Lycopersicon, beter bekend als tomaat, is een populaire vrucht die wereldwijd in diverse gerechten wordt gebruikt. Je kunt zelf de lekkerste tomaten kweken op een zonnige plek in de tuin of op je balkon. In dit artikel delen wij onze kennis over hoe je het beste tomaten in pot kunt kweken en welke tomaten soorten je hierbij het beste kunt gebruiken.

Kenmerken van Tomaten

  • Planttype: Groente
  • Grondsoort: Moestuin Grond
  • Bemesten: Voorjaar, Zomer
  • Vochtigheid: Normaal, Vochtig
  • Standplaats: Zon
  • Hoogte: 100 cm, 150 cm, 200 cm
  • Groeiwijze: Opgaand
  • Blad/loof: Groen
  • Vruchtkleur: Geel, Rood, Eetbaar, Saprijk, Zacht vruchtvlees
  • Bloem: Geel
  • Gebruik: Handfruit/tafelfruit, koken, salades, soepen
  • Zaaitijd: Februari, Maart, April
  • Planttijd: Mei, Juni
  • Oogsttijd: Juni, Juli, Augustus, September
  • Winterhardheid: Niet (> +4,4°C), USDA zone 11

Soorten Tomaten die je Kunt Kweken

Net als in de winkel, kun je bij het kweken van tomaten kiezen uit ontzettend veel soorten in alle kleuren en maten. Denk aan de kleinere (snoep)tomaatjes zoals cherrytomaten, de lekkere sappige en smaakvolle romatomaten, stevige vleestomaten en cocktailtomaten.

De meeste tomatenrassen klimmen omhoog en groeien in stamvorm. Je kunt ook kiezen voor struikvormige tomatenplanten of juist voor dwergtomaten, deze zijn ideaal voor het kweken in pot.

Tomaten in pot kweken is iets wat hartstikke leuk is om te doen. Je hebt namelijk niet enorm veel ruimte nodig waardoor iedereen eigenlijk wel een plekje vrij heeft in zijn tuin of zelfs een tomaat op het balkon. Vooral omdat ik het leuk vind om nieuwe soorten uit te proberen en te zien wat dat wordt. Wat dan als eerste opvalt is dat niet alle tomaten even lekker zijn. Veel belangrijker is dat niet alle soorten tomaten het even goed doen in een pot.

Wanneer de pot echt klein is kun je beter een goed ras kiezen. Om tomaten te kweken in kleine potten kun je het beste kiezen voor kleine tomatenstruikjes. Zoals dwergtomaten en kleine struiktomaten.

Aanbevolen Tomatensoorten voor Potten

  1. Tiny Tim: Dit is een klein tomatenplantje die vooral geschikt is voor kleine potten. Hoogte 50 cm, breedte 50 cm. Kan in pot van 2 tot 5 liter. Geven erg veel tomaten. Dieven is niet nodig, het is een klein struiktomaatje die volle zijtakken met tomaatjes geeft.
  2. Super Sweet 100 F1: Dit is mijn favoriet wat betreft snoeptomaatjes. Het zijn zoals de naam doet vermoeden heerlijke zoete tomaatjes die lekker zijn om zo te eten of te verwerken in een salade. Ik raad aan om 10 liter potten te gebruiken, net wat kleiner zal ook nog wel lukken. Grotere potten is natuurlijk altijd goed.
  3. Tigerella: is een hele mooie en lekkere tomaat ter grote van een normale tomaat. Op de zijkant staat een net wat lichter van kleur zijnde gestreept patroon. De eerste keer dat ik deze tomaat kweekte dacht ik dat het klein blijvende pottomaatjes waren. Dat bleken het dus niet te zijn. Maar, ze zijn wel heel goed te kweken in potten!
  4. Moneymaker: De tomaat Moneymaker is eigenlijk een standaard tomaat zoals we deze kennen van de supermarkt. Moneymaker geeft mooie trossen grote tomaten. Ideaal om door gerechten te verwerken. Qua pot moet je wel gebruik maken van minimaal 10 liter, liever groter.
  5. Yellow Pearshaped: Peervormige gele snoeptomaatjes, hebben een vlezige smaak. Planten groeien erg snel met dikke stelen, waardoor de tomaat Yellow Pearshaped wat meer geschikt is voor grotere potten. 10 liter potten gaat bij mij prima voor in de kas.

Tomaten Zaaien en Verplanten

Vanaf februari tot en met mei kun je tomaten voorzaaien in een zaaibakje in huis of in de kas in vermiculiet. Bij een kamertemperatuur van 20 graden ontkiemen de zaden na ongeveer tien dagen.

In de maanden mei of juni mogen de tomaten naar buiten en kun je de plantjes ompotten naar een grote pot of planten in de volle grond. In de volle grond plant je de planten ten minste 50 cm uit elkaar, zodat iedere plant straks voldoende ruimte krijgt om te groeien. Tomaten houden van warmte, zet ze dus ook gerust in de volle zon neer.

Voor tomaten zaaien is het in mei te laat, maar je kunt wel nog planten kopen.

Zaaien en kiemen

Voor je tomaten kan je uiteraard beginnen met zaadjes. Houd er in dat geval wel rekening mee dat de zaadjes een 8 à 10-tal weken nodig hebben om tot bruikbare plantjes uit te groeien. Zaai in potjes of zaaibakjes en gebruik een aangepaste potgrond met een fijne structuur, bijvoorbeeld DCM Potgrond Zaaien & Stekken, om een goede opkomst van de kiemplantjes te verzekeren. Laat de zaadjes vervolgens kiemen op een warme plek, met veel licht.

Je kunt zaden gebruiken van tomaten die je in de supermarkt koopt. Stop dan gewoon een partje in de aarde. Zelf koop ik ze altijd bij een zaadhandel. Zo kan ik speciale soorten uitzoeken, bijvoorbeeld een ras dat je niet hoeft te dieven en toppen (daar lees je later meer over). Ik ben nou eenmaal een luie moestuinierder.

Ik gebruikte zelf altijd het liefst zaai- en stekgrond. Dit bevat minder voeding dan gewone potgrond, waardoor de zaailingen niet te snel groeien, waardoor ze slap en iel worden. Ook is het wat luchtiger, zodat de wortels zich makkelijk kunnen ontwikkelen. Dit jaar ga ik voor het eerst kokospotgrond gebruiken. Voordeel daarvan is dat het water goed vasthoudt, waardoor de grond minder snel uitdroogt.

Verplanten

Heb je geen tijd of geen zin om zelf te zaaien, dan kan je natuurlijk ook gewoon jonge plantjes kopen. Voordat je de tomaten van binnen naar buiten verplaatst is het belangrijk om de tomatenplant te laten wennen aan buiten, dit noem je afharden. Zet overdag de planten buiten en in de nacht laat je de plant nog even binnen staan.

Als je de tomaten in een vrij klein potje hebt staan dan kun je, als de plant naast twee kiemblaadjes ook twee echte blaadjes heeft, overpotten naar een wat grotere pot of buiten in de volle grond. Zo krijgt de tomatenplant de ruimte om verder te groeien. De tomatenplant kan vrij hoog worden dus zorg voor een steunstok of rekje zodat de plant de hoogte in kan klimmen. Zelf heb ik ze aan een draag gespannen in de kas.

Als je kiest om de tomaten in een pot te laten groeien, neem dan een pot van in ieder geval 20 liter. Dit is nodig zodat er voldoende ruimte is voor de plant om te groeien.

Hebben de zaailingen naast de eerste 2 kiemblaadjes ook 2 echte blaadjes? Zet ze dan elk in hun eigen grotere potje. Zo krijgen ze de ruimte om flink wat wortels aan te maken. Nu gebruik je wel potgrond met voeding, want dat hebben ze nodig om lekker te groeien. Tip: zijn jouw zaailingen toch wat lang en iel geworden? Zet ze tijdens het overpotten dan tot de onderste twee kiemblaadjes in de aarde.

Vanaf half mei kunnen de tomatenplantjes naar buiten. Laat ze dan wel eerst een weekje wennen aan de buitenlucht. Ook als je kiest voor tomaat kweken in pot, dan kun je nu het beste nog even in kun kweekpotjes laten staan. Zet ze steeds iets langer buiten en haal ze ‘s nachts weer naar binnen. Na een week laat je ze ook ’s nachts buiten staan.

Ik ben enorm hebberig en zaai altijd veel te veel. Maar vorig jaar ben ik toch teruggegaan naar 2 planten per pot en dit jaar ga ik braaf voor 1 plant per pot, zoals het hoort. Zorg dat je tomatenplant zich ergens aan kan vasthouden als ze wat groter worden. Ik maak ze gewoon altijd vast aan een bamboestok. Je kunt ook een speciale tomatenpot kopen waar al een klimrek bijzit.

Verzorging van Tomatenplanten

Qua verzorging hebben tomatenplanten vooral behoefte aan een zonnige plaats en warme, goed bemeste, waterdoorlatende grond.

Standplaats en bescherming

Ik zet mijn potten op een zonnige plek (minimaal 6 uur zon per dag is ideaal) in een tuinkasje (dat kan ook gewoon een tomatenkasje van kunststof zijn of je maakt zelf een afdakje). Tomaten houden niet wat regen. Als het blad te vaak natregent en niet snel genoeg kan opdrogen, heb je grote kans op de beruchte aardappelziekte (oftewel phytophthora). Om die reden is tomaat kweken in pot eigenlijk slimmer dan in de volle grond. Daar staan ze onbeschut.

Als je de tomaten in de volle grond wilt zetten dan zijn er een aantal factoren waar je rekening mee moet houden. Zorg er voor dat je een beschutte plek kiest met veel zon. Tomaten houden niet van regen, zet ze dus bij voorkeur op een plek in een tuinkas of onder een afdakje.

Water geven

Geef na het planten flink wat water en geef zodra de tomaat begint te bloeien elke twee weken vloeibare tomatenvoeding. Let op! Geef tomatenplanten regelmatig water. Liever elke keer een klein beetje, dan in een keer heel veel. Geef water aan de onderkant van de stengel en niet op de bladeren van de plant.

Tomaten in potten blijf je wekelijks water geven. Door te weinig water te geven, komen tomatenplanten kalk tekort en zo ontstaat neusrot. Door een kalktekort kunnen tomaten gaan rotten. Zorg dat de grond rondom de wortels niet uitdroogt.

In de volle grond hebben tomatenplanten eigenlijk maar relatief weinig water nodig. Ze zijn een kei in droge periodes en kunnen heel wat verduren. Maar in een pot is dat geheel anders, de hoeveelheid verdamping in een pot is veel groter dan in de volle grond. Mijn tomaten in pot geeft ik dan ook heel regelmatig water. In de kas gebruik ik daar een druppelsysteem voor. De tomaten krijgen daar één keer per dag water bij mooi weer. Ik geef ze per keer dat ik water geef ongeveer 500 ml water, dat meet ik af met een flesje waar één druppelaar in hangt. Mijn potten hebben een inhoud van 10 liter inhoud. Bij erg warme tropische dagen wil ik dat nog wel eens twee keer per dag doen, in de ochtend en in de avond.

Bemesting

Voor lekkere, sappige tomaten is het belangrijk om de tomatenplant te voeden. Voor optimaal resultaat kun je de tomatenplantjes bemesten van februari tot en met april en daarna nog een keer in juli of augustus. Zeker tijdens de bloei en later als er tomaten gevormd worden, is het belangrijk dat je de tomatenplanten genoeg mest geeft. Ik geef tegenwoordig biologische vloeibare mest aan al mijn vruchtplanten in pot zoals tomaat, komkommer, peper en paprika. In mijn moestuin kies ik voor een algemene moestuinmest in korrelvorm, zoals de moestuinmest van Ecostyle.

Universele potgrond is prima voor blad- en vruchtgroenten, maar zelfs de beste potgrond bevat na zes weken nog maar weinig voeding. Tomaten zijn gulzige planten, dus watergelkristallen zijn een handige toevoeging. Ze absorberen water en geven dit geleidelijk weer vrij. Je hoeft dus minder vaak water te geven.

Voor betere vruchten, bemest je tomaten verzorgen: regelmatig bijmesten. Met DCM Meststof Tomaten geef je je tomatenplanten alle voedingsstoffen die ze nodig hebben om goed te groeien en een rijke, smakelijke oogst op te leveren. Deze evenwichtige formule op basis van natuurlijke grondstoffen is speciaal ontwikkeld voor het telen van tomaten: Ze bevat extra veel kalium, wat zorgt voor stevige planten en sappige tomaten. Omdat ze bestaat uit ultrafijne MINIGRAN®-korreltjes, kan je ze probleemloos rond de planten of bovenop de pot strooien. Door de meststof lichtjes in te werken en daarna te gieten, bevorder je de werking.

Dieven en toppen

Klimtomaten en stamvormige tomatenplanten dien je verder iedere week te ‘dieven’. Dieven is het verwijderen van de nieuwe stengels in de okselscheuten van de plant. Hierdoor wordt de stam van de plant sterker. Zodra de planten wat groter en zwaarder worden geef je de planten steun door middel van het aanbinden aan een stok.

Voor het creëren van een sterke stengel is het slim om te snoeien. Ik koop zelf vaak speciale tomaten die je niet hoeft te dieven. Heb je gewone tomaten, haal dan regelmatig nieuwe scheuten in de oksel van de plant weg (=dieven). Heb je geen zelftoppend ras, haal dan richting einde zomer de top van de plant af.

Om te verhinderen dat je tomatenplanten meer energie gaan stoppen in de groei dan in de ontwikkeling van vruchten, doe je er goed aan om de nieuwe scheutjes die zich in de bladoksels vormen, regelmatig weg te knijpen. Verwijder daarbij ook meteen de gele en dode bladeren. Zo krijgen de vruchten nog meer licht. Worden de planten te hoog, bind ze dan op of geef ze een steuntje.

Tomaten Oogsten

Vanaf de maand juni, zo’n tien weken na het zaaien, zijn de eerste tomaten rijp om te oogsten. Pluk altijd boven het kroontje, zo blijven de vruchten langer vers. Wanneer in de maand september de kou toeslaat is het vaak verstandig om ook de nog niet rijpe tomaten te plukken. Deze kun je dan op de vensterbank laten narijpen.

Als de tomaten van groen naar dieprood zijn verkleurd, kun je ze oogsten. Je kunt ze er gewoon vanaf trekken of afknippen. Heb je in oktober nog groene tomaten aan je plant? Pluk ze dan en laat ze binnen afrijpen op een zonnig plekje. Wil het rood worden versnellen?

Oogsten kan in de maanden augustus, september en oktober. Na oktober zullen de tomaten niet meer kleuren. Het grote voordeel van tomaten die in potten groeien is dat je de tomaten na oktober nog wel even binnen kan zetten om de tomaten toch nog te laten kleuren.

labels:

Zie ook: