In onze neus en keel zit slijmvlies dat slijm maakt. Slijm zorgt voor verschillende dingen. Zo helpt het bijvoorbeeld bij praten en het doorslikken van eten. Ook zorgt het ervoor dat viezigheid, zoals stof dat in je luchtpijp komt, wordt afgevoerd. Samen met speeksel slikken we slijm meestal gewoon door, vaak zonder dat we het door hebben.

Het is normaal om slijm te hebben dat helder is. Soms moet je om het slijm weg te krijgen hoesten. Als je hoest probeert je lichaam je luchtpijp en longen weer vrij van slijm te krijgen. Dit is een natuurlijke reactie van het lichaam. Als je veel hoest of vaak je keel schraapt, dan kan dat je slijmvlies irriteren.

Soms is je slijm dunner dan normaal, bijvoorbeeld als je een loopneus hebt. Het kan ook zijn dat je slijm dikker is dan normaal. Het kan dan taai of kleverig zijn bijvoorbeeld en het kan een andere kleur hebben. Dat komt bijvoorbeeld voor als je verkouden bent. Artsen gebruiken soms de woorden sputum of mucus. Dat betekent hetzelfde als slijm.

Veel slijm kan vervelend zijn, maar gaat meestal vanzelf weer over. Heb je vaak last van slijm of heel veel last, dan is het goed om te kijken of daar een reden voor is. Je hoest meer slijm op dan eerder. Weet je niet zeker of wat jij voelt goed is? Je kunt je zorgen altijd bespreken met de huisarts.

Mogelijke oorzaken van slijm in de keel na het eten

Last van veel slijm hebben staat soms niet op zichzelf. Het is moeilijk om daar zo iets over te zeggen.

  • Melk en zuivel: Ervaringen van mensen suggereren dat melk kan zorgen voor verhoogde slijmproductie. Hoewel er geen wetenschappelijk bewijs is, kan het vermijden van melk en zuivel een optie zijn. Vervang zoete melkproducten door zure melkproducten; zij veroorzaken minder slijmvorming. Soms bevalt soja-, amandel- of haverdrink beter dan gewone melk. Na het drinken van melk(producten) kan het helpen om uw mond te spoelen met water, thee, koffie of vruchtensap. Kouder het melkproduct, hoe minder klachten. Zure melkproducten, zoals karnemelk en yoghurt, geven daarnaast vaak een minder plakkerig gevoel in de mond.
  • Leveraandoeningen: Een milde leveraandoening kan ervoor zorgen dat afvalstoffen niet grondig uit het lichaam verwijderd worden, wat kan leiden tot meer slijmvorming in de keel en soms longen. Slecht bewerkt eten is niet de oorzaak, maar eten/verteren is datgene wat extra werk is voor het lichaam.
  • Spijsvertering: Slijm wordt via de miltstroom omhoog gewerkt door het spijsverteringskanaal voor de vertering, maar als de darmen te overvol blijven groeit dat probleem en komt het via de maag ook in de keel terecht.
  • Scheef neusbotje: Er is een mogelijk verband tussen een scheef neusbotje en het gevoel van verkoudheid, wat invloed kan hebben op de keel en luchtpijp.
  • COVID-19: Er is de vraag of slijm in de keel te maken kan hebben met COVID-19.
  • ALS, PSMA en PLS: Veel mensen met ALS krijgen steeds meer moeite met slikken. De verminderde hoestkracht maakt dat het taaie slijm moeilijk opgehoest kan worden.
  • Bestraling in het hoofd-halsgebied: Hinderlijke slijmvorming komt vooral voor bij patiënten die bestraald worden in het hoofd-halsgebied. Wanneer de grote speekselklieren door de bestraling zijn beschadigd, produceren deze taai slijm. Doordat het slijmvlies (mucosa) van de mond beschadigd is door de bestraling, kunnen bij slijmvorming ook slikklachten voorkomen. Het kan hierdoor lastig zijn om voldoende te eten en drinken. Dit kan leiden tot gewichtsverlies en zelfs ondervoeding.

Wat te doen bij het ophoesten van voedsel of slijm?

Ophoesten van voedsel of slijm kan ongemak veroorzaken, maar er zijn praktische tips die het eetproces veiliger en comfortabeler maken:

  • Eet in een rustige omgeving: Vermijd afleiding om de focus op het slikken te houden.
  • Neem kleine happen en slokjes: Dit vermindert de kans dat voedsel blijft hangen of slijm zich ophoopt.
  • Drink voldoende water: Dit kan helpen om voedsel en slijm gemakkelijker door te slikken.
  • Vermijd voedsel dat moeilijk te slikken is: Droge, harde of korrelige voedingsmiddelen verhogen het risico op problemen.

Ophoesten van voedsel of slijm: wat kun je doen?

Ophoesten van voedsel of slijm gebeurt wanneer voedsel, speeksel of slijm niet goed wordt doorgeslikt en in de keel of luchtwegen achterblijft. Dit kan een reflex zijn om de luchtwegen vrij te maken en kan wijzen op een onderliggend slikprobleem.

Symptomen van ophoesten van voedsel of slijm:

  • Regelmatig hoesten tijdens of na het eten.
  • Het gevoel dat er iets vastzit in de keel of borst.
  • Slijmophoping in de keel na het eten of drinken.
  • Pijn of ongemak bij het slikken.
  • Terugkerende luchtweginfecties of longontsteking door aspiratie.

Oorzaken van ophoesten van voedsel of slijm:

  • Verminderde spiercontrole in de keel of slokdarm door neurologische aandoeningen zoals Parkinson of een beroerte.
  • Verhoogde slijmproductie door irritatie of ontsteking in de keel.
  • Slikproblemen door verzwakte spieren of een verminderde coördinatie van de slikreflex.
  • Terugstromend maagzuur (reflux), wat de keel irriteert en hoesten veroorzaakt.

Andere oorzaken en oplossingen

  • Uitdroging: Juist door uitdroging kan slijm wat taaier van samenstelling worden en klachten in de keel veroorzaken.
  • Verkeerd stemgebruik: Bij een verkeerd stemgebruik kunnen de halsspieren overbelast raken waardoor er een gevoel van droogte in de keel ontstaat.
  • Spanningen en emotionele problemen: Spanningen en emotionele problemen kunnen zich met verschillende lichamelijke klachten uiten zoals overmatig slijm in de keel.
  • Ontsteking van de neusbijholten: Als er naast het brokgevoel ook klachten zijn zoals hoofdpijn, snot, neusverstopping en reukverlies kan er sprake zijn van een ontsteking van de neusbijholten.
  • Probleem met de aanleg van de stembanden: Soms is er een probleem met de aanleg van de stembanden, waardoor deze soms niet goed sluiten.
  • Middenrifbreuk: Soms kan de oorzaak hiervoor liggen in een middenrifbreuk, waarbij het klepmechanisme tussen slokdarm en maag onvoldoende werkt.
  • Maagzuur: Overmatig slijm in de keel kan ook door maagzuur veroorzaakt worden.
  • Vergrote schildklier: Een vergrote schildklier kan soms zo tegen het strottenhoofd drukken waardoor een brokgevoel of slijmgevoel ontstaat.
  • Chronische keelontsteking: Als het slijmvlies in de keel langdurig wordt geprikkeld, kan een chronische keelontsteking ontstaan.

Maatregelen die u zelf kunt nemen

Een behandeling is vaak niet nodig. Vaak is het voldoende dat mensen gerustgesteld worden dat er geen ernstige oorzaken voor overmatig slijm in de keel zijn. De klacht verdwijnt hierna vaak geleidelijk vanzelf, met af en toe nog opspelen van de klacht.

  • Vermijd alle zuivel, melk, soja en rood vlees.
  • Ventileer ook goed. En reinig de lucht met een luchtreiniger.
  • Eet zo min mogelijk voedsel uit plastic en uit blik.
  • Spoelen met bruisend of zacht bruisend water kan helpen om het slijm in je mond iets op te lossen. Spoelen met cola (light) kan soms ook helpen.
  • Door een zoutoplossing in je mond te sprayen of er je mond mee te spoelen kun je wat van het slijm in je mond oplossen.
  • (IJs)koud water kan helpen om het slijm wat wateriger te maken.
  • Moet op advies van de kno 6 weken lang m'n neus spoelen met water zoutoplossing.

Voeding en slijmvorming

Voeding is nooit de oorzaak van extra slijmvorming. Wel kunt u wel met voeding de klachten enigszins verzachten. De productie van waterig speeksel kunt u stimuleren door kauwen en door het gebruik van friszure producten. Kauwen op friszure producten zoals ananas, appel, meloen, tomaat, komkommer, augurk of zilvervliesuitjes, kan daardoor verlichting geven. Gebruik ijsblokjes of ijswater om de mond vochtig te houden.

Wanneer het taaie slijm niet kan worden doorgeslikt, kunt u het beste het slijm met een tissue uit de mond halen. Probeer de mond goed schoon te houden. Vraag eventueel een mondhygiëniste om adviezen bij hinderlijke slijmvorming. Soms kunnen medicijnen ook helpen bij de vorming van taai slijm.

labels:

Zie ook: