Onze eetgewoontes zijn aan het veranderen en in de meeste gezinnen wordt minstens één keer per dag samen gegeten. Soms is dit het ontbijt, soms het avondeten. Soms lukt het om beide maaltijden tot gezinsmomenten te maken, maar soms zal dat maar een paar keer per week lukken. Maar elke kans is er één! Als je samen aan tafel eet, kan je elkaar aankijken, elkaar zien en met elkaar delen wat jullie hebben meegemaakt.

Bidden voor het eten? Vanaf het moment dat ik samen met mijn man één huishouding voerde, besloten wij om niet meer aan tafel te bidden. We hadden beiden een hekel aan de bij ons thuis afgeraffelde Onze Vaders en Weesgegroetjes en besloten de traditie van het bidden voor en na het eten af te schaffen. We kozen een ander moment van de dag om samen te bidden, namelijk voor het slapen gaan. Dat doen we tot op de dag vandaag nog.

Maar toen we kinderen kregen, waren we het bidden rond de maaltijd niet meer gewend en het opnieuw invoeren lukte niet. Het voelde onhandig en we wisten geen nieuw ritueel te bedenken waar we ons allemaal prettig bij voelden.

Gemiste kans?

Terugkijkend vind ik dat het afschaffen van het bidden bij het eten echt een gemiste kans is, want er zijn vele kleine rituelen te bedenken waarbij je rond de maaltijd kan vieren dat je blij bent met elkaar, de gasten die mee-eten, dankbaar voor het eten zelf, en te denken aan de mensen die géén eten hebben. Indertijd was er geen internet, geen site geloven thuis, geen handige boekjes, geen gebedskaarten: kortom ik wist de weg niet en nergens waar wij mee-aten zag ik een alternatieve vorm van vieren bij de maaltijd. Inmiddels ben ik wel alternatieven op het spoor gekomen en die wil ik bij deze op een rijtje zetten. Misschien zit er iets voor jouw gezin bij!

Alternatieve teksten en rituelen

Hieronder volgen enkele suggesties voor alternatieve teksten en rituelen die je kunt gebruiken tijdens de maaltijd:

Bij het ontbijt:

Het is weer dag, de morgen begint. Het is weer dag, het licht overwint. God gunt ons het leven, Hij noemt onze naam. God gunt ons het leven, wij mogen bestaan.

Bij het avondeten:

Wij zijn hier bij elkaar, het eten staat al klaar, maar eerst zeggen wij samen: Dank U wel God. Amen.

Elkaar een hand geven:

Geef je buurvrouw/man aan tafel een hand en sluit als het ware de kring. Zeg dan samen: Het is fijn dat we samen zijn: eet smakelijk! Je kan ook een keer samen bedenken wat jullie willen zeggen en die tekst/spreuk wordt dan jullie begin voor de warme maaltijd.

Enkele mogelijke alternatieve teksten zijn:

  • De tafel staat klaar, de kring is gesloten, U geeft alles zomaar aan kleinen en groten.
  • Kom in de kring, wij komen samen om voor elkaar een huis te zijn. God is het huis, wij wonen samen om voor elkaar een thuis te zijn.

Licht-ritueel:

Zorg ervoor dat er altijd een waxine-lichtje of stompkaars of kaars met kandelaar op jullie eettafel staat. Eén van de volwassenen steekt deze kaars aan het begin van de maaltijd aan en zegt een gebedje of spreuk. Aan het einde van de maaltijd doof je de vlam. Zijn je kinderen groot genoeg om veilig zelf een lichtje aan te steken? Doe het dan om de beurt.

Bij het aansteken kan er gezegd worden: "Wij vieren God als licht in mensen ontstoken". Je kan ook een kort gebed uitspreken. Voorbeelden vind je o.a. op de gebedskaarten uit de koffertjes.

Aandachts-puntje:

Ben je in het bezit van de onderzetters uit het koffertje "Beginnen maar?" of uit het 'Kijktafelboek'? Deze kan je heel goed gebruiken om een klein vier-moment bij de maaltijd in te bouwen. Zet de onderzetter samen met een waxinelichtje op de eettafel. Je kan de vier onderzetters met de acht verschillende teksten afwisselend gebruiken. Kijk welke past bij de tijd van het jaar of waar je bij het bidden aandacht aan wilt besteden. Bijv. de gele in de lente, de roze in de zomer, de blauwe in de herfst en winter en de groene voor de decembermaand. Je kan de onderzetter bij het broodbeleg of je place-mats o.i.d. bewaren, als je er maar aan denkt bij het tafeldekken. Aan het begin van de maaltijd steek je het lichtje aan en gebruik je de tekst die op de onderzetter staat in een ultra-kort gebedje. Bijv. In de lente: Lieve God, dank U wel voor het nieuwe leven. Je kan dit aanvullen met "de kleine kuikentjes/ de jonge eendjes/ de pasgeboren lammetjes op de kinderboerderij....." + Dank U wel voor ons dagelijks brood/eten. Amen. Als jullie klaar zijn met eten en iedereen mag van tafel, wordt het kaarsje uitgeblazen.

Afwisseling smaakt naar meer:

Doe één keer per week iets anders doen dan jullie vaste dagelijkse ritueel. Leg een foto of artikel uit de krant van die week bij het lichtje. Zo breng je de noden en gebeurtenissen uit de grote wereld binnen en kan je je zorgen hierover aan God toevertrouwen.

Ervaringen delen:

Zet een kaars neer en steek deze aan. Vraag aan allen die rond de tafel zitten of ze iets willen vertellen wat ze de afgelopen week hebben meegemaakt. Zowel de volwassenen als de kinderen doen mee. Bijv. één ding waar je blij van werd, één ding waar je boos of verdrietig van werd. Of één ding waarbij je je trots voelde, en één ding dat helemaal verkeerd ging. Of één ding waarbij je iets voor een ander deed dat je niet leuk vond en één ding waar je zelf erg van hebt genoten. Door deze gevoelens met elkaar te delen wordt de verbondenheid groter.

Als je het wilt en kan, kan één van de ouders de gedeelde gevoelens in een samenvattende voorbede aan God toevertrouwen. Zo'n voorbede zou je kunnen beginnen met "Eeuwige, wij bidden voor....."of "God van liefde, bij U zijn we veilig, we vertrouwen U toe, ....".

Elk wat wils:

Zit je altijd aan tafel met mensen van verschillende leeftijden en/of interesses? Laat ieder om de beurt de vorm kiezen waarin je bij de maaltijd viert. Met een liedje, een tekst, een bijbellezing, een kort of langer gebed of gewoonweg iets vertellen over wat je bezig houdt... Spelerderwijs leren we van elkaar dat alle vormen van "bidden" bijzonder zijn en dat God er ook blij van wordt...

Keuzemogelijkheden:

Naast de teksten op de gebedskaarten uit de drie koffertjes, vind je hieronder nog andere voorbeeldteksten. Korter of langer, met verschillende accenten.

  • Gezegend zijt Gijt, Heer onze God, gezegend het brood (de maaltijd) op tafel, leer ons te delen met elkaar, zodat niemand gebrek lijdt.
  • God, die ons uw goede gaven geeft, leven en voedsel, mensen en hun vriendschap telkens weer opnieuw. Zegen deze maaltijd. Geef ons een open oog en een warm hart om uw wereld in te richten tot een huis voor alle mensen met een tafel waaraan niemand wordt geweerd. Amen.
  • Lieve Heer, laat uw woord voedzaam zijn als brood en uw liefde ons doorgloeien als wijn, dat wij vol zijn van U en open staan voor elkaar.
  • Voor alle goede dingen die wij van U ontvingen, danken wij U, Heer!

labels:

Zie ook: