Spruitjes, ook wel bekend als spruitkool (Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera), zijn een typisch Nederlandse wintergroente die rijk is aan vitamines en mineralen. Ze behoren tot de familie van de koolsoorten en staan bekend om hun hoge gehalte aan vitamine C, bètacaroteen, zink en vitamine K. Studies hebben aangetoond dat regelmatige consumptie van spruitjes het risico op kanker kan verminderen en een positief effect heeft op de stofwisseling. Ze zijn voedzamer dan andere koolsoorten door hun lage watergehalte en hogere vet-, eiwit- en suikergehalte. Deze gezonde koolsoort heeft een hoge gehalte aan vitamine C, bètacaroteen, zink en de in vet oplosbare vitamine K.

De oorspronkelijke naam van de spruit is “Choux de Bruxelles” en in het Engels gebruikt men nog steeds de term Brussels Sprouts. In 1821 werd voor het eerst in de omgeving van Brussel spruitjen geteeld. Spruitkool (Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera) wordt in Europasnel een belangrijke wintergroente.

De oogsttijd van de spruiten is vanaf augustus tot eind maart, dit is afhankelijk van het spruitjesras. Vooral in de maanden januari, februari en maart zijn ze in de verschillende winkels vaak in de aanbieding. Tijd om ze niet alleen vers te geniet, maar ook om de gezonde wintergroente in te vriezen.

Waarom Spruitjes Invriezen?

Het invriezen van groenten is een handige en efficiënte manier om ze te bewaren. Groente invriezen is de perfecte manier om dit te doen! Of het nu voor je dagelijkse maaltijden is, een groene smoothie, of een voedzaam hapje voor je kleintje, met groente invriezen heb je altijd smaakvolle en voedzame opties binnen handbereik. Bovendien bespaar je tijd, geld en voorkom je verspilling.

Spruiten zijn een echte wintergroente met een zeer eigen smaak. De mild-bittere koolsmaak van deze koolsoort maakt ze vaak minder populair bij kinderen. Zelf vind ik de spruiten die vorst gehad hebben lekkerder van smaak en iets zoeter. De koolsmaak van de spruitkool overheerst niet meer zo sterk.

Paarse Spruiten

De smaak van de paarse spruit is iets zoeter, dan van de gewone spruit. De paarse spruit bevat minder bitterstoffen, waardoor de smaak veel milder is. Het lijkt dat paarse spruiten niet echt nieuw zijn, het zijn eerder vergeten groenten. Ook in de paarse spruiten zitten veel vitamines, zoals A, B1, B2 B5, B9, B11 en C. Bovendien zitten er ook veel vezels en de mineralen kalium, magnesium, ijzer en fosfor in.

Hoe Spruitjes Schoonmaken en Koken

Voordat je de spruitjes invriest, is het belangrijk om ze goed schoon te maken en te koken. Hier zijn de stappen:

  1. Neem de benodigde hoeveelheid spruiten en snij een smal stukje van de steelaanzet weg.
  2. Verwijder eventueel slechte blaadjes met een keukenmesje.
  3. Maak op de plaats van de steelaanzet een kruiselingse snede van enkele millimeters diep, hierdoor worden uw spruiten sneller gaar.
  4. De voorbereid spruiten vervolgens goed wassen onder koud water en over een keukenzeef laten uitlekken.

Spruiten is de enige groente, die u helemaal bij het toebereiden onder water moet zetten. Neem hiervoor een ruime kookpan en doe de gewassen spruitjes hierin. Voeg nu zo veel water eraan toe totdat ze helemaal met water bedekt zijn. Voeg aan het water 2 suikerklontjes en een beetje nootmuskaat. Door toevoeging van suiker blijft de groene kleur van de spruiten mooi behouden en worden de bitterstoffen uit de spruitjes gehaald.

Doe nu een deksel op de kookpan en breng het geheel aan de kook. Als het kookt voegt u een theelepel zout aan het kookwater toe. Laat de spruiten met een deksel op de kookpan gedurende 12 tot 20 minuten om middel vuur koken, afhankelijk van de dikte van de spruitkool. Na ongeveer 12 minuten kunt u voor de eerste keer de gaarheid controleren. Dit doet u door met een keukenmesje in de spruitjes te prikken. Als het keukenmes zonder veel weerstand in de spruit glijdt, zijn uw spruiten gaar om te kunnen opdienen.

Zet het vuur uit. Neem met keukenhandschoenen of potlappen de hete kookpan met de deksel en schud de spruitjes af over de afwasbak. Let op: Schud het heet water altijd van u af, verbrandingsgevaar! Zet de kookpan terug op het fornuis en voeg een groot stuk boter aan de spruiten toe. Leg de deksel erop en laat de boter over de spruitjes smelten. Voor het serveren eventueel omroeren.

Tips tegen spruitjeslucht

Bij het langdurig koken van spruitjes komt er een zwavelachtige kool geur vrij deze geur is zeer intensief. Een tip om de sterke spruitjes lucht tegen te gaan door een paar gepelde walnoten bij de spruitjes toe te voegen tijdens het koken. Ook is de zogenaamde spruiten lucht te voorkomen door 3 eetlepels melk toe te voegen aan het kookwater van de spruiten.

Blancheren Voor Het Invriezen

U kunt de wintergroente niet direct rauw invriezen. Voor dat ze in de diepvries gaan moet u de spruitkool eerst 3-4 minuten blancheren. Breng hiervoor in een ruime kookpan water aan de kook. Persoonlijk voeg ik aan het kokend water altijd 2 suikerklontjes en een snufje zout toe, omdat ik vindt dat de kleur hierdoor dan nog mooier blijft.

Geef met een schuimlepel een niet te grote hoeveelheid verse spruiten in de kookpan met kokend water. Laat ze 3-4 minuten, afhankelijk van de grote, op laag vuur blancheren. In de tussentijd kunt u een grote schaal met koud water en ijsklontjes klaarzetten. Na 3 - 4 minuten neemt u de spruiten met een schuimlepel eruit en dompel ze direct in het ijswater, zodat de spruitjes schrikken.

Invriezen van de Spruitjes

Vervolgens de spruiten op een schone keukendoek laten drogen. Afgekoelde spruitjes in diepvrieszakken verdelen en goed afsluiten, het beste vacuüm. Hierdoor is deze lekkere, gezonde wintergroente tot 12 maanden ( tot het volgende spruitenseizoen) in de diepvries bij minimaal -18C goed houdbaar.

Zorg ervoor dat alle lucht uit diepvrieszakken wordt verwijderd voordat je ze sluit. Een andere handige tip is om gebruik te maken van vacuümverpakkingsapparaten voor langdurige opslag.

Toebereiding van Ingevroren Spruitjes

De toebereiding van bevroren spruiten is heel eenvoudig. U moet de spruiten niet laten ontdooien. Breng in een grote kookpan water met 2 suikerklontjes, nootmuskaat en 1 theelepel zout aan de kook. Voeg er de bevroren spruitjes aan toe. Laat deze voor 15-20 minuten op laag vuur koken. Serveer ze met een klontje boter. Ze zullen net zo goed smaken als verse spruitjes

Bewaaradvies voor Verse Spruitjes

Verse spruiten zijn kort houdbaar en erg gevoelig voor ethyleen. Daarom moet u deze wintergroente nooit samen bewaren met groenten en fruit die ethyleen verspreiden, zoals tomaten, appels, bananen of pruimen. De ongewassen verse spruiten kunt u goed tot vier dagen op een koele plek bewaren, zoals een koude kelder of de groentelade van uw koelkast. Hoe verser u deze toebereidt, des te lekkerder is de smaak van deze voedzame groente.

Spruitjes zijn buiten de koelkast, mits op een koele en donkere plek bewaard, ongeveer 3 dagen houdbaar. Spruitjes in de koelkast bewaren is echter beter. In een open zak blijven zijn spruitjes in de groentelade ongeveer een week houdbaar. Maak de spruitjes nog niet schoon als je ze wilt bewaren, hierdoor drogen de spruitjes minder snel uit. Wacht zo lang mogelijk met wassen van de spruitjes. Door je spruitjes pas op het laatste moment te wassen, voorkom je namelijk dat de blaadjes gaan verwelken.

Voedingswaarde van Spruitjes (per 100 gram)

Spruiten zijn heel gezond doordat ze rijk zijn aan vitamine c en hebben waarschijnlijk ook een positieve werking tegen kanker doordat ze de stof glucosinolaten bevat.

Voedingsstof Hoeveelheid
Beta-Caroteen 1 mg (Pro-vitamine A)
B1 0,12 mg
B2 0,12 mg
C 150 mg
IJzer 1 mg
Calcium 30 mg
Koolhydraten 5 g
Eiwit 4 g
Vet 0,5 g

Tips voor het Kopen van Spruitjes

Spruitjes zijn het hele jaar verkrijgbaar in (bijna) alle Nederlandse supermarkten en natuurlijk bij de groenteboer. Echte Nederlandse spruitjes zijn verkrijgbaar van begin oktober tot ongeveer halverwege februari. Buiten de koelkast zijn spruitjes beperkt houdbaar, het is daarom belangrijk om bij het kopen van spruitjes goed te letten op:

  • Zijn de spruitjes stevig/hard?
  • Zien de spruitjes er goed gesloten uit?
  • Hebben de spruitjes een egaal groene kleur?

De buitenste blaadjes en het steeltje van spruiten worden snel een beetje gelig. Een paar gelige blaadjes is echter niet zo erg. Deze kun je gewoon verwijderen en de spruitjes zijn dan weer zo goed als nieuw.

labels: #Koken

Zie ook: