De kippen die eieren leggen noemen we ook wel leghennen. Een haan legt immers geen eieren. Maar alle gekheid op een stokje, de eieren worden gelegd door vrouwtjes kippen. Hennen dus. En hun werk is dat ze dus eieren leggen. Productie dus.

Leghennen beginnen meestal met eieren leggen als ze tussen de 18 en 24 weken oud zijn, afhankelijk van het ras en de omstandigheden. Ze beginnen niet gelijk met een groot ei te leggen. In de eerste weken zal een ei best klein zijn en niet elke dag een ei komen. Ze moeten nog even oefenen met leggen zullen we maar zeggen.

Factoren die de eierproductie beïnvloeden

De hoeveelheid eieren die een kip legt hangt af van een aantal factoren. In ieder geval bepaalt het ras al of een kip frequent een ei zal leggen. Het ene ras legt vaker een ei dan het andere ras.

Een aantal factoren kunnen de hoeveelheid eieren die een kip legt beïnvloeden. Zo speelt de hoeveelheid licht een belangrijke rol. In de winter leggen kippen minder eieren. Dit komt omdat er in die periode minder zonlicht is. Ook is de leeftijd van de kip van belang. Het gemiddelde van vijf eieren per week geldt voor een volwassen kip. Een kip is volwassen vanaf de leeftijd van één tot twee jaar.

Voeding van de legkip

Wel is het belangrijk dat een hen goed verzorgt wordt. En dat heeft te maken met goed voedsel en water. Wat eet een hen dan dagelijks?

Goede voeding voor kippen is essentieel om ervoor te zorgen dat ze gezond blijven en goede eieren leggen. Hier zijn enkele belangrijke voedingsstoffen voor kippen:

  • Legvoer: Speciaal samengesteld legvoer voor legkippen bevat de juiste hoeveelheid eiwitten, calcium en andere essentiële voedingsstoffen om de kippen te ondersteunen bij het leggen van eieren.
  • Groenvoer: Kippen kunnen genieten van groenten zoals sla, wortelen, spinazie en kool. Dit voorziet hen van extra vitaminen en mineralen.
  • Granen en zaden: Granen zoals maïs, tarwe en haver, evenals zaden zoals zonnebloempitten, zijn goede aanvullingen op het voedsel.

Een kip die eenzijdig eet zal ook een mindere kwaliteit aan ei leggen. Hebben ze een dunne schaal? Dan zullen ze bijvoorbeeld calcium tekort hebben.

Levensduur en eierproductie

Een leghen kan gemiddeld tussen de 5 en 10 jaar oud worden, afhankelijk van verschillende factoren zoals het ras, genetica, levensomstandigheden en gezondheidszorg. Naarmate kippen ouder worden, neemt meestal de frequentie van het leggen van eieren af. Daarom zal een boerderij met kippen meestal na een jaar of 2 de kippen vervangen.

Verschillende fasen in het leven van een kip

Als u zelf kuikens grootbrengt, bent u waarschijnlijk benieuwd naar de verschillende fasen die opgroeiende kuikens doormaken. Kuikens maken verschillende fasen door van het moment dat ze uit het ei komen totdat ze volwassen kippen zijn. Elke fase kent zijn eigen verzorgingsbehoeften. Weet u hoe u voor uw kuikens kunt zorgen tijdens elke fase, dan zal dit bijdragen aan de band tussen u en uw toom en ervoor zorgen dat uw kippen optimaal gezond zijn.

De leeftijd van een kip bepalen

Als u uw kippen niet zelf uit het ei heeft zien komen, dan weet u misschien niet zeker hoe oud ze zijn als u ze krijgt. Er zijn een aantal kenmerken die u kunnen helpen bepalen hoe oud uw kippen:

  • Donsveren: Als uw kippen er nog pluizig uitzien, dan zijn ze waarschijnlijk nog geen vijf weken oud.
  • Volwassen veren: Tussen de vijf en zes weken, de meeste kippenrassen hebben hun volledige verendek als ze tussen de zes en acht weken oud zijn.
  • Eieren leggen: Ten minste zestien weken oud.

Als kippen minimaal twaalf weken oud zijn, zijn ze klaar om permanent te verhuizen naar hun comfortabele kippenhok en ruime kippenren. Heeft u een verhoogd kippenhok, dan kunnen de jonge vogels pas verhuizen als ze twaalf weken of ouder zijn, omdat jonge kippen nog niet de coördinatie en het formaat hebben om gebruik te kunnen maken van een ladder.

Fase 1: eieren uitbroeden

De beste manier om te bepalen hoe oud uw kippen is door de eieren zelf uit te broeden. Dit is met de juiste middelen niet zo moeilijk en duurt ook niet zo lang. Het is een leuke en bijzonder leerzame ervaring voor kinderen. Als u de tijd goed in de gaten houdt, kunt u de kuikens zelfs uit hun ei zien komen.

Benodigdheden voor het uitbroeden van eieren:

  • Een goede incubator, met of zonder automatische draaifunctie (als u deze functie niet heeft, moet u de eieren zelf drie tot vijf keer per etmaal draaien).
  • Een thermometer en hygrometer (niet inbegrepen in de meeste incubators).
  • Een kalender.
  • Bevruchte kippeneieren.
  • Optioneel: een schouwlamp om de ontwikkeling van de embryo te kunnen volgen.

Ook als uw incubator een auto-draaifunctie heeft, kan het handig zijn om de eieren te markeren om er zeker van te zijn dat de incubator de eieren goed draait. Bevruchte eieren kunt u kopen via een fokker of boer. Als u zelf een haan heeft, dan kunt u de eieren van uw eigen hennen uitbroeden.

Het aantal eieren dat daadwerkelijk zal uitkomen kan verschillen. Niet alle eieren zullen uitkomen, zelfs niet met de juiste omstandigheden. Volg voor een zo groot mogelijke kans op succes de instructies van uw incubator zorgvuldig. Als u de ontwikkeling van de eieren wilt volgen met een schouwlamp, open en sluit de incubator dan zo snel mogelijk om de temperatuur en het vochtgehalte in de incubator zo min mogelijk te beïnvloeden.

Na 21 dagen in de incubator zouden de kippeneieren moeten uitkomen. Laat de incubator, zoals aangegeven in de gebruiksaanwijzing, de laatste dagen gesloten. Vaak zal meer water moeten worden toegevoegd om de luchtvochtigheid te verhogen, de temperatuur iets moeten worden verlaagd, de auto-draaier moeten worden uitgeschakeld (indien van toepassing) en een anti-slipondergrond onder de eieren worden gelegd om ervoor te zorgen dat de pas uit het ei gekomen kuikens voldoende grip hebben.

Als u de kuikens graag uit het ei wilt zien komen, houd dan goed in de gaten of u een klein gaatje in de schaal ziet. Een kuiken maakt dit eerste gaatje binnen de 24 uur dat het uit het ei komt. Sommige kippen komen vrij snel uit hun ei, andere hebben hier de volledige 24 uur voor nodig. Ziet u een eerste gaatje, houd de eieren dan goed in de gaten als u het uitkomen niet wilt missen.

Fase 2: jonge kuikens

Kuikens die bij een fokker worden gekocht, kunnen wel of niet zijn gesekst. Niet-gesekste kuikens kunnen al na één of twee dagen na het uitkomen worden gekocht, gesekste kuikens zijn wat ouder. Het geslacht van kuikens jonger dan acht weken (en zelfs ouder voor sommige rassen) is niet met 100% zekerheid te bepalen, maar de kans dat je een haan krijgt als u gesekste kuikens koopt, is aanzienlijk kleiner. Sommige fokkers bieden aan om hanen die verkeerd zijn gesekst, terug te nemen.

Alle kuikens hebben een warmtelamp en een broedhok nodig tot ze minimaal zes weken oud zijn. Zorg ervoor dat u het broedhok volledig ingericht heeft voordat u uw kuikens mee naar huis neemt, een veelgemaakte fout bij het grootbrengen van kuikens.

Benodigdheden voor de broedmachine zijn onder andere:

  • Een stevig verblijf met stevige wanden, en bij voorkeur een overdekking om oudere kuikens binnen te houden en andere dieren of voorwerpen buiten te houden.
  • Een warmtelamp.
  • Absorberend nestmateriaal, zoals pellets of zaagsel.
  • Kuikenvoer.
  • Een drinkbak voor kuikens (een ondiepe drinkbak die werkt op zwaartekracht is het beste).
  • Kippengrit voor een gezonde spijsvertering.
  • Een thermometer om aan de zijkant van de broedmachine te bevestigen om de temperatuur te controleren.

Kuikens die niet door de fokker tegen coccidiose zijn behandeld, zullen de eerste twee tot vier weken van hun leven baat hebben bij gemedicineerd voer. Daarna kunnen ze overgaan op standaard kuikenvoer.

Als ze zes weken oud zijn, zullen de meeste kuikenrassen hun volledige verendek hebben en klaar zijn om naar buiten te gaan. Begin met korte bezoekjes aan een goed omheind gebied in de buitenlucht en houd voortdurend toezicht. U kunt de kuikens ook alvast laten kennismaken met hun hok en ren om ze te laten wennen aan hun toekomstige onderkomen.

Fase 3: jonge kippen

Zodra kuikens tussen de vijf en zeven weken oud zijn, zal voor de meeste rassen duidelijk worden of het hanen of hennen zijn. Tijdens hun onhandige tienerfase beginnen de volwassen veren van jonge hennen en hanen te groeien en worden de verschillen tussen de geslachten zichtbaar.

Hanen zijn meestal groter en hebben kammen en lellen die meer ontwikkeld en uitgesproken zijn dan die van hennen. Jonge hennen hebben over het algemeen langere slagpennen (de secundaire veren die halverwege de vleugel beginnen en doorlopen tot aan de punt), terwijl hanen langere staartveren hebben. Hanen zullen beginnen met kraaien rond de leeftijd van zes tot acht weken. Dit is de meest doorslaggevende manier om hun geslacht te bepalen.

Of u nu hanen of hennen heeft, jonge kippen hebben dezelfde verzorging nodig. Jonge hennen beginnen al met het leggen van eieren als ze achttien weken oud zijn, en zullen tegen die tijd kruimels of legpellets nodig hebben. Hanen kunnen hetzelfde dieet krijgen als uw hennen.

De huisvestingsvereisten zijn hetzelfde voor hennen en hanen, aangezien alle kippen een veilige ruimtes nodig hebben om te rusten en te foerageren. Een inloopren voor kippen is een goede optie, omdat het veel ruimte biedt en de verzorgers de kans krijgen om tijd door te brengen met hun kippen. Een kippenren moet roofdierbestendig zijn. Een kippenhok moet het hele jaar door comfortabel, makkelijk te reinigen en een veilig zijn. Het Eglu Cube kippenhok voldoet hieraan en is geschikt voor maximaal tien krielkippen.

Fase 4: hanen & hennen

Op enkele uitzonderingen na (zoals zijdehoenders, die er langer over doen om volwassen te worden), zijn de verschillen tussen hanen en hennen in deze fase duidelijk zichtbaar.

Een haan:

  • Heeft meer uitgesproken kammen en lellen.
  • Heeft langere staartveren.
  • Heeft sporen (uitsteeksels aan de binnenkant van de poten).
  • Kraait.

Kippen en hanen kunnen meestal prima samenleven, maar over het algemeen is het beter om niet meer dan één haan binnen een toom te houden. Als meer dan één haan in hetzelfde hok wordt gehouden, zullen er ongetwijfeld gevechten ontstaan. U kunt ook merken dat uw hennen veren in hun nek, op hun rug of van hun staart verliezen door te veel aandacht van hanen. Als dit gebeurt, haal dan de haan bij uw hennen weg tot de hennen hersteld zijn. Als dit regelmatig gebeurt, moet u mogelijk een andere, permanente oplossing voor uw haan vinden.

De aanwezigheid van een haan is niet nodig voor de productie van eieren. Leghennen produceren doorgaans elke anderhalve dag een ei. Rassen met een hoge eierproductie kunnen meer dan driehonderd eieren per jaar leggen. Een veilig kippenhok geeft uw kippen een comfortabele ruimte om hun eieren te leggen, wat essentieel is voor de productie van eieren. U kunt uw kippen ook stimuleren om meer eieren te leggen door hun voeding aan te passen, zeker in de winter.

In deze fase bestaan het dieet van uw kippen voor 90% uit hoogwaardige pellets. De overige 10% kan bestaan uit scharrelgranen, ruwvoer, verse groenten en eiwitrijke snacks zoals meelwormen.

Fase 5: einde aan van de eierproductie

Hoewel de meeste kippenrassen tussen de acht en tien jaar oud worden, stopt hun eierproductie al veel eerder. Tegen de tijd dat een kip vijf of zes jaar oud is, zal de eierproductie sterk zijn afgenomen of zelfs volledig zijn gestopt. Kippen die goed worden verzorgd, zullen zich nog hetzelfde gedragen en er hetzelfde uitzien als tijdens hun jonge jaren, maar er zijn subtiele verschillen merkbaar, zoals:

  • Stijfheid of langzamer bewegen.
  • Een verdikking van de onderkant van hun voeten.
  • Minder maar grotere eieren.
  • Dalen binnen de pikorde.

Door de afname van vrouwelijke hormonen kan een oudere hen kenmerken van een haan krijgen, zoals de ontwikkeling sporen en grotere kammen of lellen. Ook kan een hen gaan kraaien. Dit fenomeen is zeldzaam en wijst niet op gezondheidsproblemen.

4 tips voor de beginnende kippenhouder

Als u voor het eerst kippen krijgt, is het handig zijn om van tevoren na te gaan hoeveel tijd en ruimte u voor uw kippen heeft. Heeft u een afgesloten ruimte zoals een schuur om het broedhok in te zetten, dan kan het uitbroeden of kopen van jonge kuikens een lonende ervaring zijn. Wilt u meteen kunnen genieten van eieren, dan zijn volwassen kippen een betere optie.

Waar u ook voor kiest, dit zijn vier tips voor wanneer u voor het eerst kippen gaat houden:

  1. Doe van tevoren het nodige onderzoek. Bepaal welk(e) kippenras(sen) u wilt, hoeveel kippen u wilt en of u alleen hennen wilt gaan houden of ook een haan.
  2. Zorg dat al uw apparatuur klaar staat en klaar is voor gebruik. Lees de gebruiksaanwijzing van de broedmachine (indien van toepassing) en kies een kippenhok met ren.
  3. Zoek ondersteuning. Geen enkele kippenhouder weet alles, maar er zijn genoeg mensen met veel ervaring die u goed op weg kunnen helpen als u begint met kippen houden.
  4. Geniet ervan. Kippen zijn leuke dieren, dus geniet van de ontspannende momenten met uw kippen en houd uw hoofd koel, mocht u ergens over twijfelen.

Wanneer kun je de eerste eieren verwachten?

De meeste hennen beginnen eieren te leggen rond de leeftijd van 6 maanden. Dit verschilt echter wel per ras. De rassen die oorspronkelijk gefokt zijn om eieren te leggen (zoals een leghorn, barnevelder, isa brown) beginnen vaak als ze 20 weken oud zijn met het leggen van eieren. Bij sier rassen (zijdehoen, baardkriel, kuifhoen) en de zwaardere rassen (faverolles, brahma, orpington) laat het 1e eitje vaak wat langer op zich wachten. Meestal als ze zo rond de 7 maanden oud zijn. Als de hennen de leg leeftijd hebben bereikt als het winter is, dan is de kans groot dat zij wachten met leggen tot de koude en donkere dagen voorbij zijn.

Tekenen dat een hen bijna gaat leggen

Er zijn verschillende tekenen waaraan je kunt herkennen dat een hen bijna gaat leggen:

  1. Grotere en knalrode kam en lellen: Als de kam en de lellen van je kippen roder beginnen te worden, dan kun je heel binnenkort eieren verwachten! Dit wordt veroorzaakt door de stijgende hormoonspiegels. De kam en de lellen krijgen ook een soort wasachtige tint, waar ze er buiten de legperiode wat droog uit kunnen zien.
  2. Ze begint nieuwsgierig te worden naar het legnest: In de weken voordat de hen haar eerste ei legt, gaat zij meer interesse tonen in het legnest dan ooit tevoren. Ze kan het zelfs alvast uitproberen en erin gaan zitten.
  3. Ze gaat meer geluid produceren: Als een hen een ei heeft gelegd, dan zingt ze uit trots het eierlied. Voordat de eieren daadwerkelijk gelegd worden moeten de stembanden vast wat getraind worden, dus dit kan je van tevoren horen.
  4. Ze krijgt meer honger en eet dus meer: Voordat een hen een ei legt, gaat haar lichaam door allerlei lichamelijke veranderingen. Dit proces, naar het leggen van een ei, kost erg veel energie. Het kan dus zijn dat je merkt dat je kip meer honger begint te krijgen.
  5. Ze wordt onderdanig: Als een kip bijna begint met eieren leggen dan kan het goed zijn dat ze onderdanig begint te worden. Kortom: ze heeft er zin in en staat klaar om besprongen te worden door de haan.

Eerste eieren

Als een hen voor de eerste keer een ei legt, dan zal je opvallen dat deze eieren een stuk kleiner zijn. Vele chefs vinden deze eitjes een ware delicatesse. De dooiers zijn namelijk heel vel gekleurd en het eiwit is extra stevig en compact. De eieren blijven ongeveer één maandje kleiner, daarna zijn ze op de normale grote. Het gewicht van het eerste ei tot het ei van een maand later kan in die tijd zijn verdubbeld!

Bloed aan het ei?

Heb je dan eindelijk het eerste eitje van je kip in het legnest liggen, zit er bloed aan.. Ik kan me voorstellen dat je daar erg schrikt. Maar geen paniek: dit is normaal bij een van de eerste eitjes. Het kan ook voorkomen bij een van de eerste eitjes van een hen die na een legstop weer begint met leggen. De omgeving van de cloaca waar het ei uitkomt, wordt op dat moment wat opgerekt door het ei.

Legstop tijdens en na de rui

Hennen stoppen meestal met leggen als ze in de rui komen, omdat al hun energie en voedingsstoffen worden besteed aan het maken van nieuwe veren.

De winterstop

In de winter krijgen kippen minder daglicht. Op dat moment geeft de natuur meestal een signaal om een pauze te nemen van het leggen van eieren. Op deze manier behouden ze de energie en voedingsstoffen om zich voor te bereiden op de koude winter die eraan kan komen. Deze winterstop is belangrijk voor kippen om gezond te blijven en niet uitgeput te raken. Tijdens de winterstop vullen ze de energiereserves weer aan om vervolgens in het voorjaar weer heerlijke eieren te leggen. Als je kippen wel eieren leggen in de winter is de kans groot dat ze de volgende winter wel een pauze nemen, om dan hun energie te sparen.

Als je kippen een winterstop houden, kun je rond februari weer eieren verwachten. Dan worden de dagen weer langer en krijgt het lichaam van de kip het signaal om weer eieren te gaan leggen. Kenmerk van de winterstop: de kam en lellen worden weer kleiner.

Wat te doen als je kip bijna gaat leggen of al aan de leg is?

Als je denkt dat je kip bijna gaat leggen of als ze al aan de leg is, dan is het belangrijk om extra calcium toe te voegen aan de voeding van de kip. Een kip die eieren legt of gaat leggen heeft namelijk meer calcium nodig voor de vorming van de eierschaal. Eierschalen bestaan namelijk voor bijna 100% uit calciumcarbonaat kristallen. Als een kip niet genoeg calcium tot haar beschikking heeft kunnen er allerlei problemen ontstaan, dus dat wil je echt niet. Het is dus belangrijk om extra calcium aan te bieden op een manier waarop kippen het naar behoefte op kunnen nemen.

Tips om je kippen te stimuleren eieren in het legnest te leggen:

  1. Check of het legnest voor je kip wel een fijne plek is.
  2. Is het legnest een fijne plek (zie stap 1)? Leg dan een nep ei in het legnest. Kippen vertrouwen een plek waar al een ei ligt sneller. Je kunt ook een ei uit de supermarkt koken en in het legnest leggen, dat heeft hetzelfde effect. Als het ei eenmaal op de goede plek gelegd is, kun je het nep ei weghalen en ervoor zorgen dat er nog een tijd minimaal één ei in het legnest blijft liggen. Op die manier zorg je dat kippen de nieuwe gewoonte in hun systeem krijgen.
  3. Verstoppen jouw kippen de eieren in de tuin en heb je het bovenstaande al toegepast? Dan is er nog één optie, en dat is de kippen een tijd in een afgesloten (kleine) ren bij het nachthok houden. Dit is misschien even een vervelend idee, maar op die manier wordt de gewoonte van het verstoppen doorbroken. Kippen zijn echte gewoontedieren, dus de taak aan jou om een nieuwe gewoonte te creëren. Als je kippen dit eenmaal een paar dagen achterelkaar hebben gedaan, is de nieuwe gewoonte al gecreëerd en kunnen ze weer lekker door de tuin lopen. Ze zullen dan naar het legnest lopen om hun ei te leggen.

De reis van het ei in de kip

We weten allemaal dat een kip eieren legt. Maar, weten we ook hoe een kip deze eieren legt? In dit blog maken we een reis door de kip: de reis van het ei! De kip die de eieren legt, is de leghen. Deze leghen legt in haar leven zo’n 450 eieren. Dit doet ze ongeveer vanaf dat ze 17 weken oud is. We spreken dan ook wel over een geslachtsrijpe hen. Een leghen legt circa 300 eieren per jaar. Het leggen van de eieren gaat ongeveer door totdat ze 14 maanden oud is.

Onze reis begint in de eierstok van de kip. Hierin zitten duizenden onrijpe eicellen. Als een hen geslachtsrijp is, worden deze eieren een voor een rijp. Na iets langer dan een week is een eicel gerijpt tot dooier. Dan vindt het startsein voor de opbouw van de rest van het ei plaats: de ovulatie of de eisprong. De eicel in de voltooide dooier komt nu in de opening van de eileider. In de eileider draait de dooier (en later het ei) alsmaar rondjes. In de eileider worden verschillende eiwitlagen rond de dooier afgezet. In de eileider worden ook de hagelsnoeren gevormd. Hagelsnoeren zijn strengen waarmee de eierdooier aan de eierschaal vastzit. Ook worden vliezen gevormd om een eventueel kuiken in het ei te beschermen tegen bacteriën.

In de periode daarna wordt het ei volgepompt met water en zouten. Dit water en deze zouten wordt vanuit de eileiderwand door de vliezen in het eiwit gevoerd. Nadat de schaalvliezen zijn gevormd, komt het ei in het schaalvormingsgedeelte van de eileider. In dit gedeelte krijgt het ei een harde schaal. Dit duurt ongeveer 20 uur. Nadat de harde schaal is toegevoegd aan het ei, is het ei klaar voor de leg.

Een hen kan eieren leggen zonder dat daar een haan voor nodig is. Een haan is wel nodig om een ei te krijgen waar een kuikentje in groeit. Want pas als de eicel van de kip bevrucht is door een zaadcel van de haan, kan er een kuikentje in het ei groeien.

labels: #Kip #Ei

Zie ook: