Ik ben fan van kokos! Het is geen geheim dat ik kokos regelmatig in mijn gerechten gebruik. Ik geniet er echt elke dag opnieuw van, zonder schuldgevoel. Waarom? Omdat ik het ontzettend lekker vind, het handig is in gebruik en het heel erg gezond is!

Een van de veel gestelde vragen is echter: “Ik lust geen kokos, kan ik nu wel Paleo eten?” Mijn antwoord is standaard, natúúrlijk kun je wel Paleo eten, ook zonder kokos. Op deze pagina vind je een overzicht van producten en hoe je ze het beste kunt vervangen.

Kokosolie: Een Veelzijdige Olie

Hieronder gaat het echter alles over kokos: de verschillende producten die er zijn en hoe je deze kunt gebruiken. Kokosolie gebruik ik in 95% van mijn gerechten om in te bakken. Niet alleen omdat ik het zo fijn in gebruik vind, maar ook omdat het gezond is. Kokosolie is een verzadigd vet. Verzadigde vetten zijn voor ons lichaam een ideale brandstof, het is pure energie.

Helaas heerst nog steeds de mythe dat verzadigde vetten zorgen voor een hoog cholesterol en dat een hoog cholesterol de veroorzaker is van hart- en vaatziekten. Ten eerste bepaalt het cholesterol wat je eet slechts 10% van de hoeveelheid cholesterol die je in het bloed vindt: de andere 90% wordt door het lichaam zelf aangemaakt. Ten tweede worden hart- en vaatziekten veroorzaakt door afwijkingen (bijvoorbeeld ontstekingen) in de aders. Hierbij raakt de aderwand beschadigd en op die plaats slaat cholesterol neer. De oorzaak zit hem dus niet in het cholesterol, maar in de beschadiging van de aderwand. (welke op zijn beurt ontstaat door een ongezond eet- en leefpatroon)

Terug naar de kokosolie dus. Omdat kokosolie een verzadigd vet is, heeft het een zeer hoog rookpunt. Het rookpunt bepaalt wanneer een vet gaat oxideren: een proces waarbij de moleculen van het vet beschadigen en waarna dit vet in ons lichaam flinke schade aan kan brengen. Bij veel plantaardige vetten (zoals zonnebloemolie) kan het vet in de fles al geoxideerd zijn, nog voor je het in je eten hebt verwerkt. Bij kokosolie is dit echter niet het geval, zelfs wanneer je het gebruikt om te bakken en braden zal het niet snel oxideren. Dat maakt kokosolie dus tot een prima bron van vet om regelmatig te gebruiken in de Paleo keuken!

Verschillende Vormen van Kokosolie

Er bestaan verschillende vormen van kokosolie:

  • Extra vierge kokosolie
  • Ontgeurde kokosolie

De ontgeurde kokosolie is iets sterker bewerkt, maar heeft nog steeds alle goede eigenschappen van kokosolie. Het voordeel hiervan is dat deze kokosolie absoluut niet naar kokos smaakt of ruikt. De extra vierge kokosolie is minder sterk bewerkt en heeft een uitgesproken kokosgeur. Deze variant is aanzienlijk duurder dan de ontgeurde variant.

Andere Kokosproducten

Kokosmelk

Kokosmelk wordt gemaakt door vers kokosvlees te pureren met water. Dat geheel wordt door een zeef geschonken en de vloeistof die over blijft is kokosmelk. Kokosmelk wordt verkocht in verschillende diktes, je kunt dit op de verpakking herkennen aan het percentage kokosextract. (bijvoorbeeld 50 of 60%)

Kokosmelk is ideaal als basis voor drankjes, maar ook in curry’s en andere Paleo recepten. Zoek in de winkel naar kokosmelk met slechts 2 ingrediënten: kokosextract en water. Dan zit je altijd goed!

Dan het Aziatische schap in de supermarkt, daar vind je wél goede kokosmelk! De kokosmelk van Aroy-D bevat slechts 2 ingrediënten: kokos en water. Deze gebruik ik in mijn recepten wanneer er kokosmelk in de ingrediënten staat (ik word niet door ze gesponsord, maar dit is wel de beste kokosmelk die ik tot nu toe tegen ben gekomen).

Kokosroom

Misschien heb je weleens meegemaakt dat je een blik of pak kokosmelk open maakte en je een heel dikke, witte drab aantrof (misschien heb je om die reden de boel zelfs weggegooid?). Deze witte drab is de kokosroom! Wanneer er geen emulgatoren en andere chemische stofjes aan kokosmelk toe worden gevoegd, scheidt het van nature in room en water. Bovenop vind je de room, en onderin het water.

Dit scheidingsproces vindt extra goed plaats wanneer je het blik of pak kokosmelk in de koelkast plaatst. Een nachtje in de koelkast doet wonderen! Niet iedere soort kokosmelk zal echter ook een dikke room opleveren, en het is altijd maar de vraag hoeveel room je in een blikje aan treft. Om de kans te vergroten kies ik voor de blikken kokosmelk met minstens 70% kokosextract. Tot nu toe ben ik bijvoorbeeld heel tevreden over de blikken en pakken kokosmelk van het merk Aroy-D. Deze zijn o.a. te verkrijgen bij de toko.

Kokosroom kun je in een recept gebruiken in plaats van gewone room. Je kunt het echter ook opkloppen zoals slagroom! Het enige wat je hoeft te doen is de kokosmelk goed scheiden van het water, zet de mixer erin en het wordt een heerlijk luchtige massa. Je kunt ‘m zelfs in een spuitzak gebruiken.

Santen / Kokoscrème / Kokosconcentraat / Kokosboter

Een heleboel namen voor hetzelfde product. In mijn recepten noem ik het altijd Santen, maar je kunt het natuurlijk noemen zoals je zelf wilt. Santen is zeer geconcentreerde kokospasta. Je kunt het zelf maken door gedroogde kokos (bijvoorbeeld kokosrasp of kokosvlokken) een hele tijd te malen in de blender. Santen bevat 100% kokos.

Santen is, net als kokosolie, solide op kamertemperatuur en zacht/vloeibaar wanneer het warmer dan 24 à 25 graden Celsius is. Santen wordt verkocht in blokken van 200 gram, het is bij de meeste supermarkten en toko’s te vinden.

Kokosrasp en Kokosvlokken

Kokosrasp en kokosvlokken zijn gemaakt van gedroogd en eventueel geraspt kokosvlees. Ze smaken lekker zoet en zijn heerlijk als topping of snack.

Kokoswater

Kokoswater is het water wat je in een verse kokosnoot vindt. Wie in Azië op vakantie is geweest heeft er vast weleens eentje geprobeerd: een verse kokosnoot. Sla ‘m open, zet er een rietje in en je kunt eruit drinken. Heerlijk! Het nadeel is natuurlijk dat kokospalmen niet in Nederland groeien, en wij ons kokoswater voornamelijk uit pakken halen. Net iets minder lekker, maar het lest de dorst ontzettend goed zonder je achteraf een suikerdip te geven.

Kokos Aminos

Deze zijn in Nederland nog niet zo goed verkrijgbaar. Kokos aminos zijn zeer geconcentreerde aminozuren uit de kokosnoot. Het smaakt verrassend weinig naar kokos en het is bedoeld als alternatief voor sojasaus. Kokos aminos zijn dus lekker zout van smaak. Heerlijk om je Paleo sushi in te dippen bijvoorbeeld, maar ook om in je favoriete gerecht of in marinades te verwerken.

Kokosbloesemsuiker

Het doet denken aan bruine suiker, maar niets is minder waar. Kokosbloesemsuiker is afkomstig uit de bloemen van de kokospalm. In vergelijking met andere suikers heeft kokosbloesemsuiker een lage glycemische index (je bloedsuikerspiegel schiet dus niet extreem de lucht in) en daarnaast bevat kokosbloesemsuiker ook wat mineralen. Wanneer het suiker betreft, vind ik het een prima optie. Al blijft het feit dat suiker = suiker = suiker en je dit dus niet te vaak moet gebruiken.

Kokosmeel

Kokosmeel is ontzettend handig om mee te bakken. Kokosmeel is echter niet hetzelfde als heel fijn gemalen kokosrasp! Kokosmeel bevat, in tegenstelling tot kokosrasp, slechts heel weinig vet.

In recepten heb je over het algemeen maar weinig kokosmeel nodig, omdat het ontzettend veel vocht opneemt. Dat maakt het tot een goedkoper alternatief voor bijvoorbeeld amandelmeel. En waar de vetten in amandelmeel (of andere notenmelen) oxideren tijdens het bakken, gebeurt dat bij kokosmeel niet. Het is dus ook nog eens fijner voor je lichaam.

In recepten is kokosmeel vrij lastig te vervangen, maar mocht je een poging willen doen dan vind je enkele tips op deze lijst.

Kokosyoghurt

Kokosyoghurt is heerlijk. Tenminste, dat vind ik! Dit is een yoghurt op basis van kokosmelk, met daarbij probiotica. Echte kokosyoghurt smaakt lekker zuur, maar is wel ietsje zoeter dan gewone yoghurt.

Mijn favoriete kokosyoghurt is die van Abbot Kinney’s, o.a. te koop bij EkoPlaza en andere natuurvoedingswinkels. Daarnaast heeft de AH de Creamy Moments kokosyoghurt, welke ook erg lekker is. Deze twee merken zijn helemaal ok binnen een Paleo voedingspatroon. Het kan zijn dat kokosyoghurt een klein beetje suiker of dextrose bevat, maar dat is niet erg. Deze suikers zijn nodig als voeding voor de bacteriën (de probiotica) in de kokosyoghurt. Deze bacteriën fermenteren de suikers, oftewel, ze zetten suiker om in zuren.

Er zijn nog meer merken kokosyoghurt, dus kijk zeker even bij een supermarkt bij je in de buurt.

Kokosolie en Bakken

Kokosolie kan goed tegen hoge temperaturen en is daardoor geschikt om in te bakken en te braden. Het verbrandt minder snel, omdat het een hoog rookpunt heeft. Wil je geen kokossmaak? Gebruik dan geraffineerde kokosolie, die een neutrale smaak en geur heeft. Kokosolie is ook geschikt om in te frituren, omdat het goed bestand is tegen hoge temperaturen. Gebruik bij voorkeur geraffineerde kokosolie, omdat deze minder snel verbrandt.

Bakken in kokosolie is de meest verantwoorde vervanger van boter in de pan. Het beste kun je gebruik maken van Extra virgin biologische kokosolie. Dit is gemaakt van relatief jonge kokosnoten. Kokosolie wordt geperst uit het vruchtvlees van de kokosnoot. Bij onze extra virgin biologische kokosolie gebeurt dit volgens een koude persing. Kokosolie is enorm geschikt om te verhitten.

Bakken in kokosolie heeft als unieke eigenschap dat de goede vetten niet ‘kapot gaan’. Zoals wel het geval is bij oliën zoals zonnebloemolie en sojaolie. Deze oliën bevatten vooral lange keten vetzuren. Dit zijn vetten die moeilijk afbreekbaar zijn en zij zorgen voor veel vetopslag. Kokosolie bevat middellange keten vetzuren. Deze worden razendsnel in het lichaam opgenomen. Om te bakken in kokosolie doe je ongeveer een halve eetlepel kokosolie in de pan.

Veel mensen zijn bang dat bakken in kokosolie zorgt voor een overheersende kokossmaak. Dit is een onterechte angst. Als de olie net in de pan ligt, hangt er een heerlijke lichte kokosgeur. Bij Puur&Fit bakken we werkelijk alles in kokosolie! Van gebakken eitjes tot een gevulde wok vol groente.

De Feiten over Kokosolie

Kokosolie is een plantaardige olie dat gemaakt wordt van het witte vruchtvlees van kokosnoten. Er is geen voldoende wetenschappelijk bewijs dat kokosolie gezond is. Kokosolie bevat een hoog gehalte aan verzadigd vet, wat je LDL-cholesterol kan verhogen. Kokosolie bevat vooral middellange-keten vetzuren (MCT’s), die je lichaam sneller omzet in energie dan de verzadigde vetten uit bijvoorbeeld vlees en zuivel. Dit betekent niet dat kokosolie automatisch gezonder is dan andere oliën of vetten.

Kokosolie is een handig bakproduct dat goed bestand is tegen hitte en je gerechten een subtiele kokossmaak kan geven. Kokosolie is vooral handig om mee te bakken en braden. Het blijft stevig bij kamertemperatuur en smelt pas bij hogere temperaturen, wat het geschikt maakt voor bepaalde baksels, zoals koekjes en cakes. Daarnaast bevat kokosolie antioxidanten, die je lichaam kunnen helpen beschermen tegen schadelijke invloeden van buitenaf. Wil je liever geen kokosolie gebruiken? Dan kun je het eenvoudig vervangen.

Sommige mensen denken dat het gezonder is door de MCT’s, maar daar is geen sterk wetenschappelijk bewijs voor. Omdat kokosvet net zoveel verzadigd vet bevat als kokosolie, wordt het niet aangeraden als vaste keuze in een gezond eetpatroon.

Kokosolie kan goed tegen hoge temperaturen en is daardoor geschikt om in te bakken en te braden. Het verbrandt minder snel, omdat het een hoog rookpunt heeft. Wil je geen kokossmaak? Gebruik dan geraffineerde kokosolie, die een neutrale smaak en geur heeft.

Bewaren van Kokosolie

Ja, kokosolie kan bederven, maar als je het goed bewaart, blijft het lang houdbaar. Bewaar kokosolie op een koele, droge en donkere plek, zoals een keukenkastje. Bij lage temperaturen wordt kokosolie hard, terwijl het bij warmte weer smelt. Dit is normaal en heeft geen invloed op de kwaliteit, zolang de olie niet vreemd ruikt of eruit ziet. Is de olie verkleurd of ruikt hij niet fris? Dan is hij waarschijnlijk niet meer goed.

Je kunt heerlijk bakken in kokosolie, dat komt doordat het enorm geschikt is om te verhitten. Het maakt het heel geschikt om in te roerbakken, bakken, braden en zelfs frituren. Het kan al vloeibaar worden bij een temperatuur vanaf 25 graden. Het voordeel is dat de goede vetten niet 'kapot' kunnen gaan. Als je wilt bakken in kokosolie kun je het beste gebruik maken van geraffineerde kokosolie. Zo weet je zeker dat het resultaat vrij is van de sterke smaak en geur van kokos.

Naast bakken en braden kun je het ook voor vele andere doeleinden gebruiken. Echter, je moet het gebruik van kokosolie niet overdrijven. Gebruik het met mate en geniet.

Kokosolie of kokosvet is een smakelijk en 100% natuurlijk product dat door steeds meer mensen wordt ontdekt en gebruikt. De kokospalm groeit overal ter wereld tussen de 26e Noorderbreedtegraad en 26e Zuiderbreedtegraad en gedijt goed op zoutrijke bodems, waaronder in de kuststreken van Zuid- en Midden-Amerika, Afrika, de zuidelijke kuststreken van Azië, de Polynesische eilanden en Hawaï.

Wie de productinformatie op het etiket van een pot kokosolie leest, zal ontdekken dat het rijk is aan verzadigde vetten. Echter, de koudgeperste (extra vierge) kokosolie behoort tot de middellange-keten vetzuren. Hierin onderscheidt het zich van andere bronnen van verzadigd vet zoals roomboter, zonnebloemolie en olijfolie, die vooral de lange-keten vetzuren bevatten.

Middellange-keten vetzuren wil zeggen dat er een laag aantal koolstofverbindingen in de atoomstructuur van kokosolie zit. Hierdoor heeft kokosolie geen schadelijke gevolgen hebben voor het cholesterolgehalte en bovendien minder gal en enzymen nodig hebben om afgebroken te worden in het lichaam, waardoor het veel beter verteerbaar is dan andere vetten. Bovendien versnelt het ons metabolisme wat dan weer goed is wanneer je wilt afvallen.

Kokosolie bestaat voor ca. 92% uit plantaardige verzadigde vetten. Daarnaast bevat kokosolie een heleboel andere goede voedingsstoffen in die eigenlijk niet in je voedingspatroon zouden mogen ontbreken, waaronder 50% laurinezuur (zit ook voor 30% in moeder melk en ondersteunt de darmflora en beschermt tegen ontstekingen, bacteriën, virussen, schimmels en microben) en ketonen (remmen de afbraak van cellulair weefsel in de hersenen waarmee het kan helpen oa. de Ziekte van Alzheimer te voorkomen).

Bovendien verbetert kokosolie de opname van mineralen, en dan met name ijzer en calcium, en stimuleert het de opname van essentiële vetzuren (omega-3, omega-6) en andere vetzuren en fosfolipiden (choline, lecithine, etc.). Verzadigde vetten zijn zeer ongevoelig voor hitte en oxidatie door bijvoorbeeld zonlicht of contact met zuurstof.

Daarom is het van nature langer houdbaar en wordt het minder snel ranzig of giftig tijdens het bakken. Kokosolie heeft doorgaans een natuurlijke houdbaarheid van wel 2 jaar na productie. Bovendien is het zeer geschikt om te verhitten. Veel mensen bakken in ‘populaire’ oliën zoals zonnebloemolie of sojaolie.

Deze oliesoorten zijn echter zeer gevoelig voor hitte en oxidatie, waardoor deze na verhitting kankerverwekkend kunnen worden doordat de samenstelling verandert. En dat is nu juist niet het geval met kokosolie wat kokosolie de favoriet maakt om te gebruiken bij het bakken en braden. Kokosolie is de meest stabiele vorm van vet die er is en is dus zelfs geschikt om in te frituren!

TIP: wanneer je frituurt met niet-ontgeurde virgin kokosolie, houd dan een maximum frituurtemperatuur aan van 170°C.

Als je een potje kokosolie opent zul je ontdekken dat het heerlijk kokosachtig ruikt, de smaak is echter zeer neutraal.

Al deze eigenschappen vind je in de kokosolie van Kokosolie Nederland. Bovendien is deze kokosolie Fairtrade, niet gebleekt, zonder conserveringsmiddelen of E-nummers en met alle kokosvoordelen van dien!

labels: #Vlees

Zie ook: