Koolsoorten hoeven helemaal niet saai te zijn. Er is een groot aanbod van verschillende koolsoorten die echt lekker zijn. Denk aan koolrabi, die heel geliefd is in Duitsland, of de palmkool uit Italië. Kolen zijn allemaal groenten van biologisch gezien dezelfde plantensoort.
De wilde kool kwam oorspronkelijk veel voor in zoute gebieden met kalkgrond. Door het kweken van kool zijn er erg veel verschillende koolsoorten ontstaan, zoals de bloemkool, broccoli en rodekool. Van sommige koolsoorten eet je de bladeren, zoals bij palmkool, maar bij de meeste koolsoorten eet je de bloemknop, zoals bij broccoli. Kool kan op allerlei manieren bereid worden: koken, rauw eten, maar ook roerbakken, stomen en smoren. Kool is ontzettend veelzijdig.
De populairste koolsoort in Nederland en België is bloemkool, maar dat is zeker niet de enige lekkere koolsoort. Er zijn zo veel kolen, van groot tot klein en van bladeren tot bollen. Wat dacht je van een lekkere spitskool of kleine spruitjes? Kleine spruitjes zijn lekkerder dan grote spruiten, ze bevatten meer smaak en zijn minder bitter. Rode kool is lekker om zelf in te maken of in een stoofpotje te doen. Om tijd te besparen, worden sommige koolsoorten zoals rodekool ook gesneden verkocht. En tijdens de winter mag de zuurkool natuurlijk niet op tafel ontbreken.
In de winter staan er vaak verschillende soorten kool op het menu in Nederland. Wij zijn echt een land waar veel stamppot gegeten wordt en van huis uit aten wij altijd boerenkool en zuurkool stamppot, dus vandaar waarschijnlijk die link met winterkost.
Kool is een plantensoort en komt uit de kruisbloemenfamilie. Deze heeft verschillende eetbare soorten, zoals bijvoorbeeld witte kool, savooiekool, bloemkool, broccoli, maar ook spruitjes horen hier bij. Van oorsprong komt kool voor in de kuststreken van Zuid- en West Europa en groeit daar op kalkrijke bodems. De groente werd voor het 1e millennium v. Chr. waarschijnlijk al gecultiveerd.
Soorten Kool en Hun Kenmerken
Groene Kool of Savooiekool
Groene kool of savooiekool is een van de oudste koolsoorten, die van oorsprong uit het Middellandse Zee gebied komen. Hij is vernoemd naar de Franse regio Savoye. Savooiekool bestaat uit drie soorten: witte kool of groene spitskool, groene savooiekool en gele savooiekool. De gele savooiekool komt bijna niet meer voor.
De groene kool wordt voornamelijk geteeld in Noord Holland en nog een klein gedeelte in Limburg. De herfstteeltoogst is van september tot november en de winterteelt van december tot en met maart.
Witte Kool
Witte kool bestaat uit twee soorten: de ronde witte kool en de spitse witte kool, ook wel spitskool. Witte kool wordt gekweekt om zo te eten, maar ook voor de bereiding van zuurkool. Zuurkool wordt dus gemaakt van witte kool die gefermenteerd wordt door de inwerking van melkzuurbacteriën.
De witte kool wordt fijngesneden in een pot gedaan en onder een laagje water gezet. Luchtdicht afgesloten gaat de kool gisten en zetten de melkzuurbacteriën, de suikers en zetmeel in de kool om in melkzuur. Dit duurt zo’n 3 tot 8 weken.
Bloemkool
Bloemkool is een kool die bestaat uit ongedifferentieerde bloemknoppen. Bloemkool is te vinden in een witte, groene, oranje of paarse kleur. Zodra de kool begint te groeien moet de kool door de bladeren worden afgedekt anders verkleurt hij geel, en dat ziet er minder smakelijk uit.
Bloemkool is een veelzijdige groente en is ook een van de meest gegeten groente. Je kunt bloemkool koken, maar het is ook geschikt om rauw te eten, of geroosterd met een beetje olie in de oven.
Broccoli
Broccoli is het pittige groene zusje van de bloemkool. Ook broccoli is een stronk met bloemknoppen. Broccoli is net zo veelzijdig als bloemkool. Je kunt het koken, maar rauw eten is eigenlijk beter en vooral gezonder. Zodra je broccoli kookt verliest het zijn goede eigenschappen.
Spruitjes
De meeste mensen zijn geen vrienden met deze kleine kooltjes. Ze groeien aan de spruitkool die een meter hoog kan worden. De okselknoppen van deze plant zijn de spruitjes. Spruitjes laten een sterke geur achter als je ze bereidt. Dat komt omdat ze zwavel uit de grond opnemen en bij het kookproces laten ze dat weer los.
Kook een scheutje melk of een gepelde ui mee, dan heb je minder last van de geur. Vroeger werden ze thuis flink doorgekookt en daardoor heb ik ze jaren niet gegeten. Nu weet ik dat ze best lekker zijn, als je ze op een andere manier bereidt en vooral niet te gaar laat koken. Hoe kleiner de spruitjes, des te zoeter dat ze zijn.
Voedingswaarde en Gezondheidsvoordelen
In alle koolsoorten vind je veel vitamines en mineralen. Deze voedingsstoffen hebben een gunstige invloed op de functies in je lichaam, bijvoorbeeld de spijsvertering of de cel vernieuwing. Bij broccoli lees je zelf een gunstig effect bij Alzheimer.
Ben je op zoek naar een gezond bijgerecht om bijvoorbeeld te serveren naast een smaakvol vleesgerecht? Dan zijn koolgroenten een mooie optie.
Koolsoorten voor de Moestuin
Als je begint met moestuinieren, is het wel zo leuk dat het lukt. Niet alle koolsoorten zijn even gemakkelijk te kweken. Daarom is hieronder een overzicht opgenomen van meerdere koolsoorten. Het is geen uitputtende lijst.
Verder zijn er vaak ook opgekweekte plantjes verkrijgbaar die je in kweekbakken en/of de volle grond kunt zetten. Dat is duurder maar je hebt je moestuin dan wel eerder aangekleed. Bovendien kun je in verhouding eerder oogsten.
De ontwikkeling van rassen en soorten staat niet stil. Daarom is er bewust voor gekozen om terughoudend te zijn met het noemen van rassen.
Bloemkool
Bloemkool is ëën van de lastigst te telen groenten voor de moestuin. Er is weinig voor nodig om het te laten mislukken. Bloemkool stelt nogal wat eisen aan de standplaats en aan de grond. Bloemkool doet het goed op humushoudende leemgrond die goed is bemest met kalk. Bloemkool heeft veel voedingsstoffen nodig en de grond mag niet uitdrogen omdat zich anders geen kool vormt of alleen maar kleine misvormde kooltjes. Als je het toch wilt proberen, ga dan voor de zomerteelt. Dan heb je de meeste kans op succes.
Broccoli
Broccoli is het gezondere broertje van bloemkool. Bevat vitamine C, carotine, kali, kalk, fosfor en ijzer. De bloemknoppen zijn rijk aan chlorofyl, daardoor zijn ze groen. Broccoli groeit het best op diep losgemaakte grond. Hij stelt haast dezelfde eisen aan de grond als bloemkool. Het is dus geen gemakkelijk te telen groente.
Boerenkool
Boerenkool is heel gemakkelijk te telen op alle gronden en is zeer winterhard. Boerenkool eet je pas als de vorst eroverheen is geweest. Gooi de stronken van de koolplanten niet in de composthoop maar in de bruine gft-bak. Er zijn soorten voor de nazomer-, herfst- en winterteelt.
Chinese Kool
Chinese kool vormt een krop van vrij losse bladeren. Chinese kool stelt dezelfde eisen aan de grondsoort als andere koolsoorten. Kies voor rassen die niet al te snel doorschieten. Teel na de langste dag. Zorg dat de plantjes niet uitdrogen, want anders schiet de Chinese kool door. Het is een smakelijke groente, maar niet zo gemakkelijk om te telen. Er zijn rassen voor de primeur-, zomer- en herfstteelt.
Koolrabi
Koolrabi heeft een relatief vrij korte groeitijd. Vooral de vroege rassen zijn uitstekend van smaak. Ze zijn vanwege hun geringe behoefte aan ruimte uitstekend geschikt voor de teelt in een kleine tuin. Koolrabi heeft een hoog gehalte aan mineralen en vitaminen, niet alleen in de knol, maar ook in de zachte jonge blaadjes. We onderscheiden witte en blauwe rassen. Blauwe rassen hebben meestal wat meer tijd nodig voordat je ze kan oogsten. Er zijn rassen voor het hele teeltseizoen beschikbaar.
Rode Kool
Het is niet gemakkelijk om rode kool te telen. Rode kool vraagt veel van de grond: een vochtvasthoudende, rijke, voedzame grond die niet te zuur is. Op lichtere gronden sluiten de kolen niet goed aan waardoor ze niet goed te bewaren zijn. Er zijn voornamelijk rassen voor de zomer- en herfstteelt.
Savooiekool
Deze kool is van alle gesloten koolsoorten het gemakkelijkst te kweken. Erg lekker. Ze vragen veel van de grond: een vochtvasthoudende, rijke, voedzame grond die niet te zuur is. Op lichtere gronden sluiten de kolen niet goed aan waardoor ze niet goed te bewaren zijn. Gele savooiekool vormt een vaste ronde kool, geelgroen van kleur. Groene savooiekool vormt een meer losse kool, waarvan het blad sterk gebobbeld is. Er zijn rassen voor het hele teeltseizoen beschikbaar.
Spruitkool (Spruitjes)
Een spruitje is eigenlijk een soort van ontwikkelende krop in elk bladoksel. Spruitkool doet het eigenlijk altijd prima op zware kleigrond. Let bij het kiezen van het ras op de oogstperiode. Dan kan je gedurende een langere periode spruitjes oogsten. Er bestaan zaadvaste rassen en de F1-hybride rassen. Deze laatste rassen zijn wat beter.
Witte Kool
Witte kool is eigenlijk niet wit, maar lichtgroen. Het is de best bewaarbare koolsoort. In een donkere, koele vorstvrije ruimte maar liefst vier maanden. Net als de andere sluitkoolsoorten stelt de witte kool eisen aan de grond en aan de standplaats. De beste rassen zijn meestal toch de hybride F1-rassen.
Top 5 Populaire Koolsoorten
In dit artikel beschrijven we de verschillende kolen, het gebruik in de keuken & in het kort de teeltwijze. Na het lezen sta je te popelen om deze heerlijke koolsoorten te gaan gebruiken in jouw moestuin!
1. Boerenkool
Boerenkool is een van de populairste koolsoorten en wordt vaak beschouwd als een echte klassieker in de Nederlandse keuken. Deze veelzijdige groente heeft de afgelopen jaren flink aan populariteit gewonnen, niet alleen vanwege de typische koolsmaak, maar ook dankzij de vele gezonde eigenschappen. Boerenkool is het hele jaar verkrijgbaar, waardoor het een geliefde groente is voor allerlei gerechten.
In de keuken wordt boerenkool veelal gebruikt in stamppotten, maar het is ook heerlijk in salades, smoothies, en als knapperige snack uit de oven. Deze koolsoort heeft een zachte smaak die goed combineert met uiteenlopende ingrediënten zoals spekjes, rookworst, en zelfs met zoetere toevoegingen zoals appel. Boerenkool is ook ideaal om te roerbakken met een beetje knoflook en olijfolie, wat de smaak nog intenser maakt.
Het telen van boerenkool is relatief eenvoudig, waardoor het een favoriet is onder moestuinders. De plant kan een meter hoog worden en heeft weinig last van ziekten, wat het een onderhoudsvriendelijke keuze maakt. Boerenkool gedijt goed in een goed doorlatende grond en kan zowel in de volle zon als in de halfschaduw groeien.
2. Bloemkool
Bloemkool is een van de populairste koolsoorten en heeft een vaste plek veroverd in de Nederlandse keuken. Deze geliefde groente is het hele jaar verkrijgbaar en staat bekend om zijn milde smaak en veelzijdigheid. Van klassieke gerechten zoals bloemkool met kaassaus tot veel modernere toepassingen zoals bloemkoolrijst, deze groente kun je op heel veel manieren gebruiken.
In de keuken kun je met bloemkool alle kanten op. Gebakken bloemkool is heerlijk als bijgerecht, wat dacht je van bloemkool in curry! Ook in salades en als vervanger voor rijst doet bloemkool het goed. Dankzij zijn neutrale smaak kan deze groente eenvoudig gecombineerd worden met uiteenlopende ingrediënten zoals tomaatjes, eieren en zelfs kipcurry.
Het telen van bloemkool vraagt om wat aandacht en zorg, maar het resultaat mag er zijn. De plant kan een meter hoog worden en ontwikkelt een stevige, witte kop. Het is belangrijk om de bloemkool te beschermen tegen direct zonlicht om verkleuring te voorkomen. Deze koolsoort groeit het beste in een vruchtbare, goed doorlatende grond en heeft regelmatig water nodig. Hoewel bloemkool iets meer zorg vereist dan sommige andere koolsoorten, is de beloning een heerlijke en veelzijdige groente.
3. Rode Kool
Rode kool is een van de kleurrijkste en meest herkenbare koolsoorten die je kunt vinden. Met zijn diepe paarse kleur is deze groente niet alleen leuk om mee te koken maar ook zeker in de tuin! In onze ogen kan rode kool niet missen in een echte moestuin.
In de keuken is rode kool populair om zijn veelzijdigheid en typische zoetige smaak. Een van de bekendste gerechten is rode kool met appeltjes, een zoet en hartig gerecht dat vaak bij wild of stoofvlees wordt geserveerd. Rode kool kan ook gefermenteerd worden tot zuurkool!
Wat betreft de teelt, is rode kool een betrouwbare keuze voor zowel beginnende als ervaren tuiniers. Deze koolsoort groeit uit tot een stevige, bolvormige koolkop en kan tot een meter hoog worden. Rode kool gedijt goed in een vruchtbare, goed doorlatende grond en heeft regelmatig water nodig. Het is belangrijk om de jonge planten te beschermen tegen veelvoorkomende plagen zoals de koolwitjes. Al met al is rode kool een goede keuze voor je moestuin, niet alleen lekker maar ook een superleuke teelt!
Rode kool heeft, net als groene kool en witte kool, veel te bieden in termen van voedingswaarde. Deze koolsoort zit boordevol vitamines, mineralen en antioxidanten, die bijdragen aan een gezond dieet. Ook is rode kool een perfecte groente om in te maken en te bewaren, waardoor je altijd een smakelijke aanvulling op je maaltijden bij de hand hebt.
4. Spruitkool
Spruitkool, beter bekend als spruitjes, is een van de populairste koolsoorten voor in de moestuin. Deze kleine, groene kooltjes groeien in trossen aan een hoge, stevige plant en zijn een uitstekende keuze voor zowel beginnende als ervaren tuiniers. Spruitkool is niet alleen geliefd vanwege de heerlijke smaak, maar ook vanwege de relatief eenvoudige teelt en de hoge opbrengst.
Spruitkoolplanten kunnen behoorlijk hoog worden, soms tot wel een meter hoog, en zijn goed bestand tegen kou. Dit maakt spruitjes een ideale groente om te telen in de herfst en vroege winter. Spruitkool houdt van een vruchtbare, goed doorlatende grond en gedijt het beste in een zonnige standplaats. Het is belangrijk om de grond goed te bemesten voordat je de zaailingen uitplant, zodat de planten voldoende voedingsstoffen hebben om sterke en gezonde spruiten te ontwikkelen.
De teelt van spruitkool begint vaak in het voorjaar, wanneer de zaden binnenshuis of in een kas worden gezaaid. Zodra de jonge planten groot genoeg zijn en de kans op vorst voorbij is, kunnen ze buiten worden uitgeplant. Houd er rekening mee dat spruitkoolplanten voldoende ruimte nodig hebben om te groeien, met een afstand van ongeveer 60 centimeter tussen de planten.
Spruitkool is niet alleen een gemakkelijke koolsoort om te telen, maar ook zeer voedzaam. De spruiten zijn rijk aan vitamines en mineralen, waardoor ze een gezonde toevoeging zijn aan elke maaltijd.
5. Spitskool
Spitskool is een is een heerlijk veelzijdig koolsoort dat je kunt telen in je moestuin. Deze koolsoort onderscheidt zich door zijn puntige, kegelvormige koolkop en de lichtgroene kleur. Spitskool is een relatief gemakkelijke groente om te kweken, waardoor het een favoriet is onder tuiniers van alle niveaus.
Het telen van spitskool begint meestal in het vroege voorjaar. De zaden kunnen direct in de volle grond worden gezaaid of binnenshuis worden voorgezaaid. Spitskool gedijt goed in een vruchtbare, goed doorlatende grond en heeft een zonnige standplaats nodig om optimaal te groeien. De planten groeien snel en kunnen binnen enkele maanden geoogst worden.
Spitskool heeft een zachte smaak en een knapperige textuur, wat het een geliefde groente maakt in de keuken. Het kan rauw in salades worden gegeten of kort gestoomd als bijgerecht. Vanwege de zachtere bladen is spitskool ook ideaal voor roerbakgerechten.
Een belangrijk voordeel van spitskool is dat het minder gevoelig is voor plagen en ziekten dan andere koolsoorten. Dit maakt de teelt minder arbeidsintensief en verhoogt de kans op een succesvolle oogst. Regelmatig water geven en de grond goed bemesten helpt bij het kweken van gezonde, stevige kolen.
Spitskool is, net als andere koolsoorten zoals boerenkool en spruitkool, een waardevolle toevoeging aan je moestuin. Het is niet alleen voedzaam, maar ook veelzijdig in gebruik.
Veelgestelde Vragen
Wat voor soorten kool zijn er?
Er zijn heel veel verschillende koolsoorten, veel daarvan ook bekend in de Nederlandse keuken. Zo heb je boerenkool, spitskool, spruitkool, rode kool, bloemkool, broccoli, witte kool, paksoi en nog veel meer.
Wat is de gezondste kool soort?
Het is lastig te zeggen welk soort nu het meest gezond is maar hier zijn een paar soorten met hun voordelen die over het algemeen als de meest gezonde worden genoemd:
- Boerenkool staat bekend als een van de meest voedzame koolsoorten, omdat het bijzonder rijk is aan vitaminen A, C en K, calcium, ijzer en antioxidanten.
- Broccoli is een goede bron van vezels, vitamine C, vitamine K, foliumzuur en diverse andere voedingsstoffen, waardoor het een uitstekende keuze is voor een gezond dieet.
- Rode kool bevat anthocyanen, krachtige antioxidanten die kunnen helpen bij het verminderen van ontstekingen en het bevorderen van een gezond hart.
- Spruitjes bevatten veel vezels, vitamine C en vitamine K, evenals antioxidanten die kunnen helpen bij het bestrijden van ziekten.
Wat is verschil tussen kool en spitskool?
Kool heeft een ronde vorm met dichte bladeren en een milde, zoete smaak, terwijl spitskool een langwerpige, spitse vorm heeft met zachtere, iets pittigere bladeren. Spitskoolbladeren zijn minder dicht en steviger dan die van kool, waardoor spitskool vaak sneller gaar is en een zachtere textuur heeft.
labels:
