Misschien ken je ze wel uit Normandië of Bretagne, die lekkere Franse sablés met een zacht knappertje en heerlijke botersmaak. Je kunt ze perfect zelf maken en dan smaken ze eigenlijk nog beter! Dit klassieke Franse recept is ontzettend makkelijk te maken. Ik heb het over de sablé, ofwel het zandkoekje.

Wat zijn Sablés?

Sablés is de Franse naam voor zandkoekjes (‘sable’ betekent zand in het Frans). Hun oorsprong ligt in Normandië in het noorden van Frankrijk. Deze vrolijke Franse koekjes zijn bijna gebakjes, zo mooi zien ze eruit.

Tips voor de perfecte Sablés

Natuurlijk begint alles met goede ingrediënten. Maar daarnaast is nog iets anders van cruciaal belang: het brosse effect voor perfecte sablés bereik je door het deeg snel en kort door elkaar te mengen en niet te lang te kneden. Kneed je het deeg te lang dan vormt het gluten en krijg je een taai koekje. Het koud uitsteken van het deeg nadat het tussen bakpapier uitgerold en gekoeld is, werkt echt ideaal.

Je kunt zelf kiezen of je de frisheid van citroen, zoetheid van vanille of misschien een drupje amandel-extract voor een meer intense smaak wilt toevoegen. Citroen past goed bij de zomer, amandel weer wat meer bij koudere dagen. Deze koekjes smaken fantastisch en hebben traditioneel niets nodig in de vorm van versiering, maar natuurlijk mag dat altijd als je je creativiteit er op los wilt laten.

Sablé Breton: Een Variant

De sablé breton, maar vaak ook “palet” breton genoemd, is een bekend Frans koekje. Aan de ene kant is het koekje ontzettend bros en zanderig, vandaar de Franse naam “sablé breton” (=Bretons zandkoekje). Maar ook heeft de sablé breton een iets boterig smaakje wat hem nog lekkerder maakt. Maar de sablé breton is vooral herkenbaar aan de rand. Omdat het koekje meestal in een kleine ring wordt gebakken krijgt de rand een mooie open structuur. Dit komt ook mede door de toevoeging van bakpoeder wat hem iets laat rijzen en hem minder zwaar maakt.

Lunettes: Brilkoekjes

Je hebt niet veel fantasie nodig om te zien waar de naam ‘lunettes’ (‘brilkoekjes’ in het Nederlands) vandaan komt. Met dit recept maak je van ieder koffie- of theemoment een echt feestje. Oorspronkelijk zijn lunettes afkomstig uit Romans-sur-Isère, in de Drôme, maar inmiddels kom je ze in heel Frankrijk tegen. Bij veel Fransen roepen deze lunettes jeugdherinneringen op van plakkerige jamvingers en rondvliegende poedersuiker. De koekjes worden vaak ovaal gemaakt, met gekartelde randen en in het bovenste koekje twee rondjes, maar je ziet ze ook voorbijkomen met hartjes of sterren in het midden.

Lunettes maken:

Voor dit recept maak je je eigen (kleverige!) jam. Je kunt ook kant-en-klare jam gebruiken, maar dit moet flink ingekookt worden. Doe je dit niet, dan is je jam te vochtig en worden je koekjes snel zacht. Voor de koekjes maak je een zanddeeg. De techniek om zanddeeg te maken heet ‘sableren’. Je herkent hierin het Franse woord ‘sable’, dat ‘zand’ betekent. Je wrijft hierbij de boter in steeds kleinere korreltjes die worden omgeven door bloem, tot ze een zanderige massa vormen.

Recept voor Lunettes

Ingrediënten:

Voor de jam:

  • 200 gram fruit (bijvoorbeeld aalbessen, aardbeien of abrikozen)
  • 200 gram kristalsuiker

Voor het zanddeeg:

  • 260 gram patentbloem
  • 125 gram ongezouten roomboter (koud)
  • 60 gram amandelmeel
  • 100 gram poedersuiker
  • 4 gram zout
  • 1 ei

Voor de afwerking:

  • Poedersuiker

Aanwijzingen:

  1. Jam: Snij het fruit in stukken of prak het met een vork, zodat het fruitsap vrij kan komen. Voeg de suiker toe en meng dit door het fruit. Laat dit 12 uur afgedekt rusten op kamertemperatuur. Breng het mengsel aan de kook in een pan met een dikke bodem. Laat het vervolgens 15 minuten pruttelen op laag vuur. Hierna pureer je de jam en giet je het door een fijne zeef. Met de bolle kant van een lepel kun je zoveel mogelijk jam door de zeef drukken. Hierna laat je de jam volledig afkoelen.
  2. Zanddeeg: Doe de boter met de bloem in een kom en wrijf het tussen je handen tot een zanderige massa. Voeg hierna het amandelmeel, de poedersuiker en het zout toe en meng alle ingrediënten goed door elkaar. Als laatste voeg je een ei toe en kneed je het deeg tot een stevige bal. Rol het deeg in plastic folie en laat het minimaal een uur rusten in de koelkast. Het deeg wordt steviger, je koekjes knapperiger en de smaak beter.
  3. Nadat je deeg heeft gerust, verwarm je de oven voor tot 180 °C. Je kneed het deeg met de hand nog even snel door, zodat het minder snel scheurt. Niet te lang, want als het deeg te warm wordt zullen je koekjes vervormen als je ze oppakt. Bestrooi je werkblad en deegroller met wat bloem, zodat je deeg niet blijft plakken. Rol het deeg daarna uit tot ongeveer 3 millimeter dikte. Je mag je werkblad er doorheen zien schemeren.
  4. Steek koekjes uit met een ronde uitsteekvorm van 8 cm. Bij de helft van de koekjes steek je ook in het midden een rondje van 3 cm uit. Bak de koekjes op een met bakpapier beklede bakplaat gedurende 10 tot 15 minuten.
  5. Afwerking: Bestrooi de koekjes met gat met een flinke laag poedersuiker. Bestrijk de andere koekjes met een dun laagje jam. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld de bolle kant van een theelepel. In het midden van het koekje leg je met behulp van twee theelepels wat meer jam. Vervolgens plak je hier een koekje met gat bovenop.

Algemeen Sablé Recept

De koekjes zijn niet alleen heel erg lekker, ze zijn heel makkelijk (met kinderen of kleinkinderen) te maken en de ingrediënten heb je meestal wel in huis.

Ingrediënten:

  • Suiker
  • Boter
  • Bakmeel
  • Bloem
  • Zout
  • Eidooiers

Bereidingswijze:

  1. Verwarm de oven voor op 180 graden en vet een bakplaat in met boter.
  2. Wrijf in een kom de boter met je vingers door de suiker, bloem en zout tot het mengsel op fijn broodkruim lijkt.
  3. Kneed lichtjes tot een soepel deeg.
  4. Rol uit tot een dikte van 5 mm en snijd er met uitsteek vormpjes de gewenste vormen uit.

Stappen voor het maken van Sablé Koekjes

  1. Combineer bloem, zout en bakpoeder in een kom en zet even apart.
  2. Combineer boter en suiker in een andere kom en klop met een handmixer of deegklopper in 1 tot 2 minuten tot een romig geheel.
  3. Voeg het ei en de citroenrasp (of vanille naar smaak) toe en klop tot het goed is opgenomen.
  4. Voeg nu het bloemmengsel aan het botermengsel toe en klop tot een geheel.
  5. Leg je deeg tussen twee vellen bakpapier en rol het met de deegroller tot een gelijkmatige dikte van ongeveer 3 mm. Zorg dat het bakpapier mooi glad is en dat er geen kreukels in zitten.
  6. Plaats de deegplak, nog steeds tussen de vellen bakpapier, op een bakblik en zet dit in de koelkast voor een periode van 1 uur. Als je haast hebt kun je ook de vriezer gebruiken (ongeveer 20 minuten). Mocht de plak deeg te groot zijn, dan kun je deze ook eerst in twee stukken verdelen voordat je het deeg uitrolt.
  7. Neem het deeg uit de koelkast of vriezer, leg het op je werkblad en verwijder nu de bovenste laag bakpapier.
  8. Steek nu met je favoriete uitstekers de koekjes uit het deeg en leg ze op het bakpapier op de bakplaat.
  9. Bestrijk de koekjes met losgeklopt ei (voeg een theelepeltje water aan het ei toe, dat strijkt mooier en makkelijker).
  10. Plaats de bakplaat in de oven (wij plaatsen het bakblik boven het midden, anders bruint de onderkant wat te snel, probeer dit uit bij je eigen oven en zie welke plek de meest gelijkmatige bruining geeft) en bak de koekjes 12 tot 14 minuten, afhankelijk van je oven en de grootte van de koekjes. Houd je koekjes goed in de gaten. De koekjes zijn perfect als ze een mooi goudgele kleur hebben.
  11. Neem de bakplaat uit de oven en leg de koekjes op een rek om af te koelen.

Bewaren

Het is ook prima deze koekjes een paar dagen van tevoren te maken en in de vriezer te bewaren. Haal ze een half uurtje voor je ze wilt aanbieden uit de vriezer en ze zijn perfect. Bewaar ze anders in een goed afgesloten trommel en eet ze binnen twee dagen, om optimaal te profiteren van de verse botersmaak!

Japanse Boterkoekjes: Een Variant op Sablés

Eerlijk is eerlijk, deze Japanse boterkoekjes zijn simpelweg een variant op onze oude, vertrouwde zandkoekjes. Of suikerkoekjes, of boterkoekjes. Net hoe je ze wilt noemen. Maar dan een tikje anders.

Eeuwenlang is Japan volledig afgesloten geweest van de buitenwereld. Tot in 1853 Japan haar grenzen weer opende. Dit bracht een stortvloed aan nieuwe informatie het land binnen. En dat ging verder dan alleen militaire of politieke kennis. Zo kwam een simpele snoepwinkel in Kamakura (Toshiyama) via een westerling in contact met een suikerkoekje. Het was voor hen echter een geheel nieuwe ervaring qua structuur en smaak. Op slag verliefd op deze koekjes besloot men om zelf ook een versie te ontwikkelen. En dat viel nog niet mee! Alleen het verkrijgen van boter alleen was al een hele klus. Deze versie had echter wat meer boter dan de westerse variant en kreeg dus de naam boterkoekje.

Geïnspireerd door de vele duiven waar de kinderen mee speelden besloot hij dan ook ze in de vorm van een duif te maken. Gezien het verhaal en de achtergrond kun je je dan ook wel voorstellen dat in elk geval twee elementen echt onmisbaar zijn voor het succes van deze koekjes. De kristalsuiker en de boter. Maar er is nog een geheim ingrediënt: in dit geval een theelepeltje (5 gram) bakpoeder. Het bakpoeder zorgt ervoor dat het koekje lekker luchtig wordt.

Belangrijk: Let goed op dat je bakpoeder gebruikt.

Tips voor Japanse Boterkoekjes

  • Klop de boter goed los met je keukenmachine of handmixer.
  • Bak de koekjes ongeveer 15 minuten in de oven.
  • Neem echt de tijd om je deeg tussentijds even in de koelkast te leggen. Hierdoor wordt deze weer wat harder en kun je veel makkelijker de koekjes uitsnijden.

Bretons Deeg

Bretons deeg is een zanddeeg, wat betekent dat het een kruimelig deeg is op basis van bloem, boter en suiker. Boterig, knapperig en smeltend op je tong, dat is hoe zanddeeg hoort te zijn.

Je kunt om dit deeg te maken het beste een keukenmachine met vlinderopzetstuk gebruiken, zoals deze. Met de hand kan ook, maar weet dat je dan je spierballen zult moeten aanspreken.

Tip: verpak de bal deeg in een stuk plastic folie en leg het deeg minimaal 30 minuten (maar wat langer mag ook) in de koelkast. Ik rol de bal uit tot een grote plak van ongeveer 5 mm dik - deze deegroller is ideaal om erbij te gebruiken. Zo maak je alle Bretonse zandkoekje precies even dik!

Vervolgens gebruik ik koekstekers van 4 centimeter voor de perfecte sablés Breton. Maar je kunt, zoals eerder gezegd, dit Bretons deeg tot allerlei verschillende vormen verwerken. Ik maak zelf graag met een scherp mesje een klein ruitjespatroon in deze Bretonse zandkoekjes, maar dit hoeft natuurlijk niet.

Recept voor Bretonse Zandkoekjes

  1. Doe bloem, bakpoeder en zout bij elkaar in een mengkom. Roer het even door met een lepel.
  2. In de keukenmachine doe je de suiker, boter, ei en de citroenrasp. Zet de vlinderhaak op de machine en draai dit even goed door.
  3. Voeg nu beetje bij beetje de bloem toe. Je moet uiteindelijk een stevig deeg krijgen. Maak hier een platte schijf van en verpak deze in plastic folie. Leg in de koeling en laat het minimaal 30 minuten rusten voor je verder gaat met de volgende stap.
  4. Verwarm de oven voor op 170˚C.
  5. Bestuif je aanrechtblad met wat bloem en rol hierop het deeg uit met een deegroller tot ongeveer een dikte van een halve centimeter. Gebruik een ronde uitsteekvorm van 4 cm om de koekjes uit te steken. Leg ze meteen op de bakplaat bekleed met bakpapier. Natuurlijk kun je ook een andere vorm gebruiken, of een grotere vorm. Hou dan wel de baktijd in de gaten. Die kan met grotere koekjes afwijken.

labels: #Recept

Zie ook: