Onlangs was weer in het nieuws dat we nog steeds te veel zout en suiker eten. We houden van zout, we zijn dol op zout, maar we krijgen er op allerlei manieren veel meer van binnen dan we denken. 4 op de 5 Nederlanders eet eigenlijk te veel zout.

Nederlanders eten gemiddeld 9 gram (9000 milligram) per dag, terwijl we eigenlijk niet meer dan 6 gram per dag zouden moeten eten. Ongeveer 85 procent van de Nederlanders krijgt dagelijks meer zout binnen dan het aanbevolen maximum van 6 gram. En op jaarbasis eten Nederlanders per persoon gemiddeld een kilo zout teveel.

Wat is zout eigenlijk?

Zout bestaat voor 40% uit natrium en 60% chloride. Dus vandaar de naam natriumchloride. Zout voegt smaak toe aan je voeding, maar kan tevens dienen als conserveermiddel. Er bestaan ook nog wat gezondere zouten zoals zeezout, Keltisch zout en Himalayazout, die meer mineralen bevatten die belangrijk zijn voor het lichaam.

We hebben eigenlijk maar een klein beetje zout nodig. Ongeveer 1500 milligram per dag. Je lichaam heeft zout nodig om de hoeveelheid vocht in je lichaam te regelen.

Waarom eten we te veel zout?

Wist je dat je al driekwart van je zoutinname per dag kant-en-klaar koopt met je boodschappen? Driekwart van het zout dat je binnenkrijgt zit al toegevoegd aan het eten dat je koopt. Je voegt zelf dus in de praktijk maar een kwart per dag extra toe. Het zit in brood, kaas, soepen en sauzen, maar ook in cornflakes koek, zoete drop, ijs en taart. Het komt in vrijwel alle voedingsmiddelen van nature voor, maar ruim 80 procent van het zout dat we binnenkrijgen, zit in bewerkte voeding.

Eten hoeft niet altijd zout te smaken om toch een hoog zoutgehalte te hebben.

Gevolgen van een te hoog zoutgebruik

Een te hoog zoutgebruik kan leiden tot een beroerte, hartziekten en hoge bloeddruk. Wanneer je chronisch te veel zout eet, kun je zelfs last krijgen van een vergrote hartspier, hoofdpijnen, hartfalen, hoge bloeddruk, nierziekten, nierstenen, botontkalking, maagkanker en een beroerte. Zo zie je maar dat dit verstrekkende gevolgen kan hebben.

Te veel zout zorgt ervoor dat je nieren sneller slijten. Dit kan weer leiden tot een hoge bloeddruk. Te veel zout is slecht voor je nieren. Minder zoutgebruik kan nierschade helpen voorkomen.

Inmiddels heeft al 1 op de 10 mensen in Nederland chronische nierschade; dat zijn zo'n 1.8 miljoen mensen!

10 Tekenen dat je te veel zout binnenkrijgt

  1. Je hebt een opgeblazen gevoel: Als je te zoute maaltijden eet, kan dat leiden tot een opgezette buik en opgeblazen gevoel. Dit komt waarschijnlijk ondat je meer vocht vasthoudt bij een overmatige zoutconsumptie.
  2. Je ziet er pafferig uit: Te veel zout heeft ook uiterlijke gevolgen: je vingers, tenen, enkels en gezicht kunnen erdoor opzwellen, waardoor je er pafferig uitziet.
  3. Je hebt een hoge bloeddruk: Te veel zout zorgt dat je lichaam meer vocht vasthoudt. Hierdoor zit er meer vocht in de bloedvaten, staat er meer druk op de bloedvaten en moet het hart harder werken om het bloed rond te pompen.
  4. Je hebt hoofdpijn: Te veel zout kan ervoor zorgen dat bloedvaten in de hersenen uitzetten, wat kan leiden tot hoofdpijn.
  5. Je hebt een droge mond en dorst: Als je last hebt van een droge mond en veel dorst hebt, kan dat aan je zoutinname liggen. Het teveel aan zout verstoort namelijk je zout-water balans.
  6. Je bent zwaarder: Wel kun je door het eten van te veel zout vocht vasthouden. Dit kan ervoor zorgen dat je wel 1 tot 2 kilo zwaarder bent.
  7. Je moet vaak plassen: Zout maakt dorstig, waardoor je meer drinkt en dus ook meer moet plassen. Daar komt bij dat je nieren heel hard moeten werken om het overschot aan zout uit je voeding weg te werken.
  8. Je slaapt slechter: Onderzoekers ontdekten dat mensen die veel zout eten, 's nachts tot twee keer vaker naar de wc moeten dan mensen die minder zout consumeren.
  9. Je kunt niet helder denken: Als je (veel) te veel zout eet, is de kans op uitdroging aanwezig. En dat kan je vermogen om helder te denken negatief beïnvloeden, waardoor je warrig bent.
  10. Je hebt spierkrampen: Te veel zout zorgt voor spanning op je spieren, waardoor je eerder last van spierkramp na het sporten kunt krijgen.

Andere mogelijke gevolgen

  • Behoefte aan ongezond eten: Mensen die gewend zijn aan veel zout, vinden gezonde voeding vaak te flauw smaken en ontwikkelen een voorkeur voor bewerkte voeding.
  • Botontkalking: Eet je te veel zout, dan plas je het teveel aan natrium samen met het calcium uit. Calcium is nodig voor de opbouw en het onderhoud van je botten en gebit.

Zout en de Huid

Zout kan de balans van het microbioom op je huid verstoren. Een hoge concentratie zout kan de groei van Staphylococcus Aureus, een bepaalde bacterie die van nature op onze huid voorkomt, stimuleren. Deze bacterie is dol op zout en kan zich daardoor sneller vermenigvuldigen.

Recent onderzoek toont aan dat er mogelijk een verband bestaat tussen het eten van zout voedsel en bepaalde huidaandoeningen, zoals eczeem en allergieën.

Een dieet met te veel zout kan leiden tot dehydratatie, omdat zout water aantrekt en vasthoudt, waardoor het lichaam wordt gestimuleerd om meer vocht te verwijderen. Ja, te veel zout kan bijdragen aan huidveroudering. Het verminderen van de zoutinname kan helpen bij het verbeteren van de algehele huidgezondheid door de hydratatie van het lichaam en dus ook de huid te verbeteren.

Wat kun je doen om minder zout te eten?

  • Het is belangrijk om vooral zelf je eten te maken en veel groente te eten.
  • Mik erop dat je het liefst 400 gram gevarieerde groente per dag eet.
  • Kalium is de tegenhanger in het lichaam van natrium en zorgt ervoor dat we water kwijtraken. Kalium zit veel in groente en fruit.
  • Probeer verse en onbewerkte voedingsmiddelen te eten.
  • Beperk het gebruik van verpakte en bewerkte voedingsmiddelen.
  • Lees voedingsetiketten om verborgen zoutbronnen te identificeren.
  • Gebruik kruiden en specerijen in plaats van zout om je eten op smaak te brengen.
  • Blijf gehydrateerd door voldoende water te drinken.

Aanbevolen hoeveelheid zout per dag

De gezondheidsraad adviseert voor mensen ouder dan 9 jaar om niet meer dan 6 gram zout per dag te nemen. Voor kinderen van 1-3 jaar, maximaal: 3 gram zout. Kinderen van 4-8 jaar, niet meer dan 4.5 gram zout per dag.

Wil je nagaan hoeveel zout je binnenkrijgt? Kijk dan in de Nederlandse Voedingsstoffenbestand (NEVO).

Misverstanden over zout

  • Als ik een lage bloeddruk heb, dan is zout eten juist goed: Fabel.
  • Na zweten moet je zoutverlies compenseren: Fabel.
  • Minderen met zout helpt nierschade te voorkomen: Feit.
  • Gezond zout is niet schadelijk: Fabel.
  • Zout verergert bestaande nierschade: Feit.
  • Als ik het zoutvaatje laat staan, gebruik ik niet meer dan 6 gram per dag: Fabel.
  • Medicatie werkt slechter door zout: Feit.

Conclusie

Het verminderen van je zoutinname kan een positieve impact hebben op je gezondheid, van het verlagen van je bloeddruk tot het verbeteren van je huidconditie. Wees je bewust van de verborgen zoutbronnen in bewerkte voedingsmiddelen en maak bewuste keuzes voor een gezonder leven.

Tabel: Zoutgehalte in diverse producten (indicatie)

Product Gemiddeld zoutgehalte (per 100 gram)
Brood 1 - 1.5 gram
Kaas 1.5 - 3.5 gram
Vleeswaren 2 - 4 gram
Chips 1.5 - 2.5 gram
Soepen (kant-en-klaar) 0.5 - 1 gram

labels:

Zie ook: