We krijgen veel vragen over brood: mogen we dit wel of niet eten, is het gezond? En waarom niet of waarom juist wel? Dat wit brood niet goed voor je is, weten we allemaal. Maar hoe zit dat nou met bruin brood? Door alle diverse soorten weet je gewoon niet meer welke je moet kiezen. Ook zijn de meningen verdeeld over of brood nu wel of niet goed voor je is. Steeds meer mensen vermijden het eten van brood. Het zou ongezond zijn en je zou er dik van worden. Ik ben het hier zeker niet mee eens.

Hele specifieke groepen mensen raad ik wel eens aan minder (of ander!) brood te gebruiken. Bijvoorbeeld mensen met diabetes type 2 die minder medicatie willen gebruiken. Voor het overgrote deel van ons, is brood gewoon een prima keuze. Het bevat onder andere vezels, verschillende B-vitamines, jodium en ijzer.

Welke soort brood is gezond?

In sommige broodsoorten zitten veel meer goede voedingsstoffen dan in anderen. Dit heeft te maken met onder andere de bewerking van de granen die erin zitten.

Ik raad je aan om voor een volkorenbrood te gaan. Je weet zeker dat een brood volkoren is, als dit op het label staat (of vraag het aan de bakker!). In dit brood is de hele graankorrel gebruikt bij de productie, inclusief alle goede voedingsstoffen uit het graan. Bij andere soorten brood wordt de graankorrel eerst kapot gemaakt, waardoor er voedingsstoffen verloren gaan.

Vaak denken mensen dat meergranenbrood het meest gezond is. De term ‘meergranen’ zegt echter alleen dat er meerdere soorten granen gebruikt zijn. Bijvoorbeeld tarwe, gerst en spelt. Of dit volkoren granen zijn, staat er niet bij. Is dit wel het geval, dan is het brood een prima keuze! Zo niet, ga dan liever voor volkoren.

Ook wordt vaak gedacht dat hoe donkerder een brood is, hoe gezonder het is. Dit is niet het geval. Sommige broodsoorten (zoals bijvoorbeeld sommige soorten waldkorn) worden gekleurd met mout dat gebrand is. Laat je hierdoor dus zeker niet tricken. Naast volkorenbrood kun je naar mijn idee ook prima kiezen voor roggebrood. Dit is vrijwel altijd van volkoren rogge gemaakt. Check als je twijfelt even de verpakking.

Ook zuurdesembrood is vaak gemaakt van volkorengranen. De soort wisselt nog wel eens. Dit brood past dus ook heel goed in een gezonde leefstijl.

De feiten over bruin brood

Vaak wordt bruin brood gedefinieerd met gezond. Helaas moet ik jullie daarin teleurstellen. Bruin brood heeft dan wel de kleur bruin, maar dit houdt niet in dat het echt bruin is. Brood wordt gemaakt van graankorrels en wanneer deze in zijn geheel worden gebruikt, spreken we van volkoren brood. Op het etiket staat dan ook 100% volkoren tarwemeel. Bij bruin brood is dit vanaf ongeveer 56%. Maar wat is dan de overige 44%? Er wordt wit meel toegevoegd, hetgeen wat in witbrood zit. Maar hoe kan bruin brood dan de bruine kleur hebben denk je? Dit komt door een kleurstof, ook wel moutextract genoemd. Feitelijk zijn alle bruine broden die in de supermarkt verkocht worden met moutmeel gekleurd, daarnaast worden er ook nog andere hulpstoffen toegevoegd aan brood om het een lekkerdere smaak te geven en langer houdbaar te houden denk aan suiker en emulgatoren van vet (eigeel). Ten eerste moet je je gaan realiseren dat wanneer producten lang houdbaar zijn, bacteriën en schimmels ze dus niet lusten en ze ook niet gezond voor je zijn.

Speltbrood: Wat is het en is het gezond?

En hoe zit dat nu met speltbrood? De laatste jaren is speltbrood helemaal terug van weggeweest. Het zou volgens sommigen gezonder zijn dan tarwebrood. Hier is echter geen goed wetenschappelijk bewijs voor. Bovendien heb je ook in speltbrood een heleboel verschillende varianten. Soms is er maar een heel klein beetje spelt gebruikt bij de productie. Net als bij tarwebrood, zou ik je aanraden te kiezen voor volkoren speltbrood, dan zit je goed! Laat je dus niet gek maken door andere claims of beloftes.

Spelt, wat is dit nou eigenlijk? Spelt is niet een tarwesoort, maar een graan, wat de bakker vroeger gebruikte, voordat het hedendaagse graan, tarwe werd gekweekt. Spelt bevat ook niet de schadelijke lecithine die wel in andere graansoorten zitten (zoals in het meerganen brood van Albert Heijn). Lecithine is een type vet uit eigeel. Speltbrood bevat alleen 100% speltmeel, water, speltbloem, speltvlokken, bakkersgist en specerijen als koriander. De prijs voor een hee brood is €2,49.

Tips voor een gezondere broodkeuze

Daar sta je dan in de supermarkt bij de broodafdeling, starend naar welk brood je zult nemen. Je ziet liggen: spelt, meergranen, donker brood, volkoren en meer. Welke moet je kiezen? Hoe donkerder hoe beter? Of toch liever speltbrood? Ook hoor je tegenwoordig vaak dat brood ongezond is. Dus misschien moet je het wel helemaal vermijden!?

Ten tweede moet je goed naar de ingrediëntendeclaratie gaan kijken. Als je de twee etiketten met elkaar vergelijkt zie je dat de ingrediëntenlijst van het meergranenbrood vele malen langer is dan die van het volkorenbrood. Ook de lecithine, de E-nummers en palmet is hier in terug te vinden.

Er zijn verschillende diëten die benadrukken dat het eten van brood ongezond is. Dit is niet per definitie waar. Zoals je nu weet zijn er ook broodsoorten waar de hele tarwekorrel is gebruikt en dus gezond is, mits ook geen onnodige toevoegingen.

Brood bestaat voornamelijk uit koolhydraten, koolhydraten geven voor 50% energie aan je lichaam, dus koolhydraten zijn zeer belangrijk. Je lichaam kan ongeveer 200 gram koolhydraten per dag opslaan in lever en spieren, wanneer deze vol zitten zal je lichaam deze koolhydraten omzetten in vet en worden ze als reserves opgeslagen in je lichaam.

Of iets gezond of ongezond is kunnen we niet altijd goed omschrijven. Als jij 12 boterhammen per dag eet met kaas bijvoorbeeld zou ik zeggen dat dit niet ‘gezond’ is. Ondanks dat je kiest voor een volkoren variant van brood en is je kaas 20+ kaas. Het sleutelwoord blijft dan altijd balans en gebruik je GBV, of te wel je Gezonde Boeren Verstand. Elke dag een boterham eten kan echt geen kwaad zoals vele beweren.

Luxe broodjes als pistoletjes, kaiserbroodjes, croissants, Italiaanse bollen, worstenbroodjes en saucijzenbroodjes bevatten altijd meer calorieën en minder vezels, vitamines en mineralen dan een normale volkoren boterham. Ook een volkoren pistolet bevat vrijwel nooit dezelfde hoeveelheid goede voedingsstoffen. Mijn advies zou dus zijn om deze soorten brood niet te vaak te eten, maar echt te gaan voor een ordinaire volkoren boterham.

Net als bij alle producten, hoef je natuurlijk écht niet altijd voor de meest gezonde keuze te gaan. Af en toe genieten van een croissantje is helemaal prima. Sommige soorten biologisch of ecologisch brood zijn gemaakt zonder bakkerszout (met andere zoutsoorten). Hierdoor bevat het geen jodium. Dit kan een aandachtspunt zijn als je enkel dit brood gebruikt.

Mensen met een glutenintolerantie (coeliakie) kunnen geen normaal brood verdragen. Voor hen bestaan er verschillende soorten glutenvrij brood. Tegenwoordig is dit in bijna iedere supermarkt te krijgen. Heel af en toe zie ik dat mensen een reactie krijgen na het eten van brood, terwijl ze geen coeliakie hebben. Dit kan komen door een overgevoeligheid van een van de andere bestanddelen van brood. Twijfel je of dit bij jou het geval is? Ga dan eens lang een arts of diëtist.

Tegenwoordig zijn er ook veel innovatieve soorten brood op de markt. Zo testte ik laatst wortelbrood en eiwitbrood. Ik ben niet overtuigd :). Natuurlijk sluit ik af met mijn persoonlijke favoriete brood van het moment (dit wisselt nog wel eens :)). Momenteel is dat het stevig multi volkoren brood van Albert Heijn. Ik houd ZO van stevig brood! Dat vult me veel beter dan zachtere broodsoorten. Let op, het is ook flink zwaarder, dus 1 boterham bevat meer calorieën dan een normale boterham.

Het brood wat wij aanraden is bijvoorbeeld Allison volkoren, te koop bij Albert Heijn. Dit brood is ongeveer drie dagen houdbaar, hierna kun je het heel goed bewaren in de vriezer. Allison volkoren is gemaakt van 100% volkoren tarwemeel en er zijn verder geen hulpstoffen aan toegevoegd. Prijs voor een heel brood is €1,90. Tarwemeel bevat veel vitamine B11, wat van belang is voor een goed functionerend zenuwstelsel en imuunsysteem.

Dit brood bevat iets meer ingrediënten dan die van de Albert Heijn, maar is niet minder gezond. Het bestaat uit tarwe volkorenmeel, bakkersgist, boekweitgrutten, tarwegluten en havervlokken. Ook bij dit brood moet je oppassen met het bewaren buiten de vriezer, omdat het ook sneller droger wordt.

labels: #Brood

Zie ook: