Het voorjaar: de tijd van het zomerfruit komt er weer aan! De aardbeien zijn ook alweer volop verkrijgbaar. Lekker, maar wist je dat deze voedingsmiddelen veel natuurlijke suikers bevatten? Wij vroegen ons af: kun je geraffineerde, witte suiker beter vervangen door natuurlijke suikers? Het klinkt ‘gezonder’, maar zijn de suikers uit bewerkte producten veel schadelijker dan de suiker die in een verse appel of glas melk zitten? Kun je beter bakken met honing in plaats van kristalsuiker? Dít moet je weten over suikers.
Suiker versus suiker
Om maar meteen met de deur in huist te vallen: je lichaam herkent het verschil niet tussen natuurlijke suikers en geraffineerde suikers. In je lijf worden alle suikers op dezelfde manier verwerkt. Of je suiker binnenkrijgt via het eten van appels of chocolade maakt wat suikers betreft dus niet uit.
In ons lichaam wordt geen onderscheid gemaakt tussen suikers die van nature aanwezig zijn en toegevoegde suikers. De suikers uit de sinaasappelsap zijn de suikers die van nature in de sinaasappel zitten. Maakt je lichaam onderscheid tussen deze 2 soorten suiker? Nee. Beide keren wordt het op dezelfde manier opgenomen en verwerkt in je lichaam.
Je lichaam verwerkt de suiker uit een appel op dezelfde manier als de suiker die wordt toegevoegd aan bijvoorbeeld snoep en koek, omdat het niet kan herkennen waar de suiker precies vandaan komt. In fruit zitten fruitsuikers en wordt ook vaak toegevoegd aan bijvoorbeeld pakjes drinken. Er staat dan op de verpakking dat er geen suiker is toegevoegd.
Je leest weleens dat honing, rietsuiker, palmsuiker, kokosbloesemsuiker, ahornsiroop of agavesiroop beter voor het lichaam is dan gewone kristalsuiker. Omdat het natuurlijker zou zijn en er gunstige voedingsstoffen in zitten. Maar je lichaam verwerkt alle soorten suiker op dezelfde manier.
De verschillende soorten suikers
Suikers bestaan uit 1 of 2 suikermoleculen. Fructose (fruitsuiker) is een suiker dat bestaat uit 1 molecuul. Andere voorbeelden van suikers zijn glucose (druivensuiker), sacharose (kristalsuiker) en lactose (melksuiker).
Lactose wordt ook wel melksuiker genoemd. Oftewel, suiker dat van nature voorkomt in zuivelproducten. Volgens het Voedingscentrum wordt lactose in je lichaam afgebroken tot galactose en glucose. Vervolgens zetten enzymen deze galactose ook om in glucose. Hetzelfde geld voor sacharose.
Sacharose is opgebouwd uit fructose (fruitsuiker) en glucose. En ook deze stof wordt in je lichaam omgezet tot glucose. In welke vorm je suiker ook binnenkrijgt, uiteindelijk wordt elke vorm van suiker omgezet in glucose.
Waarom fruit eten dan toch gezond is
Waarom we je dan toch aanmoedigen om voldoende fruit te eten? Een appel of mandarijn bevat, naast suikers, ook andere voedingstoffen zoals vezels en vitamines. Doordat je de vrucht eet, met alle vezels, wordt op die manier het suiker uit de vrucht langzamer opgenomen in je lichaam dan wanneer je een vruchtensap zou drinken.
Een appel of een stuk fruit is natuurlijk wel gezonder dan een reep chocola. Fruit bestaat naast suiker namelijk ook uit belangrijke voedingstoffen als vitamines, vezels en mineralen. Bewerkte suikerrijke producten als koek en snoep hebben deze stoffen niet en dragen daardoor niet bij aan je gezondheid.
Suiker komt van nature in producten voor. Zo bevat melk lactose en fruit glucose en fructose. Suiker is goed voor de gezondheid en hangt samen met een lager risico op hart- en vaatziekten. Daarnaast hangt het eten van fruit samen met een lager risico op diabetes type 2, darmkanker en longkanker.
Hoeveel suiker zit er in fruit?
De hoeveelheid suiker in fruit verschilt per soort. In de onderstaande lijst hebben we een aantal fruitsoorten voor je op een rij gezet.
| Fruitsoort | Suiker per 100 gram |
|---|---|
| Banaan | 15,5 |
| Mango | 13,9 |
| Kersen | 11,5 |
| Kiwi | 10,3 |
| Appel (rood) | 10,2 |
| Peer | 9,5 |
| Mandarijn | 8,2 |
| Sinaasappel | 7,7 |
| Aardbeien | 5,1 |
Natuurlijke versus toegevoegde suikers
Natuurlijke suikers zitten in producten die onderdeel zijn van een gezonde voeding, zoals fruit en melk. Producten met toegevoegde of vrije suikers, zoals frisdrank en koek, staan niet in de Schijf van Vijf.
Voor toegevoegde suikers geldt het advies: neem er niet te veel van. Suiker levert wel energie, maar voorziet je lichaam niet van de nodige vitamines, mineralen en vezels. Dit geldt voor alle soorten suiker.
Verschillende benamingen voor suiker
Je kunt suikers op het etiket terugvinden onder de namen kristalsuiker, suiker, melksuiker en vruchtensuiker. Maar ook glucose-fructosestroop, isoglucose, melksuiker (lactose), vruchtensuiker en andere toegestane benamingen (indeling koolhydraten) behoren tot de suikers. Soms is suiker niet direct herkenbaar als suiker.
Tips om minder suiker te consumeren
Het advies is om niet te veel producten met toegevoegd suiker te eten. Daarom hebben we een aantal tips voor je om minder toegevoegd suiker te eten. En bekijk hoe je kunt omgaan met producten buiten de Schijf van Vijf. Daar zit vaak veel suiker in.
- Lees etiketten: De ingrediëntendeclaratie vermeldt de ingrediënten die zijn gebruikt bij de bereiding van het product.
- Wees alert op benamingen: Je kunt suikers op het etiket terugvinden onder verschillende namen.
- Gebruik een app: Een handig hulpmiddel om op toegevoegd suiker te letten vind je in onze gratis 'Kies ik Gezond?'-app.
labels:
