In navolging van andere steden startte Oud Harlingen rond 1999 met het in ere herstellen van muurreclames. Deze reclames vertellen vaak een verhaal over de lokale geschiedenis en de bedrijven die ooit in de stad actief waren.

Oude Bedrijfsnamen en Reclames

Verschillende panden in Harlingen dragen nog de sporen van oude bedrijfsnamen en reclames:

  • Voorstraat 7: Dit pand wordt in 1620 'De twee golden ringen' genoemd en in 1827 'Het Paradijs'. Het pand heeft een bijzondere geschiedenis en werd zeker een eeuw bewoond als '2 halve huizen onder 1 dak'. Rond 1920 drijft Homme Poort, muziekhandelaar en oprichter van een taleninstituut, hier een soort Winkel van Sinkel. Hij verkoopt onder meer glas, porselein en aardewerk maar ook muziekinstrumenten, 'spreekmachines' (grammofoons) en platen. De Philips reclame op het pand Voorstraat 7 kon mede dankzij een schenking van de Harlinger Aardewerk- en Tegelfabriek in november 1999 worden gerealiseerd.
  • Noorderhaven 99: Op 4 juni 2010 is de muurreclame van de firma C. van der Schoot Jzn. op dit pand gereedgekomen. In 1928 deed Jan van der Schoot de zaak en het pand Noorderhaven 101 over aan zijn zoons Cornelis en Steven. Zij begonnen met het importeren van chinamatten (karpetten van biezen met dessin). Dat werd de hoofdhandel van de broers, naast hun winkel in behang en vloerbedekking zoals balatum, zeil en linoleum. Ook het pand Noorderhaven 99 kwam voor de Tweede Wereldoorlog in hun bezit. Na de Tweede Wereldoorlog begonnen zij met het weven van papiertouw.
  • Kruisstraat 6: Op dit pand is de muurreclame van Zakkenhandel L.A. Dijkstra in ere hersteld. In 1929 verhuist Lourentius A. Dijkstra naar Grote Kerkstraat 31, dat recht achter dit pakhuis is gelegen, en trekt het pand in de Kruisstraat bij zijn zaak. Het assortiment omvat ook manden, klompen, borstelwaren, rieten stoelen, reismanden en aanverwante artikelen.
  • Weverstraat: De familie Van der Heide zamelde tijdens de jaarlijkse familiedag geld in om de muurreclame in de Weverstraat op te knappen. In 1879 start Wijbe van der Zeep een steenhouwerij, en rond 1890 verhuist hij naar deze plek. De firma levert onder andere schoorsteenmantels, slijpstenen, grafzerken en marmeren bladen voor meubels. Op de fundamenten van de kleine werkplaats bouwt Van der Zeep in 1914 het huidige woonhuis en hij zet meteen een muurschildering op de zijgevel.

Café De Zon en Ype Sipma

Een ander interessant verhaal is dat van Ype Sipma. Op 12 februari 1900 krijgt Ype Sipma vergunning om in het pand Voorstraat, wijk E, nr. 4 (nu Voorstraat 92) een 'koffiehuis' te openen, met de naam Café De Zon. Op 26 april 1906 koopt hij het pand Franekereind 17. Op de gevel staat dan 'Hoofd depot Bierbrouwerij 't Haantje'. Ype is een sportief man. In 1908 doet hij mee aan een hardrijderij op de schaats en wint de eerste prijs, een gouden horloge. Maar behalve sportief is Ype ook ondernemend. Op 1 mei 1920 begint hij met Klaas de Jong een beurtdienst tussen Harlingen en Leeuwarden, met het beurtschip Generaal De Wet.

Hotel Zeezicht

Zo'n 100 geleden begon Chris Kroon een café-restaurant in het pand, aan de voorkant van de buitenhaven. De nieuwe zaak krijgt als naam 'Zeezicht'. In een VVV-gids van 1910 adverteert de eigenaar: 'Prachtig uitzicht op de Zee en omliggende Eilanden - Speciaal aanbevolen aan H.H. Onderwijzers, welke met hunne Leerlingen Harlingen bezoeken - Zeekijkers disponibel'. De heer Kroon greep zijn kans toen het naastliggend pand in de Prinsensteeg te koop werd aangeboden: zo kon hij het café uitbreiden met hotelkamers. Het hotel is inmiddels gemoderniseerd en uitgebreid heeft een prachtig terras en voldoet aan de wensen van de huidige tijd.

Holzmann en de Woninginrichting

Carel George Ludwig Holzmann, een Amsterdammer, begint rond 1930 voor zichzelf, in het pand Lombardstraat 2, hoek Zoutsloot (tegenwoordig William Boothstraat). Hij woont er met zijn gezin en drijft vanuit dit pand een zaak in meubilering, en een stoffeerderij en behangerij. Op 28 oktober 1935 verhuizen ze naar Lanen 62. Dit is een winkelpand en dat is precies wat Carel wil. Zwager Age Mobach schildert Carels naam en beroep op de etalageruiten.

De Visrokerij Lichtendahl

De broers Pier, Gijs, Hendrik en Willem Lichtendahl richten in 1915 de Firma Lichtendahl & Co op. Harlingen telt in die tijd tal van visrokerijen. In deze hang (er waren wel 10 hangen in het pand) wordt met houtspaanders vis gerookt zoals haring, paling, ansjovis en sardientjes. Er worden miljoenen haringen bij de firma Lichtendahl verwerkt; talloze kistjes worden naar Duitsland geëxporteerd, onder andere naar Leipzig.

Noord-Nederlandsche Olie- en Smeerfabriek

De firma Hein de Windt dreef in dit pand de Noord-Nederlandsche Olie- en Smeerfabriek. De slogan van de firma was 'met smeer van Hein de Windt vaart ge gesmeerd'. De firma is in 1912 opgericht en heeft een eigen laboratorium voor onderzoek in smeeroliën en vetten. Op de productenlijst staat een groot aantal artikelen zoals Victorolie, motorolie, boorolie, rijwiel- en naaimachineolie in flesjes, elektromotorolie en transformatorolie, wagensmeer, hoefsmeer, ledersmeer en lederolie, motorjassenvet, consistentvet, kogellagervet, vaseline, witte olie, poetskatoen en teerproducten.

Drogisterij T.Vellinga-van den Berg

Mevrouw T.Vellinga-van den Berg kocht het pand in 1951. Vanaf 1951 werden hier onder andere tetra, wasbenzine, valeriaan, ether en kamferspiritus verkocht. Mevrouw Vellinga was van huis uit apothekersassistente en zij maakte zelf aan de hand van receptjes nog likdoornzalf. Later werden verschillende soorten parfumerieën en cosmetica aan het assortiment toegevoegd. In 1971 kwam dochter Nely in de zaak en in 1973 startte zij met een schoonheidssalon boven de winkel.

Herenmodezaak 'De Gunst' van E.A. Speijer

Rond 1900 heeft de Joodse familie Speijer in dit pand een zaak in klokken en antiek zilver- en koperwerk. In 1911 begint vader Elkan Aron Speijer iets nieuws: De Gunst, in manufacturen en herenconfectie. De omlijsting van de originele muurschildering was nog op het pand aanwezig.

labels:

Zie ook: