Uw arts of diëtist heeft u geadviseerd om een ‘zoutbeperkt dieet’ te volgen. Dit wordt ook wel een ‘natriumbeperkt dieet’ genoemd. Een zoutbeperkt dieet betekent dus eigenlijk dat u minder natrium moet innemen.

Natrium is een mineraal dat zowel in het lichaam als in het voedsel voorkomt. Natrium komt voornamelijk via voedsel ons lichaam binnen. Natrium is een bestanddeel van keukenzout (natriumchloride).

Waarom een zoutbeperkt dieet?

Normaal gesproken scheiden de nieren een teveel aan zout uit via de urine. Wanneer zout onvoldoende wordt uitgescheiden, houdt het lichaam meer vocht vast. Dit verhoogt de bloeddruk. Door minder zout in de voeding te gebruiken zal het lichaam minder vocht vasthouden en kan de bloeddruk dalen. Daarnaast verlaagt een zoutbeperking het risico op een beroerte, hartaanval en chronische nierschade.

Het menselijk lichaam heeft slechts 1 tot 3 gram zout per dag nodig. In Nederland consumeren we gemiddeld 7.5-10 gram zout per dag, waarvan 80% al door de fabrikant is verwerkt in alledaagse (of bewerkte) producten.

Hoe herken je producten met minder zout?

Op het etiket van voorverpakte producten wordt het zoutgehalte vermeld en wordt er niet meer gesproken over natrium. Het product is zonder toegevoegd zout bereid als er ‘zoutloos’, ‘geen zout toegevoegd’, ‘ongezouten’, ‘bereid zonder zout’, ‘gefabriceerd zonder zout’, ‘zonder toegevoegd zout’ of ‘zonder toevoeging van zout’ op staat. Door etiketten te lezen en met elkaar te vergelijken, kunt u het product kiezen met de laagste hoeveelheid zout. Er kunnen behoorlijke verschillen zitten in dezelfde producten; bijvoorbeeld in kaas of pastasaus.

Van natrium naar zout: … mg Na / 400 = ..
Van zout naar natrium: .. g zout x 400 = ..

Tips voor een zoutarm dieet

  • Voeg geen keukenzout toe tijdens de bereiding van de maaltijden.
  • Gebruik ook geen zoutproducten met andere namen, zoals Himalaya zout, uienzout, knoflookzout, kruidenzout of (Keltisch) zeezout.
  • Keukenzout is een smaakversterker. In het begin zult u mogelijk moeten wennen aan de smaak van eten zonder zout. U kunt geleidelijk aan de hoeveelheid zout verminderen of in één keer al het zout weglaten. Door verse kruiden en specerijen te gebruiken kunt u het eten smakelijk maken.
  • In alle producten zit van nature zout. Een zoutloos dieet bestaat dus niet; een zoutbeperkt dieet wel. Het meeste zout komt in het eten door toevoeging bij de bereiding thuis (keukenzout) en in de voedingsmiddelenindustrie.
  • Vergelijk bij het kopen van bijvoorbeeld kaas, broodsalade of kipfilet verschillende merken met elkaar en kies voor het product met het laagste zoutgehalte per 100 gram.

Zoutreductie in smeerkaas

Het aantal voedingsmiddelen met een verlaagd zoutgehalte in supermarkten neemt sinds een aantal jaren sterk toe. Aanleiding hiervoor is het in 2014 opgestelde Akkoord Verbetering Productsamenstelling.

Een productgroep dat veel door kinderen wordt gegeten en waar minipizza (Dr. Oetker) en anderen een ketenafspraak hebben gemaakt om het zoutgehalte te verlagen is smeerkaas. Er zijn twee varianten meegenomen in het voorstel voor een sectorbrede afspraak; regulier en light/30+.

Het maximumniveau voor zout in reguliere smeerkaas en in light/30+ smeerkaas is zodanig gesteld dat het gemiddelde zoutgehalte met 5,4% resp. 6,5% afneemt, hiervoor moet ongeveer 40% resp. een derde van producten worden aangepast.

De voorgestelde zoutreductie in smeerkaas is significant en betreft een flink aantal producten. De Stuurgroep vindt het belangrijk dat een eerste stap wordt gezet in zoutreductie in smeerkaas.

Alternatieven voor zout

Het natriumzout kan geruild zijn voor kaliumzout, zoals in LoSalt® of Jozo Bewust®. Deze producten zijn niet voor iedereen geschikt, zoals voor mensen met chronische nierschade. Zeker in het geval van een verminderde nierfunctie wordt het afgeraden om deze producten zomaar te gebruiken vanwege gezondheidsrisico’s.

Naast houdbaarheid en het behoud van smaak is het alternatief voor zout een probleem waar producenten tegenaan lopen. In de praktijk is kalium het meest voorkomende alternatief van zout, wat een veilig en door de Europese Unie goedgekeurd E-nummer is.

Wat kunt u nog meer doen?

  • Beperk het gebruik van alcohol. Alcohol heeft een bloeddruk verhogende werking. Drink daarom bij voorkeur niet.
  • Streef naar (behoud van) een goed lichaamsgewicht. Bij een te hoog gewicht, moet het hart harder werken om het bloed rond te pompen. De bloeddruk wordt hierdoor extra verhoogd. Elke kilo die u afvalt verlaagt direct de bloeddruk.
  • Om af te vallen is het van belang anders te gaan eten dan u tot nu toe gewend was. U zult minder moeten eten van producten die veel energie (uitgedrukt in kilocalorieën) leveren zoals vette voedingsmiddelen, hartige snacks, suiker, snoep, koek, gebak, frisdranken en alcoholische dranken.
  • Naast aanpassingen in uw voeding is het ook belangrijk te zorgen voor meer lichaamsbeweging (zoals wandelen, fietsen, zwemmen, etc.). Kies een vorm van bewegen die u leuk vindt en regelmatig kunt doen. De gezondheidsraad raadt aan om matig of zwaar intensieve inspanning te doen voor minimaal 150 minuten per week, verspreid over meerdere dagen.

Nuttige links

labels:

Zie ook: