Heb je je wel eens afgevraagd hoe lang je spijsvertering duurt? Wanneer wij iets eten, moet ons lichaam het voedsel verteren. Onze spijsvertering begint al in onze mond. In de spijsvertering zetten we voedingstoffen om tot energie en bouwstenen voor het lichaam. Voeding is gemiddeld 24 tot 28 uur onderweg in ons lichaam voor het verteerd is.

Vlees is een voedingsproduct dat meer tijd vraagt om te verteren dan groente. Uit het overzicht blijkt dat elke voedselcategorie meer tijd nodig heeft om verteerd te worden wanneer iemand (rood) vlees eet. Zelfs fruit, dat toch het lichtst verteerbare voedsel is.

Niet alleen is vlees de zwaarste categorie om te verteren, het vertraagt de gehele spijsvertering.

De invloed van vlees op de spijsvertering

Voor alle spijsverteringstypes geldt, dat de volgorde van het voedsel wat je eet ertoe doet. Wanneer je eerst “licht” voedsel eet, dan zal dat het lichaam ondersteunen omdat dit voedsel als eerste verteerd wordt. Eet je “zwaar” voedsel als eerste, dan zal al het voedsel dat je daarna eet in je lichaam fermenteren en/of bederven, omdat “licht”voedsel een kortere verteringstijd heeft. Dit veroorzaakt toxines in het lichaam, wat een breed scala aan klachten veroorzaakt.

Om je verteringsvermogen te verbeteren zou je het beste voedsel kunnen eten dat minder dan 24 uur nodig heeft om te verteren. Waarbij het goed is te weten dat alle voedsel dat diepgevroren is geweest, nog eens 6 tot 12 uur extra nodig heeft.

Gemalen vlees versus een stuk vlees

Komt het vlees in de maag, dan beginnen de maagsappen aan de buitenkant met de afbraak van het voedsel. Denkt u aan kleine handjes die telkens een stukje van de buitenkant afbreken. De omtrek van een lap stof van 1 meter bij 1 meter is 4 meter. Knipt u de lap in stukjes van 1 cm bij 1 cm, dan krijgt u 100 maal 100 is 10.000 stukjes. Elk stukje heeft een omtrek van 4 centimeter maar de totale omtrek is nu 400 meter.

Vet wordt namelijk niet verteerd in de maag, maar in de darmen met behulp van enzymen van de alvleesklier en de galblaas. Een versvlees product met veel vet erin doet er langer over om verteerd te worden dan dezelfde hoeveelheid puur vlees, of botten met vlees, of orgaanvlees. Gaat men bij de samenstelling van een versvlees product uit van de samenstelling van prooidieren in de vrije natuur waar wolven op jagen, dan is het vetgehalte veel lager.

De wolf, een ware opportunist, kiest zijn prooi met zorg.

Onderzoek naar de vertering van vlees

De duur van de spijsvertering is in de jaren 1950 onderzocht door experimenten met vlees. Ellenberg en Scheunert gingen na hoe lang het duurde voor vlees de maag verliet en ze ontdekten dat na 2 tot 4 uur ongeveer 1/3 van het opgenomen vlees nog in de maag terug te vinden is. Na 6 uur was dit nog 1/4 en na 9 uur 1/10. Ook Pavlov, de Nobelprijswinnaar, heeft de vertering van voedsel in de maag van honden zeer uitgebreid bestudeerd, nadat omstreeks 1888 de narcose ontdekt werd.

Darmgassen en vertering

Het gas in de darm bestaat uit stikstof, zuurstof, koolzuurgas, waterstof en methaan. De samenstelling en de geur van darmgas heeft onder andere te maken met wat je eet en hoe je verteert en de reactie daarop van je darmmicrobioom. Darmgassen kunnen een geur verspreiden als rotte eieren. Deze stank ontstaat vooral bij rotting van eiwitten, afkomstig uit onder meer vlees, kaas, kip, vis of eieren.

Eiwitten die te lang in de darm blijven zitten gaan rotten. Vooral zwavelhoudende gassen verspreiden een penetrante lucht. Er is dan vaak sprake van een slechte eiwitvertering door o.a. Het gevolg kan zijn een overgroei van LPS-eiwit bacteriën in de darm zoals E. coli, Clostridium, Klebsiella, etc. Bij eiwitrotting komt veel histamine vrij, waardoor histaminereacties ontstaan (jeuk, ontstekingen, etc.).

Combinaties van voedsel voor een betere vertering

Voor de vertering van eiwitten, zetmeel en fruit, zijn verschillende soorten enzymen nodig.

  • Gebruik eiwit niet met vruchten (bijv. Fruitsalade, zonder toevoegingen (geen noten/zaden/granen). Laat avocado en gedroogd fruit achterwege).
  • Gebruik zetmeel en eiwit niet samen (bijv. x eiwitrijk voedsel (bijv. vlees, gevogelte, ei, vis, tofu) met aardappelen of granen (bijv. Rijst, boekweit, quinoa, gierst).
  • Gebruik gebakken vet zo min mogelijk, daar het elke vorm van vertering vertraagt.
  • Gebruik van vetten is af te raden in combinatie met eiwit.
  • Vermijd koemelk zoveel mogelijk.
  • Gebruik fruit op een nuchtere maag of vlak voor een maaltijd (minimaal 30 min.

Goede combinaties zijn:

  • koolhydraten (bijv. zetmeel + groente (rauw/gekookt) met granen (b.v. quinoa, enz.) (zie ook de granenlijst met kooktijden op pag.
  • groenten met eiwitrijke voedingsmiddelen en bijv. Tofu of tempe (evt.
  • aardappelen met bladgroenten en een eiwitrijk voedingsmiddel (bijv. Groente omelet, in weinig kokosolie bereidBij verteringsklachten is ei voor sommige mensen te zwaar te verteren, ook wanneer het ‘los’ wordt gegeten. Dit komt omdat het bestaat uit eiwitten (eiwit) en vetten (eigeel).

Vetarme kooktechnieken vergemakkelijken de vertering.

Vleesconsumptie in Nederland

Het vleesverbruik per hoofd van de bevolking was volgens Wageningen Economic Research in 2022 76 kilo. Zo'n 36 kilo daarvan is varkensvlees, 21 kilo pluimveevlees, 15 kilo rundvlees, 1 kilo kalfsvlees en 1 kilo schapen- en geitenvlees. Dit is op basis van karkasgewicht (inclusief botten). Op basis van de voedselconsumptiepeiling van het RIVM uit 2019-2021 blijkt dat de consumptie van vlees de afgelopen jaren is gedaald.

Per dag eten we in Nederland gemiddeld 87 gram vlees. Dat is 18 procent minder dan in de periode 2007-2010. De consumptie is het hoogst onder mannen van 18-50 jaar (116 gram per dag). Meer dan de helft van het vlees dat we eten is bewerkt vlees. Volwassenen eten gemiddeld 69 gram rood en/of bewerkt vlees per dag. Voor mannen is dit gemiddeld 85 gram en voor vrouwen 54 gram. Meer dan 25% van de volwassen mannen eet 100 gram of meer rood en/of bewerkt vlees per dag.

Bewaren en bereiden van vlees

Voor de houdbaarheid van vlees is het belangrijk om dit goed en veilig te bewaren. Leg rauw vlees en rauwe vleesproducten na het boodschappen doen zo snel mogelijk in de koelkast. Neem een koeltas mee naar de winkel als het erg warm is. Zorg ervoor dat de koelkast goed koud is. Let op de TGT-datum (‘te gebruiken tot’) op de verpakking. Haal vlees niet te lang voor het bereiden uit de koelkast. Bewaar bereid vlees maximaal 3 tot 4 dagen in de koelkast. Bewaar geen vlees dat overbleef bij de barbecue.

Rauw gemalen vlees in een geopende verpakking kan maximaal 1 dag in de koelkast worden bewaard en 2 tot 3 maanden in de diepvries. Vlees kan ook in de diepvries bewaard worden bij een temperatuur kouder dan -18°C. Voor verschillende soorten kip, rundvlees en varkensvlees gelden verschillende bewaartijden voor de diepvries.

Vlees kan op allerlei manieren worden bereid: van koken, bakken en grillen en roerbakken tot barbecueën. Vlees krimpt ongeveer een kwart bij bereiding door verlies van vocht en vet. Voor gemalen vlees geldt: controleer of het volledig is gegaard voordat je het opeet. Voorbeelden zijn gehakt, worstjes of spiesjes.

Als je vlees uit de diepvries gaat eten, moet je het eerst ontdooien. Ontdooi bevroren producten in de koelkast, op een afgedekt bord of in een afgedekte schaal. Zo krijgen bacteriën geen kans en blijft het vlees lekker sappig. Kleinere stukken vlees kunnen worden ontdooid in de magnetron. Maak het dan wel meteen erna verder klaar. Vries ontdooid rauw vlees niet opnieuw in. Bij het ontdooien komt namelijk vleesvocht vrij.

Voedingswaarde en aanbevelingen

Mager onbewerkt vlees staat in de Schijf van Vijf en past in een gezond voedingspatroon. Vlees is rijk aan de vitamines B1, B6 en B12 en het mineraal zink. Daarnaast levert het vitamine B2 en de mineralen ijzer, fosfor en seleen. Lever is bovendien rijk aan vitamine A.

Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, inclusief vleeswaren. Eet daarbinnen maximaal 300 gram rood vlees, zoals rundvlees en varkensvlees. Dit is een maximum, minder of geen vlees eten kan ook.

Relatie tussen vlees en ziekte

Er is inmiddels voldoende wetenschappelijk bewijs voor de relatie tussen het eten van veel rood vlees en vooral bewerkt vlees, en het risico op bepaalde soorten kanker (waaronder darmkanker), het risico op diabetes type 2 en op beroerte. De Gezondheidsraad geeft aan dat een hoge consumptie (100 tot 120 gram per dag) van rood vlees (zowel bewerkt als onbewerkt) samenhangt met een 10% hoger risico op darmkanker en 20% hoger risico op longkanker. Een hoge consumptie (meer dan 50 gram per dag) van bewerkt vlees (zowel rood als wit) hangt samen met een 15% hoger risico op darmkanker.

De Gezondheidsraad geeft aan dat er een verband is tussen het eten van veel rood en bewerkt vlees en beroerte. Een hoge consumptie (100 tot 120 gram per dag) van rood vlees hangt samen met een 10% hoger risico op een beroerte. Een hoge consumptie (meer dan 50 gram per dag) van bewerkt vlees hangt samen met een 10% hoger risico op beroerte.

De Gezondheidsraad geeft aan dat er een verband is tussen het eten van veel rood en bewerkt vlees en diabetes type 2. Een hoge consumptie (100 tot 120 gram per dag) van rood vlees hangt samen met een 15% hoger risico op diabetes type 2. Een hoge consumptie (meer dan 50 gram per dag) van bewerkt rood vlees hangt samen met een ongeveer 20% hoger risico op diabetes type 2.

Risico's van rauw vlees

Rauw vlees kan besmet zijn met ziekmakende bacteriën, zoals salmonella of E. coli. Ook parasieten zoals Toxoplasma gondii kunnen in rauw vlees voorkomen. Deze zijn vooral gevaarlijk voor zwangeren. Vlees bakken doodt de bacteriën, maar op rauw vlees zijn ze nog schadelijk. Jonge kinderen, ouderen, mensen met een verminderde weerstand en zwangeren wordt afgeraden rauw vlees te eten, zoals tartaar en carpaccio. Dit zijn risicovolle producten.

Verteringstijden van verschillende soorten voedsel

Over het algemeen kan het een tot drie dagen duren voor een maaltijd compleet is verteerd en je lichaam weer heeft gelaten. Wanneer het je maag heeft verlaten, kan voedsel 3 tot 7 uur in de dunne darm blijven en 10 tot 30 uur in de dikke darm. Hieronder een overzicht van de verteringstijden van verschillende soorten voedsel:

  • Kip en kalkoen: Ongeveer 2 uur.
  • Kaas: Ongeveer 3 tot 4,5 uur.
  • Aardappelen: Ongeveer 1 uur.
  • Brood: Ongeveer 3 uur.
  • Fruit en groenten (zonder zetmeel): Ongeveer 40 minuten.
  • Rood vlees: 3 tot 5 uur in de maag, daarna nog 3 uur tot een paar dagen voor het het lichaam verlaat.
  • Havermout: Ongeveer 90 minuten in de maag, daarna 1 tot 10 uur in de ingewanden.
  • Vis: Gemiddeld 45 tot 60 minuten.

Vegetariërs en vleesvertering

Het kan wel zo zijn dat je lichaam weer even moet ‘wennen’ aan het eten van vlees. Je vleesloze bestaan uitluiden met een flinke biefstuk is vragen om problemen. Het zou wijzer zijn om te beginnen met een bescheiden plakje kipfilet op een cracker. Je hebt voldoende enzymen nodig om eiwitten te verteren, en daar kan het de vleeslozen nog wel eens aan ontbreken. Iemand die bewust vlees laat staan, kan al ziek worden bij de gedachte om een dood dier te moeten eten.

Mythes over plantaardig eten

Plantaardig eten is in de basis juist heel goedkoop. Groenten, fruit, granen, bonen en peulvruchten zijn veel goedkoper als je het vergelijkt met biologisch vlees. Ons verteringsstel is zes meter lang, terwijl dat van carnivoren zoals katachtigen nog geen twee meter lang is. Om die reden duurt het ongeveer 72 uur voordat mensen vlees verteren. Plantaardig eten is een geweldige manier om het leven van veel dieren te verbeteren, maar dat is voor jou misschien een ontmoedigende opgave.

De rol van de darmen

De darmen bepalen in feite wat er wel en niet ons lichaam in mag. Ze hebben een filterfunctie en beschermen ons op die manier tegen allerlei infecties en ontstekingen. Gaat er iets fout in de darmen, dan kan dat bijna overal in het lichaam consequenties hebben. Als afvalstoffen niet meer goed door de darmen worden afgevoerd, hopen deze stoffen zich op of zoeken een uitweg via de huid waardoor pukkels kunnen ontstaan.

Het totale spijsverteringskanaal (slokdarm, maag, lever, alvleesklier, de darmen en anus) heeft een lengte van ongeveer 9 meter.Elke dag stroomt er ongeveer 11 liter voedsel, vloeistoffen en spijsverteringssappen door het spijsverteringskanaal. Ons spijsverteringssysteem is uniek: het kan én vlees én groenten én granen verteren.

Normaal doet een maaltijd er ongeveer 24 tot 30 uur over om er helemaal doorheen te komen. De langste tijd brengt het eten door in de dikke darm en de endeldarm. Bij de meeste mensen is een stevig ontbijt rond middernacht helemaal verteerd. Er is 50% meer tijd nodig om een avondmaaltijd te verteren dan een ontbijt. Deels omdat de snelheid van de motorische activiteit van het spijsverteringskanaal 's nachts ongeveer half zo hoog ligt als overdag.

Het spijsverteringsproces

Het begint in de mond (cavum oris), daar wordt het voedsel fijngekauwd en vermengd met speeksel. In het speeksel zitten enzymen, die het voedsel helpen verteren. Speekselklieren produceren niet alleen speeksel als voedsel in de mond komt, maar ook als je voedsel ruikt of ziet, en zelfs als je eraan denkt. Per dag produceer je ongeveer 1200 ml speeksel.

Na het slikken, waarbij de neusholte wordt afgesloten door de huig en de luchtpijp door het strotklepje, komt het voedsel door de keelholte (farynx) in de slokdarm (oesophagus), dat is een 25 cm lange elastische buis met een doorsnee van 2,5 cm. Vanaf hier regelt het lichaam de spijsvertering zelf: je hoeft je er niet bewust mee bezig te houden.

De maag is een gespierde zak met vouwen (rugea) die als voedselreservoir dient en kan 3 tot 4 liter vocht en voedsel bevatten. Zonder eten is de maag helemaal plat, met eten een soort omgekeerde peer. De maag breekt het voedsel af door het voortdurend te kneden en te vermengen met maagsappen, totdat het een dikke spijsbrij (chymus) is. De maag doet er ongeveer 3 tot 4 uur (ligt eraan hoe vet het eten is) over om een maaltijd volledig te verteren.

In de dunne darm vindt het belangrijkste deel van de vertering van het voedsel plaats en van de opname van voedingsstoffen in het bloed, via de darmwand. Hiervoor produceert de darmwand zelf een groot aantal enzymen die onder andere voedingssuikers in kleinere bestanddelen splitsen. Voor een goede vertering is bovendien bijmenging van gal en alvleeskliersap nodig.

De belangrijkste taak van de dikke darm is om vocht (per dag zo'n 1,5 liter) en zouten uit de ontlasting te halen en weer op te nemen in het lichaam. Hierdoor wordt de ontlasting ingedikt en wordt het omgezet in een vorm die het lichaam gemakkelijk kan kwijtraken. Ook worden hier restanten van agressieve spijsverteringssappen geneutraliseerd. De dikke darm produceert slijm dat fungeert als smeermiddel.

Experiment: Rauw vlees versus brokken

The Raw Feeding Community deed onderzoek naar de verteringssnelheid van brok en van rauwe vleesvoeding. Hieruit bleek dat ongemalen rauwe vleesproducten langzamer verteerd worden dan geëxtrudeerde brokken.

Het experiment toont aan dat brokken niet (altijd) langzamer verteerd worden dan een (deels) ongemalen rauwe vleesmaaltijd.

labels: #Vlees

Zie ook: