Bij een allergie reageert je afweersysteem op bepaalde stoffen in je eten (voedselallergie) of op stoffen die worden ingeademd (inhalatie allergie). Het afweersysteem maakt hiertegen antistoffen aan die allergische reacties kunnen opwekken. Deze antistoffen heten allergenen.

Het lichaam kan op bepaalde voedingsmiddelen/stoffen reageren zonder dat je een allergie hebt. Het gaat dan om een niet-allergische-overgevoeligheid. We noemen dat intolerantie. Daarbij kunnen mensen een bepaalde stof bijvoorbeeld koemelkeiwit niet goed verteren. De stoffen die bij een intolerantie de klachten veroorzaken heten ‘triggers’.

Naar schatting heeft ongeveer 1 tot 4% van de bevolking een voedselallergie of voedselintolerantie. Bij kinderen wordt geschat dat zo'n 4 tot 6% een voedselovergevoeligheid heeft. Je kunt een erfelijke aanleg hebben voor een voedselallergie of intolerantie. Dan is de kans groter dat je een allergie of intolerantie krijgt. Het is niet eenvoudig om voedselovergevoeligheid vast te stellen. De klachten kunnen heel verschillend zijn en per persoon anders zijn.

Merk je dat je heftig reageert op een bepaald voedingsmiddel? Ga dan naar de huisarts. Die kan vaststellen of het om een voedselallergie of intolerantie gaat en je dan doorverwijzen naar een diëtist. Bij een diëtist krijg je advies over hoe je bepaalde voedingsmiddelen kunt mijden zonder dat je een tekort aan voedingsstoffen krijgt.

Ben je bijvoorbeeld allergisch voor garnaal, dan kan het zijn dat je ook reageert op krab. Dat komt doordat de allergenen in deze voedingsmiddelen veel op elkaar lijken. Met hooikoorts ben je allergisch voor bepaalde stuifmelen van bomen, planten of grassen. Soms krijg je met hooikoorts ook allergische reacties bij het eten van bepaalde producten, zoals fruit. Ook dat noemen we kruisreacties.

Kruisreacties

Mensen met een latex of inhalatieallergie (bijv hooikoorts) hebben vaak een allergie voor bepaalde fruitsoorten, groenten of noten. Dit noemen we ‘kruisreactie’. Deze kruisreactie ontstaat omdat het immuunsysteem soms geen onderscheid kan maken tussen eiwitten die sterk op elkaar lijken. Dit kan tussen voedingsmiddelen onderling of tussen voedingsmiddelen, en pollen en/of tussen voedingsmiddelen en latex.

Een kruisreactie moet door middel van onderzoek worden aangetoond. Als u hooikoorts hebt, kan het zijn dat u naast de bekende hooikoortsklachten ook opeens last krijgt van opgezette slijmvliezen in de mond of maag- en darmklachten. Dit wil niet zeggen dat er dan altijd sprake is van een kruisreactie. Maag- en darmklachten kunnen vele andere oorzaken hebben.

Voedingsmiddelen die tot dezelfde familie behoren, kunnen onderling kruisreacties veroorzaken. Doordat de voedingsmiddelen aan elkaar verwant zijn, hebben de allergenen grote overeenkomsten met elkaar. Daardoor beschouwt het lichaam ze waarschijnlijk als een en dezelfde soort eiwit. Dit is echter niet wetenschappelijk bewezen.

Een uitzondering zijn schaaldieren (zoals rivierkreeft, langoestine (scampi), garnalen en krab) en schelpdieren (zoals mosselen en Sint Jacobsschelpen): hierbij zijn wel onderlinge kruisreacties wetenschappelijk aangetoond.

In het volgende overzicht staan de meest bekende kruisreacties tussen pollen en plantaardig voedsel. Niet alle genoemde kruisreacties komen even vaak voor. Naast bovengenoemde kruisreacties kunnen er ook kruisreacties ontstaan bij andere allergieën. Door het inademen van eiwitten uit vogelpoep bij bijvoorbeeld het schoonmaken van de vogelkooi kan iemand overgevoelig raken voor kippenei-eiwit.

Onderstaande tabel toont een aantal veelvoorkomende kruisreacties. In de linkerkolom staat de stof waar het lichaam eerste allergisch op reageert (primair allergeen). In de rechterkolom staan de mogelijke kruisallergenen; de stoffen waar vervolgens ook allergische op wordt gereageerd.

Overzicht veelvoorkomende kruisreacties

Primaire allergie Kruisreactie
Berkenstuifmeel Pit-/steenvruchten zoals appel, kers, perzik en kiwi Boomnoten, vooral hazelnoot, walnoot en amandel
Bijvoetstuifmeel Selderij, wortel, koriander Cashewnoot Pistachen
Grasstuifmeel Graansoorten (meelsoorten), peulvruchten (waaronder pinda, soja en erwt), tomaat, wortel, aardappel
Huisstofmijt Wijngaardslakken en garnalen
Katten Varkensvlees
Koemelk Geitenmelk
Latex Tropische fruitsoorten (zoals kiwi, avocado en banaan), kastanje
Vogelveren Kippenei, vooral eigeelcomponenten

Alfa-gal syndroom

Vleesallergie is een vorm van voedsel allergie, waarbij het immuun systeem overgevoelig wordt voor bepaalde eiwitten in rood vlees, zoals rund-, varkens- en lamsvlees. De allergie wordt veroorzaakt door een suiker-molecuul alfa-gal, die gevonden wordt in het speeksel van bepaalde typen teken. Na de beet van een teek, kan het immuunsysteem antistoffen daartegen ontwikkelen. Alfa-gal zit niet alleen in tekenspeeksel maar ook in rood vlees. De gevormde antistoffen kunnen dan bij de volgende keer dat er rood vlees gegeten wordt, een allergische reactie geven.

Het ‘alfa-gal’-syndroom is een aandoening waarbij patiënten na het eten van zoogdierenvlees een uitgestelde allergische reactie krijgen doordat ze IgE-antilichamen hebben ontwikkeld tegen het koolhydraat galactose-α-1,3-galactose (alfa-gal), als gevolg van tekenbeten. Dit ziektebeeld varieert van episodische of chronische urticaria tot een levensbedreigende anafylaxie. Als de patiënt geen nieuwe tekenbeten oploopt, gaat de aandoening meestal vanzelf over.

Symptomen van een allergische reactie

Bij een voedsel-allergie krijg je meestal verschillende soorten klachten tegelijk. Na het eten van pinda krijg je bijvoorbeeld last van jeuk (huid) én moeilijk ademhalen (longen). De klachten komen meestal ook meteen na het eten. Je kunt dan misschien niet goed tegen iets in het eten.

Spoed: Bel direct de huisarts, de huisartsen-spoedpost of 112 als je opeens 1 of meer van deze klachten hebt:

  • Je hebt klachten die je herkent van een erge allergische reactie die je eerder hebt gehad.
  • Je ademt moeilijk of hoort een piepend geluid bij het ademen.
  • Je stem klinkt plotseling hees.
  • Je tong of keel wordt dik.
  • Je wordt duizelig of valt flauw.

Heb je een allergie-pen, gebruik die dan. Bel daarna meteen de huisarts, de huisartsenpost of 112.

Een allergische reactie bij de mond en keel. Denk hierbij vooral aan milde klachten zoals zwelling, jeuk en roodheid in en om de mond. Urticaria (galbulten) en angio-oedeem. Urticaria is een veel voorkomende huidziekte waarbij je last hebt van bultjes, hevige jeuk en heel soms met pijn. Een bijzondere vorm van urticaria is angio-oedeem waarbij grote vochtophopingen kunnen ontstaan.

Een anafylactische shock is een levensbedreigende situatie door een allergische reactie in het lichaam. Het kan het gevolg zijn van een allergische reactie op bepaalde voedingsmiddelen, zoals pinda of sesam. Ook medicijnen of wespensteken kunnen een anafylactische shock veroorzaken. treedt meestal op als gevolg van een eerder ontwikkelde allergie. plotseling een anafylactische shock veroorzaakt.

De symptomen van een anafylactische shock kunnen binnen enkele minuten ontstaan en soms uren aanhouden. Eén van de eerste signalen van een shock is een prikkelend gevoel, jeuk of een metaalachtige smaak in de mond. Bij een anafylactische shock is een adrenaline-injectie nodig om de reactie te stoppen. Patiënten die vaker een shock krijgen, hebben hiervoor adrenaline bij zich. In geval van een shock moet de patiënt zo snel mogelijk de injectie krijgen, al dan niet door een arts of ambulancepersoneel.

Diagnose en behandeling

Als een dieet voor u nodig is, verwijst uw arts u door naar een diëtist.

Is een voedselallergie of intolerantie vastgesteld en weet je wat je moet mijden? Op het etiket moeten in ieder geval deze 14 allergenen altijd duidelijk staan. Restaurants, slagerijen en bakkerijen, zorginstellingen en de catering zijn verplicht om jou te informeren over allergenen in onverpakte levensmiddelen. Je moet vooraf geïnformeerd worden dat allergeneninformatie opvraagbaar en beschikbaar is. Het staat de ondernemer dan vrij op welke wijze hij de informatie over allergenen geeft. Dit kan mondeling, maar bijvoorbeeld ook via een beeldscherm of een schapkaart. Ga je uit eten?

Behandeling is gericht op het weglaten van rood vlees uit je voedingspatroon (bijv.

Maak een afspraak bij de huisarts als 1 van deze dingen voor jou klopt:Je denkt dat je niet tegen een bepaald soort eten of drinken kunt.

Komen je klachten door lactose-intolerantie? Drink dan niet te veel melk op een dag. En eet niet te veel dingen waar melk inzit. Neem de dingen met melk verspreid over de dag. Kijk hier voor meer tips. Heb je maar een beetje last van je mond en keel als je bepaalde soorten fruit en noten eet? Dan kun je wel het fruit en de noten blijven eten waar je klachten van krijgt. Dit kan geen kwaad. Heb je er veel last van? Dan kun je die soorten fruit en noten weglaten. Kijk hier voor tips. Heb je een voedsel-allergie? Eet dan het voedsel niet meer waar je allergisch voor bent.

labels: #Vlees

Zie ook: