Speculaas heb je in alle soorten en maten. De klassieke koekjes maak je met een speculaasplank. Hoe dat werkt, lees je hier! Het is niet moeilijk en heel leuk om te doen! We leggen je uit hoe het werkt. Geen paniek overigens als je niet zo’n mooi plankje in huis hebt, want ook zonder deze houten vorm kun je speculaasjes bakken.

Wat is een Speculaasplank?

Je kent ze vast, de houten plankjes waar molens en mannetjes zijn uitgesneden. Je kunt er de mooiste speculaaskoekjes mee maken. Ze werken als een soort mal, want je bakt de koekjes niet af in de vorm. Speculaasplanken vind je in de meeste bakwinkels, maar je komt ze ook vaak tegen in kringloopwinkels. Zelf heb ik inmiddels een hele verzameling planken uit kringloopwinkels, waarmee ik de mooiste speculaasjes en speculaaspoppen bak.

Voorbereiding van de Speculaasplank

Het begint allemaal bij de speculaasplank. Die moet je ‘voorbereiden’ en dat kan op verschillende manieren. Dit varieert van de plank een nacht in koud water leggen tot goed insmeren met slaolie. Ook las ik dat de plank door gebruik vanzelf vet zou worden. Dit klonk het makkelijkst dus daar ben ik voor gegaan. Hierdoor zullen de eerste paar speculaasjes misschien mislukken, maar dat maakte mij niet zoveel uit.

Stappen voor het voorbereiden van een nieuwe speculaasplank:

  1. Als je met een nieuwe speculaasplank werkt, moet je hem voorbereiden voor het beste resultaat. Dit doe je door hem in te vetten met slaolie. Door het gebruik zal hij naar verloop van tijd steeds vetter worden.
  2. Als je deeg klaar is, kun je het over de vorm gaan verdelen. Maar voordat je dat doet, bestuif je de vorm met bloem. Zo voorkom je dat je deeg vastplakt. Je kunt hier gewone bloem voor gebruiken, maar rijstebloem werkt het beste.
  3. Gebruik niet teveel, want dan zie je het patroon niet terug in de speculaas. Maar gebruik ook niet te weinig, want dan blijft je deeg kleven.

Het Speculaas Deeg

Eén van de voordelen van de winter: je mag weer losgaan met speculaaskruiden. Heerlijk als je huis zich vult met de geur van versgebakken speculaas! Voor deze koekjes kun je kant-en-klare koek- en speculaaskruiden uit de supermarkt gebruiken, maar je kunt ook aan de slag met je eigen kruidenmix. Speculaaskruiden zijn een mix van kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gemberpoeder, kardemom, anijs, piment en witte peper.

Koud en stevig koekdeeg werkt het prettigst. Dat behoudt zijn vorm wat beter als je het speculaasje ‘afsnijdt’ en uit de vorm wilt halen. Naarmate je langer werkt met een stukje deeg zal het weer wat warmer en soepeler worden. Als je zelf speculaas koekjes maakt, wil je dat de afdruk van de houten plank zo goed mogelijk zichtbaar is. Ik gebruik in mijn recept zelfrijzend bakmeel, dat vind ik het lekkerst voor de structuur van de koekjes. Maar zelfrijzend bakmeel zorgt er ook voor dat het deeg licht rijst. Een andere tip: leg de ongebakken koekjes nog een tijdje in de koelkast (of kort in de vriezer) zodat ze zo koud mogelijk de oven ingaan. Dat zal ook helpen voor een duidelijke print.

Speculaasjes maken

Om de speculaasjes te maken heb je nodig: bloem, boter, melk, donkere basterdsuiker, zout, bakpoeder en speculaaskruiden. (De volledige lijst van ingrediënten, inclusief de hoeveelheden, is te vinden in de receptenkaart onderaan de pagina.)

Instructies

  1. Doe de bloem en bakpoeder in een kom of op je werkblad en maak een kuiltje in het midden.
  2. Voeg in het midden de overige ingrediënten toe, zout, donkere basterdsuiker, speculaaskruiden, boter en melk.
  3. Gebruik je handen om alle ingrediënten samen te voegen en kneed tot een samenhangend deeg.
  4. Wikkel het deeg in plasticfolie en laat het minimaal 30 minuten in de koelkast rusten.
  5. Verwarm de oven voor tot 175°C.
  6. Als het deeg heeft gerust kan je het deeg uitrollen op een met bloem bestoven werkblad en met een koekjessteker de koekjes uitsteken. Of, als je een speculaasplankje hebt, kan je je speculaasplankje bestrooien met wat rijstmeel.
  7. Druk de speculaas in de vormpjes van de speculaasplank. Zorg dat je het deeg goed aandrukt zodat alle details in het deeg gekopieerd worden.
  8. Snij het overtollige deeg aan de randen weg.
  9. Neem nu stuk naaigaren of ander dun draad, ik heb een stuk visdraad gebruikt, en schraap hiermee het overige deeg van de speculaasplank. Zorg dat je je draad strak tegen het hout houdt en trek het onder het extra speculaasdeeg op de plank.
  10. Rol nu het overtollige deeg van de speculaasplank. Je hebt nu een speculaasplank waarvan de vormpjes gevuld zijn met het deeg.
  11. Draai de speculaasplank om en geef het een of meerder flinke tikken op je werkblad tot de koekjes uit de vorm vallen.

Het Bakproces

  1. Pak steeds een stuk deeg en druk het stevig aan in de vorm. Zorg dat je ruim deeg hebt, je gaat het overtollige deeg nog afsnijden. Het werkt het beste als je een redelijk koud, maar wel soepel deeg hebt.
  2. Pak een scherp mes, leg het plat op de vorm en snijd het overtollige deeg voorzichtig af.
  3. Los de koekjes uit de vorm, door het plankje met een harde tik op het aanrecht te slaan. Houd de plank zo recht mogelijk en help de speculaas eventueel voorzichtig om los te komen. Leg je koekjes met voldoende tussenruimte op de bakplaat.

Tips voor het Bakken

  • Bestuiven met bloem: Bestuif je speculaasplank met bloem en tik het overtollige bloem er weer uit. Teveel bloem in de vorm zorgt ervoor dat je print niet goed zichtbaar is. Te weinig bloem maakt dat je speculaasjes makkelijker blijven plakken.
  • Deeg in de vorm: Neem een balletje deeg en vorm dit al een beetje naar de vorm van het koekje. Druk het deeg stevig aan en zorg dat er genoeg deeg in zit.
  • Deeg afsnijden: Neem een goed scherp mes dat breder is dan het plankje. Houd het zo plat mogelijk en snijd voorzichtig het overtollige deeg af. Bij deze stap zul je vooral merken dat het prettig is om met koel en stevig deeg te werken.
  • Uit de vorm halen: Draai de houten mal om en sla ze er met een ferme tik op het aanrecht uit. Houd de vorm zo plat mogelijk boven het aanrecht of je hand.

Variaties en Extra's

Deze koekjes zijn al verrukkelijk, maar je kunt ze ook gebruiken als basis voor meer lekkers. Wat dacht je van een speculaas cheesecake, Sinterklaas trifle of een speculaas taart? Ga je liever voor speculaas 2.0? Maak dan dikke speculaasbrokken of gevulde speculaas!

Een lekkere variatie op de traditionele speculaasjes zijn Zeeuwse speculaasjes! Ook deze maak je met behulp van een speculaasplank. • Door de speculaaskoekjes met Zeeuws bloem te maken worden ze extra luchtig en bros. • Lichte speculaasjes maken? Vervang de donkere basterdsuiker dan door lichte basterdsuiker. Gebruik 1 eetlepel speculaaskruiden en voeg 1 theelepel gemalen kardemom toe.

Speculaas bakken met kinderen

Nu is het altijd leuk om samen met kinderen iets lekkers te bakken en deze keer is dat een wel heel makkelijk recept van speculaasjes. Super leuk om te doen en de koekjes zijn super lekker! Het recept en het het bakken van speculaasjes is makkelijk. Het deeg uit het houten speculaasplank krijgen ook, maar zorg wel dat je deze goed in vet met wat olijfolie en bloem.

labels: #Bakken

Zie ook: