Friet, wie lust het niet? De geschiedenis van friet is rijk en divers, met verschillende claims over de oorsprong en evolutie van dit populaire gerecht. Ontdek alles over de historie van friet in het Frietmuseum in Brugge.

De Oorsprong van Friet

De Belgen claimen de uitvinding van friet. De termen friet en patat komen beide van het Franse patates frites. Historische bronnen suggereren dat frieten in de 18e eeuw zijn ontstaan in de regio rond Namen, Dinant en Andenne, in de Maasvallei. In deze regio was het gebruikelijk om kleine visjes te frituren.

De theorie dat frieten uit Frankrijk komen, vooral door het gebruik van de naam ’French fries’ in Engelstalige landen, wordt veelal beschouwd als een misverstand. De reden dat in Angelsaksische landen foutief naar Frankrijk verwezen wordt als het over frieten gaat, zou volgens een theorie zijn, omdat tijdens de Eerste Wereldoorlog Engelse soldaten Belgische soldaten, die frieten aan het eten waren, Frans hoorden spreken en daardoor de link met Frankrijk werd gelegd.

Vlaamse Friet in Nederland

Vlaamse friet is in Nederland een bereidingswijze voor dikke, vaak zo’n 14 millimeter dikke frieten van vers gesneden aardappelen die worden voorgebakken (gegaard) en daarna worden afgebakken. Traditioneel worden de frieten gegeten met mayonaise of tartaar.

Omdat de naam niet beschermd is vindt men bijvoorbeeld in supermarkten Vlaamse friet die met deze bereidingswijze niets van doen heeft, omdat in Vlaanderen en België alle maten van frieten als Belgisch worden beschouwd.

Variaties op Friet

Er zijn heel wat variaties op het bakje/zakje/bordje frites. Zo is er de bekende "patatje oorlog". In de meeste cafetaria's is een patatje oorlog een portie frites met pinda- en fritessaus. Maar er zijn variaties mogelijk.

In sommige delen van het land biedt het patatje oorlog een nog luguberder aanblik. Toch is die aanduiding nog niet zo heel erg lang gemeengoed in ons land. Pas halverwege de jaren tachtig raakte patatje oorlog landelijk ingeburgerd.

Na het uitbreken van de oorlog in Kosovo in 1999 weigerde kwalitaria ‘Annie van’ in Millingen aan de Rijn dit snackgerecht nog langer te verkopen; als alternatief verzon men frietje feest. Enkele jaren eerder was er al een snackbar in Alkmaar op de proppen gekomen met frietje vrede, maar dat was een frites-variatie met vruchten erbij.

Andere bekende variaties zijn:

  • Boerenfriet - spekjes, uitjes, champignons, erwten en jachtsaus; in verschillende delen van het land in verschillende variaties aanwezig.
  • Friet zuurvlees - een typisch Limburgse specialiteit en dus veelal aangeduid als ‘frietje zoervleis’, maar in de volksmond ook wel gewoon als ‘frietje saus’.

De Snackcultuur en Friet

Cafetariaondernemers blijken een grote voorkeur te hebben voor namen waarin afgeleiden van smikkelen en smullen voorkomen. Afgeleid van smullen waren: de Smulhoek, 't Smulhoekje, Smulhuske, Smulpaleis, 't Smulleke, Smulhuis, Smulhoes, 't Smulpunt, Smulderij, 't Smulerf, de Smulboei, Smultent, de Smulmuis, de Smulsmurf, Smulroom, Smultaria, de Smulpaap en de Smulrol. Ook bij nieuwe ketens en samenwerkingsverbanden in de snacksector heeft men een voorliefde voor namen als Smullen Geblazen!

Vooral studenten zijn meesters in het bedenken van synoniemen voor alles wat met hun gang naar de snackbar te maken heeft. Vetput is in menige studentikoze kring de aanduiding voor een cafetaria, en het bezoek aan deze vetput omschrijven ze met ‘even een vette bek halen’. In regio's waar vestigingen van de automatiekketen Febo te vinden zijn, spreekt men ook wel van ‘even feboën’.

En wat trekt de student vervolgens uit het warmhoudloketje? Een ‘berenlul’ (frikandel) of een ‘neukpatroon’ (ei). Weet u trouwens wat een ‘Jos Brink’ is? Een frikandel met satésaus.

labels:

Zie ook: