Vlees kan zeker bijdragen aan de gezondheid, mits je kiest voor de juiste soort én de juiste hoeveelheid. De goede eigenschap van vlees is dat het een bron is van eiwitten (bouwstoffen), vitamines (zoals B1, B2, B6 en B12) en mineralen (zoals zink, ijzer, fosfor en seleen). Wat van nature niet in vlees zit zijn koolhydraten.
Soorten Vlees: Wit versus Rood
Laten we eerst maar eens ingaan op de soorten vlees. Het ene stukje vlees is het ander niet. Vlees is namelijk onder te verdelen in wit vlees en rood vlees. Verder zijn deze twee groepen ook weer onder te verdelen in bewerkt en onbewerkt vlees. Wat is het verschil? En welke soort heeft dan de voorkeur voor de gezondheid?
Wit vlees komt van kippen en ander gevogelte zoals bijvoorbeeld kalkoen. Er zijn geen aantoonbare negatieve effecten voor je gezondheid bij het eten van wit vlees. Verder is de milieu-impact beperkter dan bij rood vlees. Daarom wordt (onbewerkt) wit vlees als voorkeurs vlees geadviseerd.
Rood vlees komt van runderen, varkens, schapen en geiten. Vaak zegt de duidelijk rode kleur het al maar dit is niet in alle gevallen zo, bijvoorbeeld bij ham. Toch valt dit onder het rood vlees. Ook versneden en gemalen vlees waaraan niets wordt toegevoegd, hoort bij deze groep. Voorbeelden zijn rundertartaar, onbewerkt/ongekruid gehakt, stoofvlees etc. Uit sommige onderzoeken blijkt dat het eten van veel rood vlees mogelijk nadelig kan zijn voor de gezondheid. Het advies is om rood vlees in beperkte mate te consumeren.
Bewerkt vlees is vlees dat voorafgaand aan de verkoop is bewerkt om de smaak of houdbaarheid te beïnvloeden. Je kunt hierbij denken aan roken, zouten, drogen en/of het toevoegen van conserveringsmiddelen of smaakversterkers zoals E621. Zowel rood als wit vlees kan bewerkt worden. Uit sommige onderzoeken blijkt dat het eten van veel bewerkt vlees nadelig kan zijn voor de gezondheid. Daarom het advies om bewerkt vlees, zowel rood als wit, zo min mogelijk te eten.
Rundvlees: Een Overzicht
Rundvlees is het vlees van een rund. Een vrouwelijk rund is een koe, een mannelijk rund is een stier. Een gecastreerde stier heet een os. Runderen zijn echte graseters en herkauwers. In Nederland worden koeien gehouden voor vlees en melk.
Soorten Rundvlees
Rundvlees kan worden ingedeeld in snijvlees en draaiproducten. Snijvlees is het vlees dat in lappen wordt gesneden, zoals biefstuk, runderlappen en sukadelappen. Draaiproducten zijn onder andere rundergehakt, rundertartaar en hamburgers.
Rundvlees is rijk aan vitamine B12 en het mineraal zink. Daarnaast levert het vitamines B1, B2, B6 en de mineralen ijzer, fosfor en seleen. Rundvlees bevat van nature eiwit en vet en geen koolhydraten. De magere varianten bevatten minder vet en daarmee minder verzadigd vet.
Aanbevelingen voor Vleesconsumptie
Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees. Het draait om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten. Een voorbeeld van een weekindeling kan zijn: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten of ei, 1 dag ongezouten noten, 2 dagen rood vlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van het vlees kun je ook een vleesvervangers zoals tofu, tempé of ei nemen of nog een keer peulvruchten of een handje noten. Probeer dus meer te variëren. Eet je toch liever vlees? Beperk het dan tot één maaltijd per dag.
De aanbevolen maximale hoeveelheid:
- Vers wit vlees: twee tot drie keer per week.
- Vers rood vlees: één tot twee keer per week.
- Bewerkt vlees: zo min mogelijk.
1 portie vlees bij het diner volstaat al met 75-100 gram.
Gezondheidsaspecten van Rood Vlees
Er is inmiddels voldoende wetenschappelijk bewijs dat het eten van te veel rood vlees en vooral van bewerkt vlees het risico verhoogt op bepaalde soorten kanker (waaronder darmkanker), het risico op diabetes type 2 en op beroerte.
Onbewerkt mager rundvlees staat in de Schijf van Vijf samen met mager vlees van andere dieren, vis, peulvruchten, ei en noten. Binnen de Schijf van Vijf draait het om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten.
Invloed op het Milieu
Rundvlees belast het milieu meer dan andere voedingsmiddelen en andere soorten vlees. De bijdrage van CO2 komt vooral door het energieverbruik. Uit mest van vee komt lachgas en methaan vrij. Koeien zijn herkauwers en stoten daardoor methaan uit, via boeren en scheten. Deze gassen dragen sterk bij aan het broeikaseffect. Rundvlees belast het milieu zo’n 2 keer meer dan kip.
Er is wel verschil in milieubelasting. Als runderen grazen op uitgestrekte landerijen en geen krachtvoer eten, valt de milieubelasting lager uit. Krachtvoer moet namelijk worden verbouwd op vruchtbare grond en wordt vaak van ver geïmporteerd. In de meeste krachtvoer zit soja. De verbouw van soja voor veevoer draagt bij aan de ontbossing van tropische bossen en regenwoud.
Veiligheid en Bewaring
Rauw rundvlees bederft snel. Let daarom goed op de houdbaarheidsdatum. Bewaar open verpakkingen of onverpakt vlees maximaal 2 dagen in de koelkast en 6 tot 12 maanden in de diepvries. Rauw gemalen vlees, waarin ook rundvlees kan voorkomen, kan maximaal 1 dag in de koelkast worden bewaard en 2 tot 3 maanden in de diepvries.
Elk rund is in Nederland verplicht om een identificatiemerk in beide oren te dragen. Boeren, het slachthuis en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit kunnen aan dit oormerk het dier herkennen en controleren op eventuele dierziekten. Vlees in de winkel is dus veilig.
Alternatieven voor Vlees
Het is vaak puur de gewoonte dat we gewend zijn om vleeswaren op het brood te doen en een stukje vlees te eten bij de avondmaaltijd. Maar gelukkig zijn er heel veel andere gezonde alternatieven. Hieronder een aantal tips die kunnen helpen om het vlees vaker af te wisselen:
- Beperk je vleesconsumptie tot maximaal één maaltijd per dag.
- Eet minstens één keer per week een warme maaltijd zonder vlees.
- Wissel af met andere eiwitrijke producten zoals peulvruchten, eieren, vis, gezonde vleesvervangers zoals tofu, tempeh, tahoe enz.
- Kies voor een kleiner stuk vlees bij de warme maaltijd.
- Vervang je broodbeleg: kies voor een vegetarische spread.
Voedingswaarden van Ribeye (per 100 gram, bereid)
| Voedingswaarde | Hoeveelheid |
|---|---|
| Kilocalorieën | 214 |
| Eiwitten | 29,6 gram |
| Vetten | 10,6 gram |
| Verzadigd vet | 4,5 gram |
| IJzer | 2,6 mg |
| Vitamine B12 | 1,8 mcg |
Zie ook:
- Wraps Recepten met Gehakt: Snel, Makkelijk & Boordevol Smaak!
- Gehakt voor spaghetti: Tips voor de perfecte saus!
- Spruitjes en gehakt recepten: Makkelijk & Lekker!
- Koolhydraatarm Recept: Bloemkoolrijst Met Gehakt (Snel)
- Ontdek Het Geheim Van Authentieke Italiaanse Pizza: Onweerstaanbare Recepten & Onmisbare Tips!
- Ontdek Heerlijke Recepten met Meiknolletjes: De Vergeten Groente die Je Moet Proberen!




