Heb je de woorden Grieks, gezond en vegetarisch wel eens in één zin gehoord? Pas toen ik op Samos, Zakynthos en Kefalonia ben geweest, veranderde dat beeld. Ik ontdekte de echte Griekse eetgewoonten en kwam erachter dat de Griekse keuken erg veelzijdig kan zijn.

Je zou het niet zeggen, maar ondanks de dikke pitabroodjes met vette gyros houden de Grieken er een gezonde levensstijl op na. Tenminste, op het eiland Ikaria dan. Dit eiland behoort samen met vier andere plekken op aarde tot één van de Blue Zones. Dit zijn gebieden waar mensen gemiddeld opvallend ouder worden dan in de rest van de wereld. Het mediterrane dieet met veel verse (onbespoten) groente en fruit, peulvruchten, olijfolie en verse vis heeft daar zeker een positieve invloed op. Healthy vakantie vieren kan in Griekenland? Kan dus gewoon!

De Griekse eetgewoonten zien er iets anders uit dan die van ons in Nederland. Vaak bestaat het morningmeal hier uit een frappé (ijskoffie) to go met een sigaret. Loop een Griekse bakkerij binnen en stel je eigen ontbijt samen met hartige en zoete lekkernijen.

Dacht je dat je tapas alleen in Spanje kunt vinden? Think again! In Griekenland kennen ze dit concept onder een andere naam, namelijk mezze. Het is heel normaal om meerdere kleine gerechten te bestellen en met elkaar te delen. Heel handig als je last hebt van keuzestress, zoals ik. Het beste kun je ze eten in een taverna, een traditioneel Grieks restaurant.

Ben je een grote eter? Dan ben je in Griekenland een tevreden mens. Verfijnde, delicate porties kom je hier niet snel tegen. Vooral in de Griekse tavernas krijg je waar voor je geld en scheppen ze je bord goed vol. Wanneer je bij de wat sjiekere restaurants eet worden de porties beter op elkaar afgestemd, maar is het nog steeds meer dan wij gewend zijn. Laat je ogen dus niet groter zijn dan je maag wanneer je meerdere voorgerechtjes én nog een hoofdgerecht bestelt.

Hoewel je in Griekenland zeker de bekende vleesgerechten tegenkomt zoals souvlaki en moussaka, hoef je hier als vegetariër zeker niet bang te zijn dat je alleen met een schaaltje olijven achterblijft. Probeer dolmades: rolletjes van wijnbladeren gevuld met rijst, citroen en munt. Lekker verfrissend.

Fetaaaa! Als echte kaaslover komt dat natuurlijk als eerste in je op wanneer je aan Griekenland denkt. En gelukkig zit het in de Griekse eetgewoonten goed ingebakken. Letterlijk en figuurlijk. Het bekende kaasje wordt in allerlei vormen geserveerd: door de salade, gefrituurd, gebakken, gekarameliseerd, you name it. Maar, laat je niet voor het blok zetten en kijk eens verder dan die good old feta. Er zijn nog tientallen andere soorten geiten- en schapenkazen die zeker het proeven waard zijn.

Verlaat Griekenland sowieso niet voordat je saganaki op hebt. Deze sterke borrel is het Griekse drankje bij uitstek. De Griekse ouzo schijnt trouwens het lekkerst te zijn wanneer je aan het strand bent geweest en de zoute zeesmaak ermee wegspoelt, alvorens je geniet van een vers gegrilde vis.

Gliko tou Koutaliou: Zoet op een Lepel

Wat is een vakantie in Griekenland zonder heerlijke zoetigheden? Als je Gliko tou Koutaliou nog niet hebt gegeten, moet je het de volgende keer dat je in Griekenland bent, proberen. Uitleggen wat Gliko tou Koutaliou is, kun je het beste doen door “snoepjes op een lepel” te zeggen. Het zijn simpelweg verschillende soorten fruit, bessen en soms ook groenten die ingebed zijn in een hele zoete siroop, gemaakt van honing, suiker of stroop.

Zoals de naam al aangeeft, worden ze geserveerd op een theelepeltje samen met een ijskoud glas water. Volgens de legende moeten snoepjes op een lepel ontstaan zijn toen iedereen uit dezelfde kom moest eten, dit om vergiftiging te voorkomen. In het oude Griekenland werd de augurk zelf gemaakt met honing en stroop, voordat suiker gebruikelijk werd.

Variaties in Fruit en Groenten

Het fruit of de groente die wordt toegevoegd en geserveerd kan verschillen afhankelijk van waar je in Griekenland bent, maar veel voorkomende soorten zijn sinaasappels, kersen, abrikozen, watermeloenen, soms met gevulde noten. Andere soorten snoep op een lepel, die misschien ongebruikelijker zijn als je aan snoep denkt, zijn tomaten, aardappelen en wortels. Op Kreta worden ze bijvoorbeeld gemaakt op kleine, met amandelen gevulde aubergines en op smaak gebracht met kruidnagel, kaneel en citroensap. Op Naxos wordt Gliko tou Koutaliou vaak op smaak gebracht met basilicum. Andere recepten worden gekruid met rozen of citroenen.

Ieder land heeft zijn eigen specialiteiten, dit is ook het geval op het gebieden van eten. Ook Griekenland heeft gerechten en drankjes die zijn ontstaan in Griekenland en daar echt bij horen.

Wanneer je door de mooie dunne straatjes loopt zijn er veel verschillende winkels te vinden, zo ook winkels vol met olijven. Hier vind je verschillende soorten olijven. Niet alleen voedsel wat met olijven te maken heeft maar ook zeep en verzorgingsproducten met de geur van olijven. Wist je dat er in Corfu wel 30.000 olijfbomen staan?

Op het gebied van groente en fruit zijn rode en groene paprika???s erg populair in Griekenland. Tomaat is ook een groenten die een hele grote rol speelt in veel Griekse gerechten. Bijvoorbeeld in een bekende Griekse salade, hierin vind je tomaat en paprika.

Er wordt ook veel gebruik gemaakt van kruiden in Griekenland. Dit wordt veel gebruikt voor op het vlees en voor op de vis. In Griekenland is veel lekker vlees beschikbaar wanneer je naar een lekker restaurant gaat. Denk hierbij aan de bekende Griekse spiesen.

In Griekenland is vis overal wel te vinden, hier zijn veel speciale zaakjes voor. Griekse gerecht die iedereen wel kent omdat ze niet alleen in Griekenland verkocht en gegeten worden is bijvoorbeeld gyros of tzatziki. De Griekse salade is ook in andere landen een echte topper, lekker fris en gezond.

Griekse Zoetigheden: Een Diepe Duik in de Cultuur

Griekenland staat bekend om zijn rijke culinaire tradities, en dit geldt zeker ook voor zijn zoetigheden. Griekse zoetigheden zijn vaak diep geworteld in de geschiedenis en cultuur van het land, waarbij generaties oude recepten nog steeds met liefde worden bereid.

“Glyko tou koutaliou” (letterlijk vertaald als lepelzoetigheid) is een van de meest iconische Griekse zoetigheden. Dit dessert bestaat uit vruchten, noten, of zelfs groenten, die in siroop worden gekookt en als een klein zoet hapje worden geserveerd. Traditioneel wordt het aan gasten aangeboden als teken van gastvrijheid, geserveerd op een lepel met een glas water erbij.

“Ipovrichio,” ook bekend als “onderzeeër,” is een klassiek Grieks snoepgoed dat bestaat uit een dikke, zoete substantie van vanille, mastiek of fruitaroma’s. Dit wordt op een lepel geserveerd en vervolgens ondergedompeld in een glas koud water, waar het langzaam oplost en een unieke, verfrissende smaakervaring biedt.

Loukoumi, ook bekend als Turks fruit, is een andere traditionele Griekse zoetigheid die geliefd is om zijn zachte textuur en zoete smaak. Deze kleine, kubusvormige snoepjes worden meestal bestrooid met poedersuiker en zijn verkrijgbaar in verschillende smaken, waaronder rozenwater, ouzo en mastiek.

Veranderingen in het Aanbod

Wie Griekenland de laatste jaren heeft bezocht, heeft wellicht zelf geconstateerd dat het aanbod in etalages van de levensmiddelenwinkels duidelijk is veranderd. De grote winkels in Athene en andere grote steden bieden hetzelfde aan als in andere Midden-europese landen. De kleine specialistische winkeltjes in dorpen, op de markt of in straatjes van de bazars laten een ander beeld zien.

De olijfoogst is nog steeds zeer belangrijk. Olijven en olijfolie zijn niet alleen belangrijke exportproducten, in Griekenland wordt bovendien per hoofd van de bevolking meer olijfolie genuttigd dan waar ook ter wereld. Olijfgaarden bepalen het landschap. Corfu heeft bijvoorbeeld ruw geschat 3.000.000 olijfbomen. Bijna elk huishouden heeft een paar productieve olijfbomen.

In Griekse restaurants worden veel gerechten ’s ochtends bereid en warm gehouden tot de lunch en het avondeten. Grieken houden van eten dat niet te heet is en dat de toerist vaak te lauw zal vinden. Evenals andere Middellandse Zee-volkeren eten Grieken gewoonlijk laat. ’s Avonds blijven de meeste restaurants voor de toeristen tot 00.00 uur open, de Grieken zelf komen pas om 21.00 uur of nog later.

Tot de meest gevraagde groenten behoren de rode en groene paprika’s, de aubergines en de pompoenen. Populair zijn ook de bloesems van de pompoen, die eerst in deeg gedompeld en vervolgens gefrituurd worden, net zoals de verschillende soorten courgettes en komkommers. Tomaten in verschillende vorm en grootte spelen een belangrijke rol in talrijke gerechten. Exotisch voor ons zijn de okra’s, kikkererwten en granaatappelen.

In de winkels vinden we een rijke keuze aan gedroogde vruchten: rozijnen, krenten, wal- en hazelnoten, pistachenoten, amandelen en pijnboompitten. Bijzonder aantrekkelijk voor ons Noord-Europeanen zijn de kruidenkraampjes. Peterselie, dille, oregano, basilicum, tijm, rozemarijn, munt en salie zijn in overvloed te verkrijgen langs de weg. Locals verkopen verse kruiden en deze zijn onmisbaar als je thuis lekker Grieks wilt koken.

Het vlees wordt in het algemeen als gehakt of in kleine stukken gesneden aangeboden. De reden hiervoor is, dat het voor de introductie van de koeltechniek niet mogelijk was het vlees lang genoeg te laten besterven.

Vis is in Griekenland in overvloed te verkrijgen. De laatste jaren is het aanbod minder geworden, mede door de vervuiling van de Middellandse Zee. Inktvis, calamares, zwaardvis en kleine visjes om te frituren zijn populair. Met deze laatste vissoort bedoelen we sardines, maar ook ansjovis staat frequent op de menukaart van vistavernes. In de ochtend kiezen restauranteigenaren en hun koks zelf de vis uit in de haven van het Griekse eiland of bestemming op het vasteland.

Het aanbod van zuivelproducten is de laatste jaren flink gestegen. Fetakaas (gemaakt van schapenmelk), de klassieke magere weikaas Mizithra ,de dikke yoghurt en Tzatziki behoren tot de populairste zuivelproducten. Griekse yoghurt kun je tegenwoordig ook in Nederland in vrijwel elke supermarkt verkrijgen.

Ongeveer 10% van de voor landbouw gebruikte gebieden bestaat uit wijngaarden; in totaal meer dan 200.000 hectare. Dat is goed voor 5 miljoen hectoliter wijn. De omvang van de wijnbouw is relatief gezien klein. Een groot deel van het land is onherbergzaam en hier is niets te verbouwen. Robola, gemaakt op Kefalonia, een prachtige, fruitige en elegante witte wijn.

Naast wijn drinken de Grieken ook Ouzo. Het is een geliefd aperitief op anijsbasis dat wit kleurt als je er water bij doet. De Grieken drinken het puur, maar er wordt altijd een glaasje water bij geserveerd. De Griekse cognac heet Metaxa. Je kunt Metaxa krijgen in 5, 7 of 12 sterren variant. De sterren staan voor de kwaliteit van deze brandy. De laatste (12*) is de zachtste. De sterkste drank uit Griekenland is ongetwijfeld rak en tsipouro. Rakí wordt veel gedronken op Kreta. Likeuren zijn er in Griekenland ook volop te verkrijgen. In Patras op de Peloponnesos maakt men Tentoura. Een likeur van kaneel, die prima past bij een kop koffie. Van het eiland Chios komt de masticha likeur en op Naxos distilleert men Kitron een citroenlikeur.

Natuurlijk heeft Griekenland naast Amstel en Heineken ook haar eigen bier. Het bekendste merk is Mythos uit Thessaloniki. Het bier heeft een lichte nootachtige smaak. Meer en meer wordt er op lokaal niveau gebrouwen in Griekenland. Veel Griekse eilanden hebben hun eigen brouwerij en lokale bieren.

De Griekse koffie is heel anders dan de Nederlandse. Let dus op als je koffie besteld op het terras tijdens je vakantie in Griekenland. Espresso en koffie wordt vaak vers gemaakt met koffiebonen, maar de Griekse koffie is vaak gemalen koffie met heet water. Frappe is ijskoffie en zeer populair bij de Grieken. Je kunt de Frappe zoet drinken met extra suiker of een bol vanille-ijs. Heerlijk, zeker op een warme zomerdag. Je drinkt de Frappe met een rietje overigens en met de nodige cafeïne. Tip drink de Frappe niet te snel leeg en neem zoals de Grieken de tijd voor je ijskoffie. Drink je je espresso zwart?

De Keuken van Pilion: Lokale Specialiteiten

Pilion is vol van legendes en tradities. In de winkeltjes in de verschillende (berg)dorpen van Pilion treft men vaak een kleurvol scala aan producten, zoals honing, olijven en olijfolie, marmelades, ingemaakt fruit, glikó tou koutalioú, kruiden, lokale gerechten en specerijen, walnoten, kastanjes, handgemaakte pasta en fruit. Zo staat het dorp Zagorá in heel Griekenland bekend als dé appel leverancier van Griekenland. Een van de bekende soorten appels is de Firiki appel. Deze groeit voornamelijk in Pilion en de berghellingen staan in het voorjaar dan ook flink in de bloesem hiervan.

Pílion staat bekend om haar grote variëteit in glikó tou koutalioú, letterlijk vertaald zoet van de lepel. De verschillende soorten fruit die in Pílion voorkomen, hebben gezorgd voor een rijke traditie van het op siroop zetten ervan. Door het fruit met water, suiker of honing te koken, wordt het een mierzoete lekkernij die op een lepel in kleine hoeveelheden gegeten wordt. In Pilion zijn het meesters in deze kunst van fruit inmaken. In sommige dorpen bestaan coöperaties van vrouwen die fruit op traditionele wijze bereiden tot deze lekkernij.

In de lente wordt er glikó tou koutalioú gemaakt van wilde kersen, de zogenaamde vísino, walnoten, soms ook met schil en cherry tomaatjes. In de zomer van vijgen, kersen en watermeloen en in de herfst maken ze Firíki, van een smaakvolle, kleine appelsoort waar Pílion bekend om staat. In de wintermaanden maken ze glikó tou koutalioú van sinaasappelen, mandarijnen en zelfs van courgettes. Het ingemaakte fruit is vrijwel overal op het schiereiland te verkrijgen, maar de lekkerste zijn te koop in Portariá, Miliès en Vizítsa.

De traditionele keuken van Pílion is gebaseerd op simpele gerechten, gemaakt van ingrediënten die in combinatie met elkaar, zorgen voor verbazingwekkende smaken. De ingrediënten komen van kleine groente- en kruidentuinen en de aardappelen worden geteeld op het ‘landje’ van de dorpsbewoners. De vruchtbare grond in combinatie met het mineraalrijke bergwater maken de hellingen productief. Men ziet dan ook niet zelden de bevolking op zoek naar wilde groenten waarvan ze de lekkerste gerechten weten te maken. Zo smaakvol door de natuur voortgebracht dat geen gecultiveerde soort hier tegen kan concurreren. In het wild groeien paddenstoelen, vijgen, walnoten, kastanjes, chórta (wilde spinazieachtige groente), diverse bessensoorten en fruit. Deze ingrediënten geven, wanneer ze op de juiste wijze gecombineerd worden, een typische smaak aan het vlees en geven heerlijke gerechten.

Eetgewoontes worden wel de sleutel van een cultuur genoemd. Kijk wat een mens eet en weet wie hij is. De eetgewoontes in Pilion zijn ontstaan als gevolg van meerdere overheersingen die in de loop van de eeuwen hier hebben geregeerd. Het overigens altijd autonoom gebleven Pilion was een toevluchtsoord tijdens de Turkse bezetting. Slaven en bevolking uit Epiros, Evia en diverse andere eilanden vestigden zich in Pilion en brachten hun eigen gebruiken mee.

Specifieke Producten van Pilion

  • Tsitsirávla: De knoppen van de uiteinden van pistachebomen worden bewaard en met zout en knoflook gepekeld.
  • Krítamo (zeevenkel): Deze plant groeit op de rotsen aan de kustlijn.
  • Wilde asperges: De wilde asperges zijn dunne asperges die in het voorjaar groeien. Ze kunnen worden gekookt of als een salade worden gegeten, maar worden bovenal gebruikt in een omelet.
  • Lotós: De gouden appels van de Hesperiden. Als deze herfstvruchten liggen te rijpen worden ze heerlijk zoet.
  • Firíkia: Een kleine appelsoort met een ongebruikelijke vorm en onvergetelijke smaak. Ze zijn in de koelkast heel lang houdbaar.
  • Aardbeidruiven: Dit is een lokale fruitsoort die gebruikt wordt om wijn te produceren met een zeer bijzondere boeket. Het is een sappig soort vrucht, robuust van smaak en heeft een natuurlijke afkeer tegen schadelijke insecten.
  • Zure augurken en andere gepekelde groenten: Lokale augurken worden in zout gezet met een variatie van andere groenten zoals aubergines, groene tomaten, wortelen en selderij.
  • Worsten: Het gerecht Spetsofai, een pittige stoofschotel en kenmerkend is voor Pilion, wordt gemaakt met gebruik van een speciaal soort worstjes. Traditioneel werden de worstjes gemaakt van gemalen geiten- of lamsvlees. Tegenwoordig zijn ook varianten verkrijgbaar van varkensvlees of rund. De worstjes worden gestoofd met paprika en ui.
  • Honing: Zoveel bloemen en planten waarmee de hellingen bezaaid zijn, dit moet wel voor goede honing zorgen. Een speciale smaak heeft de honing die is verzameld uit de nectar van de kastanjebloesem.
  • Wijn: Lokale wijn is gemaakt van de Aardbei druivensoort of een mixen van verschillende druivenrassen.

Het Griekse Ontbijt

In Nederland wordt het ontbijt te vaak overgeslagen, terwijl de maaltijd aan het begin van de dag wordt beschouwd als de belangrijkste. In Griekenland wordt uitgebreid ontbeten en lokaal verschilt de samenstelling van het gezonde “Grieks ontbijt”. In de meeste supermarkten in Nederland en België is Griekse yoghurt, of yoghurt in Griekse stijl, verkrijgbaar. Van verschillende merken trouwens en vaak heb je keuze uit een vetvrije variant en de romige vettere yoghurt. Er is wel degelijk verschil in smaak en ons advies is om meerdere merken en varianten te proberen.

Op de yoghurt hoort een goede honing. Bij voorkeur de Griekse naaldbomen (pefko) of tijm honing. Koop hierbij ongezouten walnoten of een mix van andere noten en het nodige fruit. Maar het Grieks ontbijt bestaat niet alleen uit yoghurt, honing, noten en fruit. In onze drukke schema’s is dit wellicht, samen met een lepel Griekse extra vierge olijfolie, al genoeg en een prima start van onze dag in de Benelux.

In 2010 is men in Griekenland gestart met de promotie van het Grieks ontbijt in Griekse hotels en appartementen. “The Greek Breakfast Project”, zoals de campagne wordt genoemd, wordt door heel Griekenland aan toeristen aangeboden. Mocht je accommodatie tijdens je vakantie geen Grieks ontbijt aanbieden, dan kun je altijd naar een lokale bakker. Geen yoghurt, maar wel traditionele broodjes en lekkernijen. Variërend van zoet tot hartig en bovendien heeft menig bakkertje ook een horecavoorziening. Ze vervullen een belangrijke sociale rol in de Griekse maatschappij.

Griekse Export van Fruit en Groenten

De Griekse sinaasappel wordt veel geëxporteerd, het zijn grote, zoete sinaasappels. De sinaasappel die een beschermde oorsprongbenaming heeft gekregen komt van Kreta , uit het gebied Chania. Er zijn twee EU geregistreerde kiwi’s. Naaste deze geregistreerde soorten wordt er veel ander fruit geëxporteerd, onder andere naar Nederland. Griekenland exporteerde in 2010 bijna 2.000 ton meloenen. De Griekse granaatappel is vanaf eind oktober te koop in Nederland. Veel van deze producten worden biologisch geteeld. Zo is er een groep Griekse citrusvruchten telers die biologische Navelina’s en Clementines naar Nederland exporteert. Griekse druiven zoals de Thompson Seedless en de Crimson Seedless liggen regelmatig op de Nederlandse markt. De Thompsons Seedless komt uit het gebied Korinthos of Korinthe op de Peloponnesos.

Elk jaar is er in Leonidio, eind augustus, het Tsakoniki aubergine festival. Tomataki Santorinis (PGI en PDO) - een kleine tomaat van de eilanden Santorini , Thirasia, Palea Kameni, Nea Kameni, Aspronisi, Christiani en Askania.

Onze Griekse diepvriesgroente biedt de hoogste kwaliteit en authentieke smaken, recht uit de natuur. Van malse doperwten tot knapperige sperziebonen, deze groenten worden zorgvuldig ingevroren om de versheid en voedingsstoffen te behouden. Verken ons assortiment ingelegde groente, waaronder populaire Griekse variëteiten zoals piperies en rode paprika. Deze groente worden op traditionele wijze ingelegd om hun unieke smaken en texturen te bewaren.

Onze gedroogde vruchten bieden een zoete en voedzame snackoptie, met authentieke Griekse smaken. Van vijgen en dadels tot rozijnen, elk stuk fruit wordt gedroogd om zijn natuurlijke zoetheid te concentreren.

Of je nu op zoek bent naar diepvriesgroente, ingelegde groente, of gedroogd fruit, ons assortiment biedt de kwaliteit en smaak die je van Griekse producten verwacht.

labels:

Zie ook: