om medische redenen nodig om mensen te ondersteunen in het bereiken van een optimale voedingsstatus door een gepersonaliseerd dieetadvies, begeleiding en coaching. Dat doet de diëtist vanuit de principes van Samen Beslissen; de diëtist schrijft niet voor, maar onderzoekt samen met de cliënt wat nodig maar ook haalbaar is en zet aan tot aanpassing of verandering. Dat is het vak van de diëtist als paramedicus.

labels: #Vlees

Zie ook: