Vegan, vegetarisch of plant-based. Het kan nogal verwarrend zijn, al die termen tegenwoordig. De één noemt zichzelf vegetariër, de ander pescotariër en iemand anders geeft aan een plant-based dieet te volgen. Ik kan me voorstellen dat dit verwarrend is. Want wat eet je dan wel en wat niet?

Wat is een vegetariër?

De definitie van vegetariër is voor veel mensen verschillend. Over het algemeen kun je stellen dat je als vegetariër producten vermijdt waar dieren direct voor zijn gedood. Je eet dus geen gevogelte, vis, vlees en schaaldieren. Maar ook gelatine (een bindmiddel gemaakt van huiden en botten van runderen en varkens) en kaas wat dierlijk stremsel bevat (dit komt uit de lebmaag van kalfjes) wordt vaak vermeden.

De ‘’basic’’ vegetariërs zijn volgens de terminologie vaak lacto-ovo vegetariërs. Deze vegetariërs eten wel zuivelproducten en ei, lacto is Latijn voor melk en ovo betekent ei. Vegetariërs kunnen gebruik maken van onze plant-based en vegan voedingsschema’s.

De pescotariër

Veel mensen noemen zichzelf vegetariër terwijl ze nog wel vis en/of schaaldieren eten. Voor deze mensen bestaat een andere benaming: de pescotariër. Deze mensen eten dus geen gevogelte en vlees, maar wel vis en/of schaaldieren, zuivelproducten en eieren. Sommige mensen die geen vlees eten, eten wel vis (pescotariërs).

De veganist

Een veganist kun je eigenlijk een strikte vegetariër noemen. Ze vermijden naast gevogelte, vis, vlees en schaaldieren ook producten waar dieren (in)direct voor zijn gebruikt of gedood zoals eieren, zuivelproducten, honing en gelatine. Veganisten nemen helemaal geen dierlijke producten. Veel veganisten dragen ook geen bont, leer, wol of andere producten waarvoor dieren zijn gebruikt of gedood.

Veganisten eten helemaal geen dierlijke producten, dus ook geen melk of eieren. Een veganist gaat verder en gebruikt geen enkel dierlijk product of bijproduct. Veganisten gebruiken dus ook geen kaas, eieren, honing, melk, leer en wol. Ze letten ook meer op andere toepassingen.

De flexitariër

Een flexitariër is iemand die bewust minder vlees eet. Flexitariërs eten een aantal keer per week vegetarisch. Voor sommige mensen kan dit een ‘’flexibele’’ manier zijn om geleidelijk over te stappen naar een vegetarisch of veganistisch voedingspatroon. Herken je jezelf hierin? Dan kan je zowel de omnivoor als de plant-based en vegan voedingsschema’s gebruiken.

Mensen die op sommige dagen vlees laten staan, noemen we flexitariërs. Bijna 90% van de Nederlanders eet regelmatig ten minste één dag in de week geen vlees. Dan word je een flexitariër genoemd.

Het plant-based dieet

Wil je een dag zo min mogelijk dierlijke producten eten? Momenteel is er geen exacte definitie van een plantaardig (plant-based) dieet. Veel mensen associëren deze manier van eten met vegetariër zijn, wat niet het geval is. Het plant-based dieet sluit niet automatisch alle dierlijke producten uit, maar in plaats van dat vlees (en andere dierlijke producten) centraal staat in het dieet, staan plantaardige voedingsmiddelen centraal. Minimaal twee derde van een maaltijd bestaat uit plantaardige bronnen en een derde uit dierlijke bronnen. Is dit een eetpatroon wat bij jou past?

Steeds meer vegetariërs en veganisten

Steeds meer Nederlanders eten minder of geen vlees. Het aantal veganisten in Nederland neemt toe. Uit het meest recente onderzoek van NUpanel noemt één procent van de Nederlanders zich veganist. Daarnaast willen ook steeds meer mensen bewuster (minder vlees en/of andere dierlijke producten) consumeren maar ook nog steeds genieten van een stukje kip, vis of vlees.

In ons land leven ongeveer 860.000 Nederlanders met een veganistische of vegetarische levensstijl. En bijna de helft van de Nederlanders is flexitariër.

Verschillende termen

Vegetarisch, veganistisch, flexitarisch, ovo-vegetarisch… Er lijken steeds meer labels bij te komen. Hoe meer labels, hoe meer verwarring. Al die verschillende keuzes hebben geleid tot deze en nog meer (niet zo sexy) labels. Veganisten en carnivoren zijn de twee uitersten en daarom het makkelijkst te definiëren.

Het lijkt erop dat hiertussen in een spectrum ligt van meerdere labels die in elkaar overlopen, waarbij niet elk label duidelijk afgebakend is. De vraagtekens in de tabel laten de onduidelijk zien.

De verschillende producten zijn dus niet altijd in te delen in de labels die er gecreëerd zijn. Ook verschillen de definities. Misschien maken de labels een bepaald onderscheid dat alleen maar meer verwarring brengt. Want als een restaurant beweert dat een gerecht op de menukaart vegetarisch is, welke ’tariër’ spreken ze dan precies aan?

Overzicht van de verschillende termen

Dieet Vlees Vis Gevogelte Zuivel Eieren
Vegetarisch (Lacto-ovo) Nee Nee Nee Ja Ja
Pescotariër Nee Ja Nee Ja Ja
Veganistisch Nee Nee Nee Nee Nee
Flexitariër Soms Soms Soms Ja Ja

Vegetarisch eten: waar moet je op letten?

Het is belangrijk dit op een gezonde manier te doen. Een vegetarisch eetpatroon kan meerdere voordelen hebben. Ook voor de gezondheid, als je het op de juiste manier aanpakt.

Vegetarisch eten kan veel gezondheidsvoordelen met zich meebrengen. Maar er is ook een risico op tekorten waar je rekening mee moet houden. Eiwitten zijn een belangrijke bouwstof. De behoefte aan eiwit is hoger als je vegetarisch of veganistisch eet. Het advies is om 0,83 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag te eten. Eet je vegetarisch? Dan ligt deze hoeveelheid 20% hoger. Als je veganistisch eet ligt het 30% hoger.

IJzer is belangrijk bij het vervoeren van zuurstof door ons bloed. Als je te weinig ijzer binnenkrijgt kan je klachten krijgen zoals vermoeidheid, duizeligheid, verminderd concentratievermogen en bloedarmoede.

Vitamine B2 is belangrijk voor de energievoorziening van je lichaam. Het zit in vlees, maar vooral in melk en melkproducten. Gebruik je wel melkproducten? Dan krijg je gemakkelijk voldoende vitamine B2 binnen. Neem je geen zuivel? Kies dan volop voor groente, fruit, volkoren brood en volkoren graanproducten.

Vitamine B12 is belangrijk bij het aanmaken van rode bloedlichaampjes in ons lichaam. Het zit vooral in dierlijke producten zoals vlees, melk, vis en ei. Als je vegetarisch eet hoeft het dus geen probleem te zijn om voldoende vitamine B12 binnen te krijgen. Als je veganistisch eet is het advies om vitamine B12-supplementen in te nemen. Vraag hierover advies bij je arts of diëtist.

Calcium is onder andere belangrijk voor sterke botten en tanden. Een groot deel van je dagelijkse inname aan calcium kan je halen uit zuivelproducten. Daarnaast bevatten groenten zoals boerenkool, broccoli en spinazie ook een kleine hoeveelheid calcium. Gebruik je geen zuivel? Kies dan voor een plantaardig alternatief zoals sojadrink met toegevoegd calcium.

Vis eten beschermt ons tegen hart- en vaatziekten. Vooral vette vis is goed voor je. De Gezondheidsraad adviseert volwassenen om per dag 200 milligram omega 3-vetzuren uit vis (visvetzuren) binnen te krijgen. Hiervoor moet je een portie vis per week eten. Kies daarbij bij voorkeur voor vette vis zoals haring of zalm.

In lijnzaad, raapzaadolie, sojaolie, walnoten en plantaardige margarines zitten ook essentiële vetzuren. Dit is wel een andere soort omega-3-vetzuur dan dat je binnenkrijgt met het eten van vette vis.

labels: #Vlees #Vegetarisch

Zie ook: