Tweede Kerstdag staat bekend als kliekjesdag, maar vaak vinden we in de koelkast nog veel meer producten die over de datum zijn. De vraag is dan: wat kun je nog veilig eten?

Allereerst is het cruciaal om het verschil te begrijpen tussen 'ten minste houdbaar tot' (THT) en 'te gebruiken tot' (TGT).

THT versus TGT

Volgens het Voedingscentrum geeft de TGT-datum aan dat een product tot de vermelde datum veilig te gebruiken is. Na deze datum kunnen er gezondheidsrisico’s ontstaan, vooral bij verse vis en vers vlees, waar bacteriën snel kunnen groeien. Producten met een TGT-kenmerk die over de datum zijn, moeten weggegooid worden.

De THT-datum, daarentegen, is een kwaliteitsgarantie. Dit geldt voor producten zoals melk, sappen en pasta. Als een product met een THT-datum over de datum is, betekent dit niet automatisch dat het onveilig is om te eten. Het geeft aan dat de kwaliteit verminderd kan zijn.

Hoe beoordeel je de veiligheid van voedsel?

Bij producten met een THT-datum is het belangrijk om zelf goed te kijken en op te letten. Ruik aan het product en controleer op schimmel, klontering of bederf.

Hier zijn enkele tips:

  • Brood: Gooi het hele brood weg als er schimmel op zit, zelfs als het maar een klein stukje is. De schimmel kan zich via sporen door het hele brood hebben verspreid.
  • Fruit, vleeswaren en jam: Ook hier geldt: bij schimmel direct weggooien.
  • Harde kazen, salami en wortels: Een klein plekje schimmel kan weggesneden worden.

Uitzonderingen

Er zijn uitzonderingen op de regel dat je beschimmelde en verrotte producten moet weggooien. Bij harde kazen, salami en wortels kun je het beschimmelde stuk wegsnijden, mits dit mogelijk is.

Wanneer is voedsel bedorven?

Eten over de datum is niet altijd direct bedorven. Vooral bij producten met een THT-datum kun je vaak nog op je zintuigen vertrouwen. Bij producten met een TGT-datum is het risico groter, omdat er sprake kan zijn van microbieel bederf.

Microbieel bederf

Microbieel bederf herken je aan beestjes, sliertjes, schimmels, een nare geur of rare smaak. Gooi het eten in dit geval weg!

Bacteriën, virussen en schimmels veroorzaken microbieel bederf. Soms zijn het onschuldige bacteriën, maar er kunnen ook ziekmakers zoals listeria en salmonella aanwezig zijn. Deze ruik, zie en proef je niet altijd, waardoor de TGT-datum verplicht is op producten waarin deze bacteriën zich thuisvoelen. Goed koel bewaren (bij maximaal 4 °C) helpt om microbieel bederf te voorkomen.

Fysisch en chemisch bederf

Fysisch en chemisch bederf is onschuldig en maakt je niet ziek. Dit type bederf verandert de eigenschappen van het product, zoals minder knapperige koekjes, rimpelige appels, oudbakken brood, ranzig vet of verkleuring van groenten. Op dit soort producten staat een THT-datum, waardoor je met je zintuigen kunt beoordelen of het nog goed en lekker genoeg is.

Verspilling tegengaan

Jaarlijks belandt er per Nederlander bijna 34 kilogram vast voedsel in de afvalbak. Dit is zonde van het geld en slecht voor het milieu. Op verpakkingen vind je vaak de aanduiding ‘te gebruiken tot’ (TGT) of ‘ten minste houdbaar tot’ (THT).

Bij producten met een ‘ten minste houdbaar tot’-datum kun je vaak je zintuigen gebruiken. Ziet het product er nog goed uit? Heeft het geen klonten, schimmel of rotte plekken? Ruikt het nog goed? Proef een klein beetje. Bij producten met een ‘Te gebruiken tot’-datum (zoals verse vis en vers vlees) geldt: is het over de datum, gooi het dan weg.

Houdbaarheidsdatum in de wet

Op elk levensmiddel moet een houdbaarheidsdatum staan, tenzij specifiek in de wet is aangegeven dat dit niet verplicht is. Op bederfelijke producten staat een uiterste consumptiedatum ('te gebruiken tot').

De uiterste consumptiedatum 'te gebruiken tot' moet je vermelden op levensmiddelen die uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijk zijn en na korte tijd een onmiddellijk gevaar voor de menselijke gezondheid kunnen opleveren. De minimale houdbaarheid 'ten minste houdbaar tot [datum]' gebruik je op alle andere producten. Tot die datum is het levensmiddel veilig en van goede kwaliteit.

Wat vinden anderen?

Veel mensen delen hun ervaringen en meningen over het eten van vlees na de houdbaarheidsdatum. Sommigen zijn voorzichtig en gooien het direct weg, terwijl anderen vertrouwen op hun zintuigen. Hier zijn enkele perspectieven:

  • Ruiken: Als het vlees normaal ruikt, is er vaak niets aan de hand.
  • Kleur: Een normale kleur is een goed teken.
  • Door en door bakken: Extra goed doorbakken kan helpen, maar is geen garantie dat het veilig is.
  • Voorzichtigheid: Sommigen zijn extra voorzichtig, vooral tijdens de zwangerschap, en gooien vlees over de datum direct weg.

Samenvatting van de houdbaarheid

Hieronder een tabel met een samenvatting van de houdbaarheid en hoe te handelen per type datum:

Type Datum Betekenis Actie indien over datum
TGT (Te Gebruiken Tot) Veiligheid: Gebruik vóór of op de datum. Weggooien. Risico op ziekteverwekkers.
THT (Ten Minste Houdbaar Tot) Kwaliteit: Vaak goed na datum. Kijken, ruiken, proeven. Vertrouw op je zintuigen.

Door bewust om te gaan met houdbaarheidsdatums en je zintuigen te gebruiken, kun je voedselverspilling tegengaan en toch veilig blijven eten.

labels: #Vlees

Zie ook: