De geschiedenis van de vleeshandel in Nederland is rijk en divers, van de traditionele slagerijen tot de moderne foodtrucks die lokale producten promoten. In vroeger jaren was er een extra traktatie, ‘de paaskoeienshow’.

Traditionele Slagerijen en de Paaskoeienshow

Veehandelaren en slagers verzorgden deze tentoonstellingen, die veel belangstelling trokken. In de buurtplaats Gendringen vond jaarlijks een ’paasshow’ plaats. De regie was in handen van de familie Spier, die deze traditie in ere hield. Als deze Gendringse slagers een paaskoe kochten bij een boer of op de markt, moest het een beest zijn van minstens duizend pond.

De trotse eigenaren leidden het dier een week vóór Pasen met een krans om de nek door het dorp. De slagers Spier wilden de Gendringenaren laten zien dat ze een prachtbeest hadden ingekocht. Tijdens de rondgang werden er al bestellingen opgenomen want iedereen wilde wel een stukje van dat fraaie dier bij de paasdis. Het was dan ook dringen in de slagerij van Spier en zelfs de hoeven en hoorns werden als souvenir onder de klanten verloot.

Jacob Spier: De Vleeskoning van Gendringen

Herinneringen aan de familie Spier ophalend en denkend aan de paaskoe, gaan de gedachten onwillekeurig uit naar een van de zonen: Jacob, hij zou opgroeien tot een legende van Gendringen. In de oorlog was hij met zijn gezinsleden nog een periode ondergedoken in Varsselder, bij Hendrik en Stien van de Pavert op ‘het Leemland’ en naderhand bij de familie Tuenter in Breedenbroek. Hij overleefde de oorlog.

Na de oorlog dreef Jacob de slagerij en was als veehandelaar een goede bekende in Varsselder-Veldhunten, waar hij regelmatig vee kocht van de boeren. Hij verkocht zijn vlees met sterk concurrerende prijzen en soms stonden de klanten rijendik in en voor de winkel. Op een gegeven moment noemde hij zich ‘de vleeskoning’ en deze naam drong de gehele regio door, want als iemand over de vleeskoning sprak, wist iedereen wie er bedoeld werd. Deze werkzaamheden hield Jacob vol tot eind jaren vijftig, toen verkocht hij de slagerij en winkel en ging verder als veehandelaar.

Sportman en Bewonderaar van het Koninklijk Huis

Behalve zijn beroep was Jaap, zoals hij inmiddels in de volksmond heette, ook een uniek sportman. Hij speelde in het 1ste voetbalelftal van Gendringen, was een uitstekend biljarter en wielrennen was zijn grootste hobby. Meerdere keren ging hij op Koninginnedag naar de koningin om iets aan te bieden, waarna hij terugkwam met een medaille of certificaat van het Oranjehuis. Hij was er enorm trots op en droeg zo’n medaille op de revers van zijn jas.

Van Traditioneel naar Modern: De Opkomst van Foodtrucks

Herman van Vliet, een 63-jarige geschiedenisstudent en hobbyboer, is met zijn foodtruck een zelfbenoemd ambassadeur van Noord-Nederlands eten. Het enthousiasme voor lokaal en lekker eten kreeg Van Vliet niet van huis uit mee. De liefde voor het eten groeide pas echt in zijn huwelijk. En waar hij aan het begin van zijn huwelijk nog zonder nadenken de kiloknallers vlees van de supermarkt kocht, leerde hij met de jaren de waarde van eten kennen.

‘Ik raakte op gegeven moment ook ontzettend ongerust over onze aarde en hoe we ermee omgaan’, zegt hij. ‘Ik werd geïnspireerd door de street food revolution van Richard Johnson’, zegt hij. En zo zette hij samen met zijn zoon LekkereTrek op: een foodtruck die vaak door het Noorden van Nederland reist en alleen lokaal geproduceerd voedsel verkoopt. ‘Ik vertel mensen terwijl ze eten ook altijd iets over wat ze eten’, zegt hij.

LekkereTrek: Een Dutch Streetfood Revolution

Samen met zijn zoon Jetze zette hij LekkereTrek op. Ze kochten een oldtimer die ze compleet ombouwden tot een foodtruck. Een Citroën-busje uit de jaren ’70, uitgerust met koelkast en fornuis. Hij volgt alle ingrediënten van de boer en de slager tot in de keuken. In Friesland zijn ze begonnen. ‘Daar reageren mensen heel positief. Maar daar blijft het niet bij. Van Vliet wil met een nieuwe bus, in de kleuren van de Groningse vlag, naar Groningen.

‘Het is belangrijk dat mensen zich beseffen dat ze toegang hebben tot goed voedsel en dat dat niet duur hoeft te zijn’, vertelt hij. En dat is een van de redenen waarom LekkereTrek ook Groningen moet veroveren. ‘Goed eten is echt niet alleen tofoe en komkommer’, lacht hij. Op het menu staat gewoon een hamburger, maar dan wel van vlees van een koe die uit de streek komt, zoals een Groninger blaarkop. En altijd een vegetarisch recept, voor wie geen vlees eet.

Voor LekkereTrek in Groningen neerstrijkt, moet er wel eerst een nieuwe bus komen. Daarvoor heeft hij een crowdfundingsproject opgezet. Zo probeert hij samen met zijn zoon 80 duizend euro te verzamelen om een nieuwe auto in te richten en die elektrisch te laten rijden. Ondertussen gaat Van Vliet hard aan de slag met afstuderen. En het uitbreiden van zijn bedrijf, want hij hoopt dat straks in heel Nederland foodtrucks met biologische happen rondrijden.

Nostalgie en de Moderne Slagerij

Op deze pagina biedt Versinspiratie je een nostalgisch kijkje in de geschiedenis van de slagerij. Je kunt dan mooi zien hoe de moderne slagerij er tegenwoordig uit ziet. In 1939 begon Gerrit Kwak, de vader van de eigenaar van de site 'mijn slager', op 30 jarige leeftijd een dorpsslagerij op het Weurden in Winterswijk. Rond 1900 was er een moderne slagerij aan de Wemenstraat in het centrum van Hengelo (O), gerund door Herman Olde Olthof en zijn vrouw Berdien.

Voorbeelden van Slagerijen door de Jaren Heen

  • Slagerij Roetgerink: Feestelijke opening op de hoek van de Koekoekweg / Lijsterweg in Hengelo (O).
  • Slager de Roode: Al vermeld in 1774 in de Heemskerkse canon, met John en Sjaninka aan het roer als de 8e generatie.
  • Slagerij Van de Velden: In de jaren 60 nog zonder gekoelde toonbank in Kaatsheuvel.
  • Slagerij J. Donker: Foto uit Zaandam, vermoedelijk tussen 1930-1940, met opvallende stapels worsten.
  • Slagerij Zijlstra: Aan de Walperterwei 1 in Wommels (Friesland), waar het slachtvee voor de winkel stond.
  • Vleeshouwerij Van der Zande: Foto uit 1947 aan de 1e Wormseweg in Apeldoorn.

Paaskoe Presentatie

Medewerker Koos Schakenbos houdt vol trots de paaskoe vast. Deze moest, zoals toen gebruikelijk, aan de klanten gepresenteerd worden. Dan kon iedereen de aangeboden kwaliteit beoordelen.

labels: #Vlees

Zie ook: