Fabrikanten spuiten soms water in vlees om het gewicht groter te laten lijken. Maar mag dat eigenlijk wel? Mogen fabrieken water toevoegen aan ons vlees? “Ja”, zegt Velzeboer. “Zolang het maar netjes op het etiket staat.” Maar dat is niet altijd het geval.

Wat is vlees zonder toegevoegd water?

Vlees is zowel in Verordening 853/2004 als in het Warenwetbesluit Vlees, gehakt en vleesproducten gedefinieerd. Alleen indien het product aan de definitie voldoet mag het onder de benaming «vlees» verhandeld worden. Vlees dat een bereiding ondergaat of waaraan andere levensmiddelen toegevoegd worden, mogen niet als «vlees» verhandeld worden.

De praktijk van watertoevoeging

Toegevoegd water in een stuk vlees is niet schadelijk. Het heeft daarom geen prioriteit bij de opsporingsdiensten. Het product is iets natter dan vlees zonder water. Vooral met bakken is het verschil goed te zien.

Vlees met toegevoegd water is zwaarder, en brengt daardoor meer geld op. Volgens voedingsmiddelentechnoloog IJsbrand Velzeboer wordt er stelselmatig gesjoemeld met ons eten.

Aan rauw, onbewerkt kippenvlees is geen extra water toegevoegd. Het is in de wet vastgelegd dat hieraan niets mag worden toegevoegd, anders mag het geen vlees heten. Het kan wel zijn dat er tijdens het koelen van het kippenvlees water wordt opgenomen.

Hierdoor kan het zijn dat er kleine hoeveelheden water worden opgenomen. Als het kippenvlees is bewerkt of gekruid dan mag er wel water worden toegevoegd. Is er meer dan 5% water toegevoegd aan kip dat eruit ziet als een lap, braadstuk, plak, portie of filet, dan moet in de naam ‘met toegevoegd water’ staan.

Wettelijke regelgeving en etikettering

Vlees waaraan eiwitten en water zijn toegevoegd voldoet niet meer aan de definitie van «vlees», maar is een vleesbereiding geworden. Een dergelijke vleesbereiding mag tot 20% toegevoegd water bevatten. Dit is niet verboden, maar de consument moet wel juist over dit product geïnformeerd worden.

Bij de aanduiding zal ook een vermelding als «met toegevoegd water» moeten worden vermeld en het percentage vlees en water moet duidelijk vermeld worden. Ook aan vis kan op dergelijke wijze water toegevoegd worden.

Indien aan vlees water en eiwitten worden toegevoegd, zonder dat dit duidelijk wordt vermeld, is er sprake van een wettelijke overtreding. In de nieuwe verordening verstrekking voedselinformatie aan consumenten (Vo1169/2011) worden de etiketteringseisen voor dit soort producten duidelijker/strikter. Deze verordening gaat in op 13 december 2014. Producten die na deze datum verpakt en geëtiketteerd worden, moeten aan de nieuwe etiketteringseisen voldoen.

De rol van de NVWA

In een persbericht van 31 maart jl. heeft de NVWA bekend gemaakt dat het ging om een bedrijf in het oosten van het land (www.nvwa.nl). Op grond van de Wob mag de NVWA de namen van betrokken ondernemers niet zonder meer openbaar maken.

Consumentenbewustzijn en ethische overwegingen

De oorzaak van de watertoevoeging is volgens IJsbrand de prijsdruk van de supermarkten. “Het mag allemaal niets kosten.”

De inspecteur-generaal van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) stelt dat er een gebrek is aan ethisch besef bij met name producenten van vlees en vleesproducten. Hij deelt de mening dat ethische waarden, zoals respect voor dieren, hoger in het vaandel moeten, ook als dat leidt tot een lagere productie en een daling van de Nederlandse voedselexport, en dat we een tandje terug moeten in de hoeveelheid voedsel die in Nederland gefabriceerd wordt.

Impact op dierenwelzijn en duurzaamheid

Alle betrokkenen in de keten bij het houden, transporteren en slachten moeten respectvol met dieren omgaan. Hiervoor zijn minimale normen vastgelegd in Europese regelgeving. Daarnaast wordt het bedrijfsleven gestimuleerd om in marktconcepten en private kwaliteitssystemen extra stappen te zetten en maatregelen te nemen die het dierenwelzijn verbeteren.

Een goed dierenwelzijn hoeft niet ten koste te gaan van de omvang van de veehouderijproductie in Nederland. Voedselproductie in Nederland is het zoeken naar een optimaal evenwicht tussen bedrijfseconomisch haalbaar produceren en de waardering van maatschappelijke waarden als dierenwelzijn en ecologie. Het kabinet staat voor een integrale aanpak.

Alternatieven voor vlees met toegevoegd water

Als consument kun je capituleren en dat goedkope vlees kopen in de supermarkt, of je kunt naar de keurslager of delicatessenwinkel gaan als je geen klooivoedsel wilt. Je kunt ook voor biologisch vlees kiezen, geeft Velzeboer mee als tip. “Daar wordt minder mee geklooid.

labels: #Vlees

Zie ook: