De hernieuwde interesse in speltbrood komt voort uit een groeiend bewustzijn rondom voeding en de wens om alternatieven te vinden voor traditionele tarwe. Spelt, een oude graansoort, wordt vaak geprezen om zijn voedingswaarde en vermeende betere verteerbaarheid. Dit artikel biedt een uitgebreid recept om zelf speltbrood te bakken, waarbij we ingaan op de specifieke eigenschappen van spelt, de voordelen van zelf bakken, en de stappen die nodig zijn om een heerlijk en gezond brood te creëren.

Waarom Spelt Brood?

Spelt (Triticum spelta), ook wel dinkel genoemd, is een graansoort die al duizenden jaren wordt verbouwd. In vergelijking met moderne tarwe heeft spelt een iets andere samenstelling. Hoewel spelt gluten bevat, beweren sommige mensen dat het lichter verteerbaar is. Echter, het is cruciaal te benadrukken dat speltbroodniet geschikt is voor mensen met coeliakie of een ernstige glutenintolerantie. Voor personen zonder coeliakie kan spelt een interessant alternatief vormen vanwege de nootachtige smaak en de aanwezigheid van bepaalde voedingsstoffen.

Spelt bevat over het algemeen meer eiwitten, vezels en bepaalde mineralen zoals ijzer, magnesium en zink dan witte tarwebloem. De exacte voedingswaarde kan echter variëren afhankelijk van de specifieke speltsoort en de manier waarop het is verwerkt. Het is belangrijk om te onthouden dat speltbrood, net als alle andere soorten brood, onderdeel is van een gebalanceerd dieet en niet per definitie gezonder is dan andere volkorenbroden.

De Voordelen van Zelf Speltbrood Bakken

Zelf brood bakken biedt verschillende voordelen. Allereerst heb je volledige controle over de ingrediënten. Je kunt kiezen voor biologische spelt, hoogwaardige oliën en zaden, en vermijdt onnodige toevoegingen zoals conserveringsmiddelen, smaakversterkers en overmatige hoeveelheden zout. Dit is vooral belangrijk voor mensen met allergieën of intoleranties. Het vermijden van onnodige toevoegingen is cruciaal voor een gezonder product.

Ten tweede is zelfgebakken brood vaak smaakvoller en verser dan brood uit de supermarkt. De geur van versgebakken brood in huis is bovendien een bonus! Het bakproces zelf kan ook ontspannend en therapeutisch zijn. Het is een creatieve activiteit waarbij je met je handen bezig bent en direct resultaat ziet van je inspanningen.

Ten derde is het bakken van je eigen brood kosteneffectiever. Hoewel de initiële investering in meel en andere ingrediënten misschien hoger lijkt, ben je op de lange termijn vaak goedkoper uit, zeker als je regelmatig brood eet. Bovendien verminder je de hoeveelheid plastic verpakkingen die je verbruikt, wat beter is voor het milieu.

Het Recept: Makkelijk Zelf Spelt Brood Bakken

Dit recept is ontworpen om eenvoudig te zijn, zelfs voor beginnende bakkers. Het kan zowel met een keukenmachine als met de hand worden bereid. Het recept maakt gebruik van een combinatie van speltbloem en volkoren speltmeel voor een optimale textuur en smaak.

Ingrediënten:

  • 500 gram speltmeel (een mengsel van speltbloem en volkoren speltmeel, bijvoorbeeld 300 gram speltbloem en 200 gram volkoren speltmeel)
  • 320 ml lauw water (ongeveer 30-35°C)
  • 7 gram droge gist (of 21 gram verse gist)
  • 10 gram zout
  • 1 eetlepel olijfolie (optioneel, voor een zachtere kruim)
  • Eventueel: zaden en pitten naar keuze (bijvoorbeeld zonnebloempitten, pompoenpitten, sesamzaad)

Benodigdheden:

  • Broodbakblik (ongeveer 30 x 12 cm)
  • Mengkom (of keukenmachine)
  • Theedoek
  • Bakpapier (optioneel)
  • Scherp mes of breekmes

Bereidingswijze:

  1. Gist activeren (indien verse gist): Verkruimel de verse gist in een klein kommetje. Voeg een scheutje lauw water en een theelepel suiker toe. Roer goed en laat 10 minuten staan op een warme plek tot het begint te schuimen. Droge gist kan direct aan het meel worden toegevoegd.
  2. Deeg maken: Meng in een grote kom (of de kom van de keukenmachine) het speltmeel en zout. Voeg de geactiveerde gist (of de droge gist) en het lauwe water toe. Kneed het deeg gedurende 8-10 minuten (met de hand) of 5-7 minuten (met de keukenmachine) tot een soepel en elastisch deeg. Het deeg kan wat plakkerig zijn, maar voeg niet te veel extra meel toe, anders wordt het brood droog.
  3. Eerste rijs: Vorm het deeg tot een bal en leg het in een licht ingevette kom. Dek de kom af met een vochtige theedoek of plastic folie (ingevet met olijfolie om plakken te voorkomen). Laat het deeg op een warme plek (bijvoorbeeld in de buurt van de verwarming of in een oven op 30°C) gedurende 60-90 minuten rijzen, of tot het in volume is verdubbeld. De exacte rijstijd is afhankelijk van de temperatuur en de activiteit van de gist.
  4. Deeg vormen: Stort het deeg op een licht bebloemd werkblad. Druk de lucht er voorzichtig uit. Vorm het deeg tot een rechthoek en rol het strak op. Leg het deeg met de naad naar beneden in het ingevette broodbakblik. Je kunt het bakblik ook bekleden met bakpapier om te voorkomen dat het brood blijft plakken.
  5. Tweede rijs: Dek het broodbakblik af met een vochtige theedoek of plastic folie. Laat het deeg op een warme plek gedurende 30-45 minuten rijzen, of tot het bijna de rand van het bakblik heeft bereikt.
  6. Oven voorverwarmen: Verwarm de oven voor op 220°C (boven- en onderwarmte). Plaats een ovenvaste schaal met water op de bodem van de oven (dit zorgt voor stoom, wat resulteert in een knapperige korst).
  7. Bakken: Kerf het deeg met een scherp mes of breekmes een paar keer in. Bestrooi het deeg eventueel met zaden en pitten naar keuze. Plaats het broodbakblik in de voorverwarmde oven. Verlaag de temperatuur na 10 minuten tot 200°C. Bak het brood gedurende 35-40 minuten, of tot het goudbruin en gaar is. Om te controleren of het brood gaar is, kun je op de onderkant tikken. Het brood moet hol klinken.
  8. Afkoelen: Haal het brood uit het bakblik en laat het afkoelen op een rooster. Snijd het brood pas aan als het volledig is afgekoeld, anders wordt het plakkerig.

Tips en Variaties

  • Vochtigheid: Speltmeel absorbeert minder vocht dan tarwemeel. Begin daarom met iets minder water en voeg indien nodig meer toe.
  • Rijstijd: De rijstijd is afhankelijk van de temperatuur en de activiteit van de gist. Laat het deeg langer rijzen als het niet voldoende is gerezen.
  • Alternatieve meelsoorten: Experimenteer met verschillende soorten speltmeel, zoals licht speltmeel, donker speltmeel of een mengsel van spelt en rogge.
  • Zaden en pitten: Voeg zaden en pitten toe aan het deeg of bestrooi ze over het brood voor extra smaak en textuur.
  • Kruiden: Voeg kruiden toe aan het deeg, zoals rozemarijn, tijm of oregano, voor een hartige variant.
  • Zoete variant: Voeg honing, maple syrup of gedroogd fruit toe aan het deeg voor een zoete variant.
  • Bakken met zuurdesem: Vervang de gist door zuurdesem voor een speltzuurdesembrood met een complexere smaak. Dit vereist wel meer ervaring en tijd.
  • Glutenvrij bakken: Hoewel spelt gluten bevat, is het mogelijk om glutenvrij brood te bakken met een mengsel van glutenvrije meelsoorten, zoals rijstmeel, tapiocameel en boekweitmeel. Dit vereist echter een ander recept en andere technieken. Raadpleeg gespecialiseerde websites en boeken voor glutenvrije bakrecepten.
  • Bewaren: Bewaar zelfgebakken speltbrood in een afgesloten broodtrommel op kamertemperatuur. Het brood blijft ongeveer 3-4 dagen vers. Je kunt het brood ook invriezen. Snijd het brood in plakken voordat je het invriest, zodat je het gemakkelijk kunt ontdooien.

Veelgemaakte Fouten en Hoe Ze Te Vermijden

  • Te veel meel toevoegen: Speltdeeg is van nature wat plakkeriger dan tarwedeeg. Voeg niet te veel extra meel toe, anders wordt het brood droog.
  • Te hoge oventemperatuur: Een te hoge oventemperatuur kan ervoor zorgen dat de korst te snel bruin wordt, terwijl de binnenkant nog niet gaar is. Verlaag de temperatuur indien nodig.
  • Onvoldoende rijstijd: Geef het deeg voldoende tijd om te rijzen, anders wordt het brood compact en zwaar.
  • Brood aansnijden voordat het volledig is afgekoeld: Als je het brood aansnijdt voordat het volledig is afgekoeld, wordt het plakkerig.

Conclusie

Zelf speltbrood bakken is een lonende ervaring die je in staat stelt om te genieten van heerlijk en gezond brood, gemaakt met hoogwaardige ingrediënten en zonder onnodige toevoegingen. Met dit recept en de bijbehorende tips en variaties kun je eenvoudig zelf aan de slag en je eigen unieke speltbroodcreaties maken. Experimenteer met verschillende meelsoorten, zaden, pitten en kruiden om je eigen favoriete recept te ontwikkelen. En vergeet niet: oefening baart kunst! Hoe vaker je bakt, hoe beter je wordt.

labels: #Recept #Brood

Zie ook: