In de wereld van koken en gastronomie zijn de juiste producten van groot belang. Een goede kok weet dat het succes van een recept niet alleen afhangt van de vaardigheden en technieken die worden toegepast, maar daarnaast ook van de kwaliteit van de ingrediënten en het keukengerei dat wordt gebruikt.

Andijvie is een heerlijke, licht bittere groente die zowel rauw als gekookt erg smakelijk kan zijn. Het is een groene bladgroente met een licht bittertje. Het kan gekookt en rauw worden gegeten. Met name het buitenste blad is rijk aan vitamine A, C en mineralen. Andijvie is zeer caloriearm, maar bevat behoorlijk veel vitamines (vooral A, B en K) en is rijk aan mineralen en sporenelementen.

Er is een diversiteit aan Hollandse groente verkrijgbaar. Iedereen in Nederland heeft toch wel eens andijvie gegeten. Andijvie kun je op diverse manieren klaar maken. Andijvie koken gebeurt in de meeste gevallen en is goed te doen op uw gasfornuis of kookplaat.

Soorten andijvie

We kunnen twee verschillende soorten onderscheiden, hoewel beide soorten voor andijvie koken kunnen worden gebruikt:

  • Heelbladige andijvie: Dit is de meest gegeten soort; als je voorgesneden andijvie voor stamppot of salade koopt, is het eigenlijk altijd de heelbladige soort.
  • Krulbladige andijvie, oftewel frisée: Dit is een soort met decoratief omgekruld blad. Frisée heeft bovendien een wat meer uitgesproken bittere smaak en is daarom bij uitstek geschikt voor salades, maar is helaas minder gemakkelijk te verkrijgen.

Deze laatste soort is wel ietwat meer bitter.

Verse andijvie selecteren en bewaren

Wat wel belangrijk is, is dat je voor de recepten verse andijvie moet gebruiken. Helaas is de groente niet onbeperkt houdbaar, en soms al in de supermarkt enigszins aan het bederven. Voelt de groente wat vochtig aan, dep deze dan droog met wat keukenpapier, en bewaar de groente altijd in de groentelade. In dat geval kun je de groente een paar dagen in de koelkast bewaren. Is de andijvie een keer goedkoop in winkel of supermarkt, dan kun je rustig inslaan. Andijvie kun je na kort blancheren, prima invriezen.

Let bij het kopen van andijvie op dat de bladeinden geen bruine punten hebben. Daarnaast is andijvie kwetsbaar voor rot vanuit de wortels of het hart. Verse andijvie bewaren gaat helaas niet zo heel lang. Bewaar andijvie niet in gesloten zak, maar één waar gaatjes in zitten of die open is. In de koelkast blijft het twee dagen goed. Als je ruimtegebrek hebt kan een hele krop ook buiten de koelkast op een koele en donkere plaats worden bewaard. Daar blijft de groente maximaal enkele dagen goed. Als je het langer wilt bewaren kun je verse andijvie invriezen. Het is dan wel zaak het even (twee minuten) te blancheren voor het invriezen. Het blijft dan langer goed, maar bovendien neemt het zo veel minder ruimte in bij het invriezen.

Voorbereiding van andijvie

Voorgesneden andijvie kan zo de pan in, maar voor verse ongesneden andijvie is dat een ander verhaal. Begin door de krop in de lengterichting (van onder naar boven) in twee of vier stukken te snijden, afhankelijk van hoe groot de krop is. Was dan onder de lopende kraan zand en andere vervuilingen weg. Leg dan de krop op een snijplank en snijd de bladeren overdwars in reepjes. Begin bij de witte onderkant. Snijd altijd wel eerst de krop weg. Eventueel moet ook het laatste groene stuk weg. Het is niet erg belangrijk hoe groot je de reepjes snijdt, maar meestal is enkele centimeters breed gebruikelijk voor stamppot. Snijd de andijvie voor salades wat fijner. Tip: als je frisée (krulandijvie) gaat snijden kan het decoratieve krulletje in de bladeren gemakkelijk verloren gaan. Let dus op dat je het niet te fijn snijd als je de krullen wilt bewaren. Eventueel kun je de andijvie na het snijden nog eens wassen. Tip: als je de andijvie voor salade wilt gebruiken (of iets anders waarvoor de groente goed droog moet zijn) is het te adviseren een slacentrifuge te gebruiken na het wassen.

Wil je jouw ingrediënten direct in huis hebben? Haal eventuele vieze bladeren van de krop, en snij de onderkant van de krop. Was de andijvie goed, zodat alle viezigheid, slakjes en zand weggespoeld worden. Zie je veel slakjes zitten, doe de gesnede groente dat gedurende een uurtje in een pan met water en veel zout.

Bereidingswijzen van andijvie

Andijvie kan op heel wat verschillende manieren worden klaargemaakt: koken, stamppot maken, in de oven bereiden, roerbakken of wokken, stoven, andijviesoep maken, stomen, en natuurlijk ook gewoon rauw. Al deze verschillende bereidingswijzen bespreken we hieronder apart.

Wat bereidingswijzen betreft, is dat met deze groente wat beperkt, en dat komt omdat het eigenlijk vergelijkbaar is met een slasoort. Je moet het lekker vinden, gekookte andijvie en gekookte aardappelen met een stukje vlees. En jus dan wel te verstaan. En zo kun je iedere keer weer wat anders op tafel toveren, en reken maar dat de meesten het erg lekker zullen vinden. Hoewel de groente vaak vooral bij kinderen niet erg geliefd is.

Andijvie koken

Koken is veruit de meest gebruikelijke bereidingswijze. De bereidingswijze die vroeger vaak gebruikt werd, en dan vaak ook nog eens met een papje. Deze bereidingsmethode wordt, in deze tijd van salades en wokgroenten bijna niet meer gebruikt.

Als u andijvie gaat koken kunt u kant en klaar gesneden andijvie kopen. U kunt er uiteraard ook voor kiezen een stronk, of een aantal, andijvie kopen. Andijvie is supergezond, en bevat net zoals andere bladgroenten bijvoorbeeld een grote dosis supergezonde magnesium. Ook hier smaken verschillen de een kookt de andijvie goed gaar. De ander beet gaar of nog half rauw. Na het wassen van de andijvie neemt u een grote pan. Vul de pan met ongeveer een kwart aan water voeg zout naar smaak toe en vul de pan met andijvie. Heeft u het liefst andijvie die goed gaar is. Als de andijvie aan de kook is de Andijvie ongeveer 20 a 25 minuten. Andijvie koken is dan uiteraard afhankelijk van de hoeveelheid.

Omdat deze groente zo enorm slinkt kun je dat het beste met een beetje aandacht aanpakken. Zet een grote pan op met daarin een klein laagje water (maximaal enkele centimeters) en een snuf zout. Zodra het water kookt kun je de andijvie toevoegen. Als het niet in één keer in de pan gaat kun je het doorroeren of even de deksel erop zetten. Andijvie slinkt namelijk vrijwel meteen als het met warm water in contact komt.

Andijvie koken en wat kunt u daar bij eten

De meeste van ons koken andijvie met aardappels. De aardappels kunt u ook op diverse manieren klaar maken. Andijvie koken en aardappels koken is een heerlijke combinatie. Ook kunt u bij andijvie koken kiezen om aardappels de bakken of voor aardappel puree. De keuze is aan u. Andijvie koken kunt u met of zonder zelf gemaakt sausje aanmaken. U kunt er ook voor kiezen om een sausje naar smaak in de supermarkt te kopen. Andijvie koken met een papje is echt een Hollandse manier van oudsher. Andijvie koken met een aanmaak papje van maïzena. Maïzena is in elke supermarkt verkrijgbaar. Dit is heen heerlijk bindmiddel voor uw gekookte andijvie. Een aantal eetlepels maïzena in een steelpannetje met wat melk en of kook vocht van de andijvie en uw papje is klaar. U kunt er ook voor kiezen de gekookte andijvie af te gieten door het toevoegen van een aantal eetlepels maïzena de andijvie te binden. U ziet dat er tal van mogelijkheden zijn om uw andijvie klaar te maken. Veel plezier met het koken van de andijvie.

Andijviestamppot

Wie andijvie zegt, zegt stamppot. Er zijn daarbij veel variaties mogelijk, maar de belangrijkste twee stamppotten zijn toch wel met rauwe, of juist met gekookte andijvie. De eerste is lekker fris en knapperig, terwijl de tweede een stuk meer groente bevat.

Recept 1: Andijviestamppot met gekookte andijvie

Reken voor vier personen op 1 kg aardappelen, 1 a 1,2 kg andijvie, 100 g spekblokjes, ongeveer 100 tot 150 ml melk en een klontje boter. Snijd en kook de aardappelen en de andijvie, liefst elk in een aparte pan zodat de garing van beiden optimaal is en de puree goed te stampen is. Bak ondertussen op een laag pitje het spek uit. Giet dan de aardappelen en de andijvie af. Maak van de aardappelen, melk en boter een niet te dikke, luchtige puree. Stamp er dan de andijvie en het spek doorheen; of je het spekvet ook meeneemt daarbij is optioneel (goed voor de smaak, maar wat minder voor de lijn). Breng de stamppot op smaak met peper, zout en nootmuskaat.

Toch liever een stamppotje?

Recept 2: Rauwe andijviestamppot

In deze stamppot met rauwe andijvie gaat weliswaar minder groente, maar het fris knapperige resultaat mag er evengoed zijn!

"Andijviestamppot met rauwe andijvie lijkt zo’n makkie om te maken. Toch vraagt ook dit gerecht, - net als elk recept eigenlijk - aandacht en liefde. “Net als m’n oma serveer ik andijviestamppot met een rauw uitje en mosterd. Daar maak ik jus bij, gewoon uit een zakje. Geen specifiek merk en dat kan zijn wat je lekker vindt, met uitjes, stamppotjus, pikante jus... En ik eet het altijd met rookworst.

Een goede andijviestamppot begint bij de techniek. Je moet de aardappels niet te lang koken. Als je ze te lang kookt, nemen ze te veel vocht op en wordt de andijviestamppot waterig. Andijviestamppot maak je niet smeuïg door aardappels lekker lang en zacht te koken, maar door het vet dat je eraan toevoegt. "Geen andijviestamppot zonder gebakken spekjes die je helemaal krokant uitbakt. Het bakvet daarvan stamp je ook door de andijviestamppot. Alles draait om smaak en structuur. Andijvie kook je kort, zodat het lekker knapperig blijft. Wil je het liever rauw in de stamppot? Dan kun je het direct erdoorheen mengen zonder te koken. Je gebruikt ongeveer 250 gram aardappelen per persoon.

Recept 3: Luxe andijviestamppot uit de oven

Voor 4-6 personen: neem de ingrediënten uit recept 2, met daarbij 100 g geraspte oude kaas en twee rookworsten. Verwarm de oven voor op 200 graden. Bereid de stamppot uit recept 2; het is belangrijk dat de puree niet te dik is, omdat het anders een wat zware schotel wordt. (Tip: om diezelfde reden kun je deze beter bereiden met rauwe andijvie, zoals we in dit recept doen.) Gaar intussen de rookworsten en snijd deze in plakjes. Vet een ovenschaal in, doe de stamppot daarin en meng de plakjes worst erdoorheen. Bestrooi het geheel met de geraspte kaas en schuif de ovenschaal in de oven; bak ‘m in 15-20 minuten goudbruin.

Roerbakken of wokken

Roerbakken of wokken is een goede manier om veel smaak te behouden. Reken op 6-8 minuten kooktijd.

Stoven

Omdat andijvie zoveel vocht verliest, kun je het uitstekend in het eigen vocht gaar stoven of smoren. Reken op een kooktijd van tien tot vijftien minuten. Tip: indien je veel andijvie in de pan hebt moet je er rekening mee houden dat nog niet al het vocht is verdampt voordat de andijvie gaar is.

Recept 4: Andijvie à la crème

Neem voor vier personen anderhalve kilo rauwe andijvie, 150 ml room en 2 el bloem (maïzena of aardappelzetmeel kan ook). Maak de andijvie schoon en snijd de groente in reepjes. Meng de bloem met een scheut olijfolie op de bodem van een flinke pan en verwarm het enkele minuten op laag vuur. Voeg dan de andijvie toe en laat deze onder af en toe roeren in 10-15 minuten in het eigen vocht beetgaar smoren. Dat kan met een deksel op de pan, maar zorg dat het meeste water aan het eind verdampt is. Voeg dan de room toe met zout en peper naar smaak en meng dit door de gestoofde andijvie. Als het warm is kun je het serveren. Voor wat extra diepte kun je er nog nootmuskaat en/of een paar el citroensap aan toevoegen. Tip: voor een extra romig resultaat kun je er op het laatste nog een flink klontje boter doorroeren. Of ga juist voor een iets minder decadent resultaat en neem melk in plaats van room. Gebruik dan circa tweemaal zoveel melk en bloem.

Andijviesoep

Deze groente is niet heel uitgesproken van smaak, maar juist daarom kun je er prima een lichte soep van trekken.

Recept 5: Andijviesoep

Voor ruim 1 liter of vier personen. Neem 600 gram in reepjes gesneden andijvie, 1 flinke aardappel, 1 sjalot, 0,75 l groente- of kippenbouillon en 100 g spekreepjes. Snipper en fruit de sjalot in wat olie of boter in de soeppan. Voeg hier dan de bouillon aan toe en de geschilde, in blokjes gesneden aardappel en breng dit aan de kook. Bak intussen de spekjes krokant uit. Voeg na enkele minuten de andijvie aan de bouillon toe en laat de groentes gaar worden. Pureer dan de soep en dien deze op met de spekjes. Tip: deze soep gaat uitstekend samen met wat geraspte pittige kaas, zoals Parmezaan. Voor wat extra groente kun je na het pureren nog een bakjes (150 g) (diepvries)erwtjes toevoegen.

Stomen

Stomen is een prima methode om het licht bittere van andijvie te bewaren.

Rauw in een salade

Je kunt deze heerlijke frisse groente uitstekend rauw eten. Vooral frisée, de krulbladige soort, is daar bijzonder voor geschikt. En daar komt dan weer de veelzijdigheid van deze groente om de hoek kijken. Andijvie kun je in iedere salade gebruiken. Bijvoorbeeld als vervanger van de slasoorten die we vaak eten. Vooral het gelige hart van de groente is daar erg geschikt voor. Tip: het lichtgele hart van de krop is het meest smakelijke en fris knapperige gedeelte voor in een salade.

Andijvie en pasta: een verrassende combinatie

Bij het maken van een pastagerecht denk je misschien niet meteen aan andijvie als ingrediënt. We geven je een eenvoudig en smakelijk pastagerecht met verse ham en andijvie waarmee je je gezin of je gasten kunt verrassen.

Deze keer deel ik geen stamppotje van andijvie, maar een pastagerecht met deze groente.

  • Pasta met andijvie - Andijvie anders.

Je kunt dit pastagerecht lauw-warm eten, maar ook koud als een pastasalade. Zo kun je het bijvoorbeeld ook als lunch meenemen naar je werk.

Overige recepten en tips

  • Andijviesalade met spekjes en ei. Net als in Frankrijk.
  • Niet? Doe eens ham door de gekookte andijvie.
  • Eens wat anders dan andijviestamppot! Het gevaar: nadat je deze Italiaanse upgrade met paddenstoelen en polenta hebt geproefd wil je nooit meer terug naar de Hollandse pot. Tip: Liever vlees erbij? Rol een plakje prosciutto om de rolletjes voordat je ze in de oven schuift. En wil je de polenta nog meer smaak geven, doe er dan wat fijngesneden verse Italiaanse kruiden door.
  • Slappe andijviebladeren pep je op door ze 30 min.
  • De zomer vraagt om lekker lichte en vooral makkelijk te maken menu’s. Zo blijft er méér tijd over om extra te genieten van de lange zomermiddagen en -avonden. delicious.friend Yolanda van der Jagt geeft andijvie een stoere bereiding: gestoofd in de oven, samen met kikkererwten, jonge knoflook en gedroogde zwarte olijven. Yolanda: ‘Een goed kwaliteit grote kikkererwten haal ik bij Turkse of Marokkaanse winkels. Daar haal ik ook zwarte gedroogde olijven. Die hebben een andere smaak dan olijven uit het water en een stevigere structuur. Aangewezen op de supermarkt?
  • Minta & Mae, alias M & M, zijn moeder & dochter en duiken graag samen de keuken in. Sinds Mae naar de middelbare school gaat, eet ze geen vlees meer, én dus koken ze vega. Niet met vleesvervangers, maar met seizoensgroenten, zoals andijvie.Zin in een snel vegetarisch recept voor doordeweeks? Dit recept voor noedels met gewokte andijvie, tahin-sojasaus en pinda’s is dan ideaal.
  • Toch liever iets anders dan andijvie recepten?

Handige tabel voor bereiding

Bereidingswijze Kooktijd/Bereidingstijd Opmerkingen
Koken 20-25 minuten Afhankelijk van de hoeveelheid en gewenste gaarheid.
Roerbakken/Wokken 6-8 minuten Goede manier om veel smaak te behouden.
Stoven 10-15 minuten In eigen vocht gaar smoren.
Oven 15-20 minuten Voor luxe stamppot uit de oven (goudbruin bakken).

Hoeveel andijvie per persoon?

Andijvie slinkt enorm bij het koken. Reken daarom bij een hoofdgerecht op 300 tot 400 gram rauwe andijvie per persoon, want na het koken blijft er niet erg veel van over.

labels: #Ei

Zie ook: