Vlees is het eetbare deel van een landbouwhuisdier of wild. Meestal zijn dit spieren, soms is dat orgaanvlees, zoals lever. Er bestaan talloze soorten vlees. Met deze vleeswijzer leert de Keurslager je alles over rundvlees, varkensvlees, kip & kalkoen, lamsvlees en wild.

Rundvlees

Er bestaan wereldwijd meer dan 1.000 runderrassen. In de Keurslager-toonbanken komen vooral de volgende runderrassen terug: Belgische blauw, Blonde d’Aquitaine en verbeterd roodbont. De leefomgeving - weiland of heuvellandschap - is heel bepalend voor de structuur van het vlees. Zo leidt veel beweging tot veel spierontwikkeling, en tot minder vet. Afhankelijk van de leefomgeving krijgen de dieren andere voeding. Elk ras kenmerkt zich door een eigen smaak.

Varkensvlees

Het ene varken is het andere niet. Keurslagers hebben een uitgesproken voorkeur voor bepaalde soorten. Zo levert dat beetje extra vet op de rug mooi, stevig varkensvlees op. En ook de leeftijd, waarop het varken wordt geslacht, is bepalend voor de kwaliteit van het vlees. Nieuwsgierig naar de keuze van jouw Keurslager? Vraag het hem of haar gerust.

Kip en Kalkoen

Kipfilet, drumsticks of een hele kip. In de soep, oven of op de barbecue. Kip valt altijd in de smaak! Het vlees is van zichzelf heel neutraal. Ook is het snel te bereiden en super mager. Als je het vlees van een kalkoen naast dat van een kip legt, dan valt op dat kalkoenvlees donkerder is: het bevat meer ijzer. Verder is het grover van structuur. Bovendien is een kalkoen groter dan een kip. Er zit dan ook meer vlees aan.

Lamsvlees

Uniek aan lamsvlees is dat het een eigen smaak heeft. Bovendien is het heel mager. Je kunt het op verschillende manieren klaarmaken: grillen, bakken, braden en stoven. Overigens smaakt het ene lam anders dan het andere. Dat heeft vooral met voeding te maken. Van Texelse lammeren is bekend dat ze zilt gras eten. Daarentegen smaakt het vlees van een dier dat heide heeft gegeten meer naar kruiden.

Wild

Ree, hert en haas, deze wildsoorten zijn in het jachtseizoen verkrijgbaar bij de Keurslager. De smaak van wild laat zich het beste omschrijven als ‘anders’. Je proeft gewoon dat de beesten in de vrije natuur hebben geleefd en veel in beweging waren. Zo is het vlees beter doorbloed, donkerder van kleur en voller van smaak.

Vleeswaren

Vleeswaren zijn een bron van eiwitten en mineralen. Eiwitten zijn belangrijk voor spieropbouw en geven een verzadigd gevoel. Op een broodje, tussendoor als snackje of als onderdeel van de maaltijd: vleeswaren smaken altijd. Zeker die van de Keurslager! Je proeft gewoon de passie voor het vak. Dat begint met de grond- en hulpstoffen: alleen de beste kwaliteit is goed genoeg. En de recepten ontwikkelt de ondernemer gewoon zelf in de eigen worstmakerij. Met het grootste gemak maakt de Keurslager vleeswaren ‘op maat’, ook gluten- of allergenenvrij.

Speciale soorten vlees

Ook de exclusievere soorten vlees zijn via deze site te bestellen. Zo kan je bij ons verschillende soorten biefstuk bestellen, in verschillende prijsklassen, maar altijd zeer voordelig. Ook ossenhaas en de minder bekende longhaas zijn in ons assortiment ruim vertegenwoordigd. Heb je liever een malse T-bone steak? Ook die vind je bij onze slagerij. Het is eigenlijk te veel om op te noemen! Of je nu op zoek bent naar een steak van de Wagyu, de Angus of eerder op zoek bent naar Zuid-Amerikaans rundvlees, bij vind je het meteen.

Steak

Een steak is een dun gesneden stuk rundvlees of varkensvlees dat kan worden gegrilld. Zo ken je vast de rib eye steak, entrecôte steak en de t-bone steak. Er zijn echter nog veel meer soorten steak zoals chuck eye steak, flank steak of bavette en flat iron steak. Ook sommige stukken varkensvlees kun je rekenen bij de steaks zoals de karbonade (chop steak) en de lende (loin steak). Een steak wordt bereid op de barbecue met een temperatuur van 180 tot 200 graden Celsius, of in een grillpan.

Roast

De Nederlandse naam voor een roast is een braadstuk. Een roast is een groter stuk dat een steak en wordt op een lagere temperatuur gegaard, zo'n 150 tot 180 graden Celsius. Een roast kan worden bereid in de barbecue of in de oven. Voorbeelden van roasts zijn: rosbief, picanha, côte de boeuf, ribeye of entrecôte aan één stuk en een chateaubriand.

Vleesconsumptie in Nederland

Het vleesverbruik per hoofd van de bevolking was volgens Wageningen Economic Research in 2022 76 kilo. Zo'n 36 kilo daarvan is varkensvlees, 21 kilo pluimveevlees, 15 kilo rundvlees, 1 kilo kalfsvlees en 1 kilo schapen- en geitenvlees. Dit is op basis van karkasgewicht (inclusief botten). Op basis van de voedselconsumptiepeiling van het RIVM uit 2019-2021 blijkt dat de consumptie van vlees de afgelopen jaren is gedaald. Per dag eten we in Nederland gemiddeld 87 gram vlees. Dat is 18 procent minder dan in de periode 2007-2010. De consumptie is het hoogst onder mannen van 18-50 jaar (116 gram per dag). Meer dan de helft van het vlees dat we eten is bewerkt vlees.

Volwassenen eten gemiddeld 69 gram rood en/of bewerkt vlees per dag. Voor mannen is dit gemiddeld 85 gram en voor vrouwen 54 gram. Meer dan 25% van de volwassen mannen eet 100 gram of meer rood en/of bewerkt vlees per dag.

Soorten vlees en hun eigenschappen

Er bestaat een verschil tussen rood- en wit vlees. Rood vlees komt van runderen, kalveren, varkens, schapen, geiten en paarden. Ook al is het vlees van deze dieren niet altijd duidelijk rood van kleur, toch wordt dit vlees gerekend tot rood vlees.

Vlees varieert in vetgehalte. Voorbeelden van vette vleessoorten met veel verzadigd vet zijn speklap, gehakt, krabbetjes, lamskotelet en lamskarbonade.

Hieronder een overzicht van de definities van verschillende soorten vlees:

  • Onbewerkt mager vlees: Vlees waaraan voorafgaand aan de verkoop geen verdere toevoegingen of bewerkingen zijn gedaan. Hieronder valt ook gesneden of gemalen vlees dat geen verdere toevoegingen of andere bewerking heeft ondergaan.
  • Bewerkt vlees: Vlees dat voorafgaand aan de verkoop is bewerkt om de smaak of houdbaarheid te beïnvloeden door middel van roken, zouten, drogen en/of het toevoegen van conserveringsmiddelen zoals nitraat of nitriet. Het kan hierbij gaan om rood of wit vlees, maar het meeste bewerkte vlees is rood vlees. Hamburger, worst en gemarineerd vlees zijn bewerkt vlees.
  • Separatorvlees: vlees dat met machines van het bot is gehaald.
  • Gehakt vlees: vlees dat in kleine stukken is gehakt of door een gehaktmolen is gehaald.
  • Vleesbereiding: vlees met eet- of drinkwaren, kruiden of toevoegingen, of vlees dat een behandeling heeft ondergaan waarbij de kenmerken van vers vlees niet zijn verdwenen. Voorbeelden van vleesbereidingen zijn gepaneerde schnitzels, gemarineerde speklapjes.
  • Gehakt: vlees dat geen separatorvlees is. Het kan wel van vleesbereiding gemaakt zijn. Gehakt is door hakken, malen of op een andere manier zo verkleind dat het kneedbaar is en het tot verschillende vormen te bewerken is. Het bevat geen vleesvreemd eiwit. Bij gehakt kan het vlees van verschillende dieren komen (bijv half om half) en hier kunnen toevoegingen bij zitten (bijv kruiden of zout).
  • Vleesproduct: vleesproducten hebben geen kenmerken meer van vers vlees. Uitzonderingen zijn vlees dat alleen een koudebehandeling heeft ondergaan, gehakt vlees en vleesbereidingen.

Voedingswaarde van vlees

Mager onbewerkt vlees staat in de Schijf van Vijf en past in een gezond voedingspatroon. Vlees is rijk aan de vitamines B1, B6 en B12 en het mineraal zink. Daarnaast levert het vitamine B2 en de mineralen ijzer, fosfor en seleen. Lever is bovendien rijk aan vitamine A. Vlees bevat van nature eiwit en vet. Er zitten geen koolhydraten in. De hoeveelheid eiwit en vet staan met elkaar in verband. Des te vetter het vlees des te lager het eiwitgehalte en andersom.

Vlees en Gezondheid

Wat is de relatie tussen vlees en ziekte? Er is inmiddels voldoende wetenschappelijk bewijs voor de relatie tussen het eten van veel rood vlees en vooral bewerkt vlees, en het risico op bepaalde soorten kanker (waaronder darmkanker), het risico op diabetes type 2 en op beroerte. Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, inclusief vleeswaren. Eet daarbinnen maximaal 300 gram rood vlees, zoals rundvlees en varkensvlees. Dit is een maximum, minder of geen vlees eten kan ook. Onbewerkt mager vlees staat in de Schijf van Vijf.

Hieronder een overzicht van de risico's bij een hoge consumptie van rood en bewerkt vlees:

  • Darmkanker: Een hoge consumptie (100 tot 120 gram per dag) van rood vlees (zowel bewerkt als onbewerkt) hangt samen met een 10% hoger risico op darmkanker en 20% hoger risico op longkanker. Een hoge consumptie (meer dan 50 gram per dag) van bewerkt vlees (zowel rood als wit) hangt samen met een 15% hoger risico op darmkanker.
  • Beroerte: Een hoge consumptie (100 tot 120 gram per dag) van rood vlees hangt samen met een 10% hoger risico op een beroerte. Een hoge consumptie (meer dan 50 gram per dag) van bewerkt vlees hangt samen met een 10% hoger risico op beroerte.
  • Diabetes type 2: Een hoge consumptie (100 tot 120 gram per dag) van rood vlees hangt samen met een 15% hoger risico op diabetes type 2. Een hoge consumptie (meer dan 50 gram per dag) van bewerkt rood vlees hangt samen met een ongeveer 20% hoger risico op diabetes type 2.

Veiligheid en hygiëne bij de bereiding van vlees

Rauw vlees kan besmet zijn met ziekmakende bacteriën, zoals salmonella of E. coli. Ook parasieten zoals Toxoplasma gondii kunnen in rauw vlees voorkomen. Deze zijn vooral gevaarlijk voor zwangeren. Vlees bakken doodt de bacteriën, maar op rauw vlees zijn ze nog schadelijk. Vlees uit één stuk van rund of varken, zoals biefstuk, kan rosé gegeten worden, omdat de meeste bacteriën altijd aan de buitenkant van het vlees zitten. Maar doorbakken is de meest veilige keuze. Sommige vleessoorten worden bewust rauw gegeten of niet door en door verhit. Voorbeelden zijn tartaar en filet américain. Eet geen rauwe kip of varken. Deze vormen een extra risico voor ziekteverwekkers.

Voor kip en gemalen vlees (zoals gehakt of worst) geldt: Verhit het door en door voordat je het opeet om voedselinfecties te voorkomen. Jonge kinderen, ouderen, mensen met een verminderde weerstand en zwangeren wordt afgeraden rauw vlees te eten, zoals tartaar en carpaccio. Dit zijn risicovolle producten. Eet geen vlees dat niet goed verhit is. Je kunt dan besmet raken met ziekmakende bacteriën, zoals salmonella, E. coli.

Bewaren van vlees

Voor de houdbaarheid van vlees is het belangrijk om dit goed en veilig te bewaren. Leg rauw vlees en rauwe vleesproducten na het boodschappen doen zo snel mogelijk in de koelkast. Neem een koeltas mee naar de winkel als het erg warm is. Zorg ervoor dat de koelkast goed koud is. Let op de TGT-datum (‘te gebruiken tot’) op de verpakking. Haal vlees niet te lang voor het bereiden uit de koelkast. Bewaar bereid vlees maximaal 3 tot 4 dagen in de koelkast. Bewaar geen vlees dat overbleef bij de barbecue.

Rauw gemalen vlees in een geopende verpakking kan maximaal 1 dag in de koelkast worden bewaard en 2 tot 3 maanden in de diepvries. Vlees dat kort houdbaar is en snel bederft heeft een ‘te gebruiken tot-datum’ (TGT). Producten die minder snel bederven hebben een ‘ten minste houdbaar tot-datum’ (THT). Vlees kan ook in de diepvries bewaard worden bij een temperatuur kouder dan -18°C. Voor verschillende soorten kip, rundvlees en varkensvlees gelden verschillende bewaartijden voor de diepvries.

Vlees verliest bij het invriezen aan kwaliteit omdat het uitdroogt en de celwanden kapot gaan door het water dat dan kristalliseert. In de vriezer geldt: hoe groter een stuk vlees, hoe langer het goed blijft. Vettere vleessoorten zijn minder lang te bewaren omdat ze op den duur ranzig worden. Onbewerkt varkensvlees kun je vaak tot 3 maanden invriezen, maar onbewerkt rundvlees wel tot 9 maanden. Bewerkte producten waarin zout verwerkt is, zoals: hamburgers, slavinken, verse worst en andere producten die snel bereid kunnen worden, worden sneller ranzig.

Duurzaamheid

Vlees heeft veel invloed op het klimaat vergeleken met andere producten: kippenvlees het minste en rundvlees het meest. De wereldwijde toenemende vraag naar vlees leidt tot ontbossing, meer land- en watergebruik en het verdwijnen van regenwoud. Diverse veehouderijen houden extra rekening met dierenwelzijn. Voor een duurzaam en gezond eetpatroon adviseren we om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees.

labels: #Vlees

Zie ook: