Tijdens de zwangerschap is een gezonde leefstijl extra belangrijk. Daarbij hoort ook gezonde en gevarieerde voeding. Daarmee krijg je genoeg goede voedingsstoffen binnen voor jezelf en je baby. Sommige producten kan je beter niet of weinig eten en drinken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Deze voedingsmiddelen kunnen schadelijk zijn voor de (ongeboren) baby. De belangrijkste informatie vind je hier en je kan ook altijd je verloskundige om advies vragen.
Wat is gezonde en gevarieerde voeding?
Een gezond en gevarieerd eetpatroon betekent dat je genoeg verschillende dingen eet om de belangrijke voedingsstoffen binnen te krijgen. Zoals vitamines, mineralen en eiwitten. Tijdens de zwangerschap heeft je lichaam meer behoefte aan voedingsstoffen. Je kan gevarieerd eten door bijvoorbeeld de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum te volgen. Dan weet je dat je genoeg voedingsstoffen eet en voorkom je dat je te veel ongezonde ingrediënten binnenkrijgt. Zoals ongezonde vetten, suikers en schadelijke stoffen.
Waarom moet je voorzichtig zijn met rauw voedsel als je zwanger bent?
In sommige voedingsproducten kan een bacterie of parasiet zitten waar je ziek van kan worden. Als je hiermee besmet raakt, kan dat tijdens de zwangerschap ernstige gevolgen hebben, zoals een miskraam of vroeggeboorte. Daarom is het advies om extra voorzichtig te zijn met deze voedingsproducten.
Listeria en Toxoplasmose
Listeria kan je krijgen door het eten van rauwe producten, zoals rauw vlees, rauwe vis en zachte kaas gemaakt van rauwe melk (ongepasteuriseerd). Door deze producten goed te verhitten, gaat de listeria-bacterie dood. Melk uit de supermarkt is altijd eerst verhit. Toxoplasmose kan je krijgen door een parasiet in de poep van katten. Via kattenpoep kan het ook in de aarde komen, en zo groenten en fruit besmetten. Om besmetting met listeria en toxoplasmose te voorkomen, is het belangrijk om vlees, vis en eieren goed te verhitten (koken of bakken) en geen zachte kaas of andere producten met rauwe melk te eten. Groente en fruit kan je goed wassen of schillen.
Vlees tijdens je zwangerschap
Tijdens je zwangerschap kan je over het algemeen prima vlees eten. De belangrijkste voedingsstoffen in vlees zijn vitamines B1, B6 en B12 en het mineraal zink. Daarnaast levert het ook ijzer en een hoop eiwitten op. Vlees past dus goed binnen een gezond eetpatroon tijdens je zwangerschap, mits je rekening houdt met een aantal dingen.
Waarom mag je bepaald rundvlees niet eten tijdens de zwangerschap?
Ben je zwanger en wil je rundvlees eten? Dat kan zeker! Maar niet wanneer het medium of rare gebakken is. De reden dat je moet opletten met rundvlees, is niet per se om het rundvlees zelf. Het gaat erom of het vlees rauw is of niet. Rauw rundvlees, en overigens ook rauwe vis en ei, kunnen de toxoplasmoseparasiet bevatten. Deze parasiet kan mensen besmetten met toxoplasmose, dit is een infectie. Normaal gesproken kan dit niet zo’n kwaad, maar voor zwangere vrouwen heeft het wel gevolgen. De infectie kan via de placenta overgedragen worden op het ongeboren kindje. De moeder loopt verder geen gevaar, maar de baby kan door de infectie ernstige afwijkingen krijgen. Bijvoorbeeld afwijkingen van het zenuwstelsel (denk aan waterhoofd) en aan de ogen (blindheid).
Welk rundvlees mag je wel eten?
De toxoplasmoseparasiet komt alleen voor in rauw vlees. Wanneer het vlees door en door gaar gebakken wordt of op een andere manier wordt bereid zoals stoven, is de parasiet vernietigd. Je mag daarom elk stukje rundvlees eten, dus ook de rosbief, biefstuk of ossenhaas zolang het vlees maar boven de 70° C verhit is. Het vlees is dan doorbakken en niet meer rood of roze aan de binnenkant. Moet je nu je gehele zwangerschap doorbakken vlees eten? Nee, gelukkig niet! Als het vlees eerst ingevroren is geweest op minstens -12° C voor minimaal 2 dagen, kan je het daarna veilig eten.
De toxoplasmoseparasiet kan niet tegen hitte en ook niet tegen extreme koud. Twee dagen in de vriezer die op minstens -12° C staat (de gemiddelde vriezer staat op -18° C) doodt de parasiet. Aangezien de parasiet al is vernietigd hoeft het vlees niet meer doorgebakken te worden.
Welk rundvlees is gezond en goed voor moeder en kind?
Rundvlees dat goed is bereid of ingevroren is geweest, is goed voor moeder en kind. Om die reden kun je prima zwanger zijn en rundvlees eten. In onder andere rundvlees zit vitamine B6 en ijzer. Vitamine B6 speelt een grote rol in de deling van cellen. Mede daarom is de vitamine belangrijk voor een gezonde zwangerschap. Daarnaast hebben zwangere vrouwen een iets verhoogde eiwitbehoefte, namelijk 1,1 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag (gemiddeld zitten mensen op 0,9 gram per kilogram lichaamsgewicht). Eiwitten zitten onder andere in rundvlees. Als laatste is rood vlees een erg goede leverancier van ijzer. Ook ijzer is belangrijk tijdens de zwangerschap om onder andere bloedarmoede te voorkomen.
Het rundvlees dat je het beste kunt eten is mager rundvlees zonder al te veel vet. Het is namelijk belangrijk dat je als zwangere vrouw niet te veel verzadigd vet binnenkrijg en je daarnaast je gewichtstoename in bedwang houdt. Mager rundvlees is onder andere rosbief, biefstuk, tournedos, biefstukpunten en kogelbiefstuk. Let er wel echt goed op dat het vlees óf goed doorbakken is óf dat het voor minstens twee dagen ingevroren is geweest op ten minste -12° C.
Ander rundvlees dat je mag eten tijdens de zwangerschap zijn:
- Hamburgers
- Fricandeau
- Runderrollade
- Stoofvlees
- Vitello tonnato
- Chipolata
Welk rundvlees kun je beter niet eten tijdens de zwangerschap
Eet nooit rauw rundvlees. Ga je uiteten of op visite en krijg je een medium of rare gebakken stukje rundvlees voorgeschoteld, dan kun je het beter niet eten. Je weet immers niet of het vlees ingevroren is geweest of niet. Bestel dit daarom ook niet in een restaurant, of je moet erbij zeggen dat je zwanger bent en het dus doorbakken (well done) moet zijn. Als het echt heel goed vlees is, kan het nog best prima smaken. Maar misschien is een stukje kip of vis wat veiliger, want doorbakken vlees kan taai worden.
Ander rundvlees zoals hamburgers, worsten van rundvlees, chipolata etc. mag je eten als ze goed doorbakken zijn. Toch is het beter om deze producten met mate te consumeren aangezien er redelijk wat verzadigd vet, kilocalorieën en zout inzit. Als je gezond wilt eten, kun je beter kiezen voor mager rundvlees, kip, vis of vegetarische vleesvervangers.
Naast bereide vleesproducten moet je als zwangere vrouw ook opletten met rauwe vleeswaren. Deze vleeswaren kunnen ook de toxoplasmoseparasiet bevatten. Laat de volgende vleeswaren gedurende je zwangerschap dus even in de schappen liggen: rosbief, carpaccio, fricandeau, ossenworst, filet americain en tartaar.
Overzicht: Welke vleessoorten zijn veilig?
Het is soms lastig het overzicht te houden van welke producten je nu wel of niet mag tijdens je zwangerschap. Met onderstaand overzicht, zie je het in één oogopslag. Handig voor op je koelkast!
| Wel eten | Niet eten |
|---|---|
Alle gebakken, gekookte of gebraden vlees zoals:
| Lever, zoals:
|
Extra tips over bereiden van voedsel
De bereiding van voedsel is nog meer van belang als je zwanger bent. Bak vlees en vis helemaal geer en zorg dat je messen etc. waarmee je rauw vlees of vlis hebt gesneden, niet in aanraking komen met het gare voedsel.
Hygiëne adviezen tijdens de zwangerschap:
- Zet (producten met) rauwe vis, rauw vlees of rauwe melk na aankoop zo snel mogelijk in de koelkast. Zo beperk je de groei van listeria. Voor het eten moeten deze producten goed worden verhit (gekookt of gebakken).
- Was groenten en fruit goed voordat je ze eet of klaarmaakt. Ook gewassen, voorverpakte producten.
- Verhit vacuümverpakte producten goed (koken of bakken) en eet ze binnen twee of drie dagen na opening op.
- Eet geen restjes of kliekjes die ouder zijn dan twee dagen.
- Zorg dat vlees altijd goed doorbakken is.
Het belang van een vleesthermometer
Tijdens de zwangerschap is het essentieel om vlees goed te garen om de gezondheid van zowel moeder als baby te waarborgen. Bacteriën zoals Listeria, Salmonella en Toxoplasma kunnen schadelijk zijn voor de ongeboren baby en komen vaak voor in onvoldoende gaar vlees. Voor zwangere vrouwen gelden strengere richtlijnen voor het bereiden van vlees. Een vleesthermometer is een onmisbaar hulpmiddel om ervoor te zorgen dat je vlees de juiste temperatuur heeft bereikt.
Methoden om de gaarheid van vlees te controleren:
- Doorsnijden: Snijd een stuk vlees door en controleer of het volledig doorgegaard is.
- Steak Doneness Hand Test: Een handige methode om de gaarheid van vlees te controleren zonder thermometer is de steak doneness hand test.
- Laat Vlees Rusten: Laat vlees na het koken minstens drie minuten rusten.
Toch iets verkeerds gegeten?
Heb je toch een keer rauw vlees gegeten? Geen paniek. De kans dat je besmet bent geraakt met een schadelijke bacterie, en dat dit direct schadelijk is voor je baby, is klein. Twijfel je of krijg je klachten kort na het eten ervan? Raadpleeg dan een dokter of je verloskundige.
In de app ZwangerHap van het Voedingscentrum kan je heel veel producten opzoeken om te kijken of je ze veilig kan eten. Als een product wordt afgeraden, laat de app andere opties zien die je wel kan eten.
labels: #Vlees
Zie ook:
- Rood Wit Blauw Taart: Recept voor een feestelijke traktatie!
- Panna Cotta met Rood Fruit Recept: Een Verfijnd Dessert Makkelijk Zelf Maken
- Rood Fruit Taart: Recepten & Inspiratie voor Elke Gelegenheid
- Bakkerij Rood Enkhuizen: Vers Brood & Gebak!
- Kippenbouten Bakken in de Oven: Zo Worden Ze Perfect!
- Ontdek het Geheim van Gekruide Rijst met Snijbonen en Kip: Snel & Heerlijk!




