Brood is een bijna over de hele wereld populair voedingsmiddel. Al eeuwenlang wordt het overal ter wereld gegeten, maar toch was het de afgelopen tijd een trend om het niet te eten: brood.

Brood bevat veel waardevolle voedingsstoffen. Brood is de leverancier van koolhydraten, vezels, (plantaardig) eiwit en bepaalde vitamines en mineralen.

Ons lichaam heeft voedingsstoffen nodig om te functioneren en presteren, zoals werken, wandelen of sporten, maar ook om te denken of te slapen. Ook inwendige processen, zoals het kloppen van ons hart, is ervan afhankelijk. Deze voedingsstoffen zitten in ons voedsel. Het lichaam heeft grote hoeveelheden macrovoedingsstoffen nodig. Macrovoedingsstoffen leveren energie en zijn bouwstoffen.

De totale hoeveelheid voedingsstoffen wordt de voedingswaarde van een product genoemd. Het belangrijkste ingrediënt in brood dat bijdraagt aan de voedingswaarde is bloem, meel of volkorenmeel. Daarnaast kan de bakker nog andere ingrediënten zoals vruchten, zaden of noten toevoegen aan het brood.

Verschillen in Voedingswaarde Tussen Broodsoorten

Tussen wit, bruin en volkorentarwebrood zie je al verschillen in de voedingswaarde. Vooral in de hoeveelheid vezels. Volkoren- en bruinbrood bevatten hierdoor meer voedingsstoffen en zijn een betere keuze dan wit brood.

Volkorenbrood en bruinbrood staan in de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum en zijn dus aanbevolen om dagelijks te eten. Dit brood is voedzaam en gezond. Het is een bron van koolhydraten en jodium, en met name dit laatste krijgen mensen die geen brood eten veel te weinig binnen.

Witbrood daarentegen is minder voedzaam en is niet voordelig voor je gezondheid. Wat is dan het verschil? Witbrood wordt gemaakt van bloem, waarbij alleen het binnenste van de tarwekorrel wordt gebruikt. Alle kiemen en zaden zijn hier uit gezeefd.

Bruinbrood en volkorenbrood worden van meel gemaakt, en niet van bloem. Bij meel wordt niet alleen het binnenste van de tarwekorrel gebruikt, maar ook het buitenste waar nu juist de meeste vezels in zitten. Bruinbrood en volkorenbrood zijn dus gezonder: er zitten meer vezels, vitamines en mineralen in de buitenkant van de graankorrel.

Bruin heeft dus terecht het gezondste imago. Helaas weten broodfabrikanten dit ook en wordt er dan ook misbruik van gemaakt. Zo worden sommige witte broden bruin gekleurd met gebrande mout, waardoor het gezond lijkt maar dus niet is!

Overzicht van Voedingswaarden

Volkorenbrood is dus de beste keuze, maar tegenwoordig kan je flinke keuzestress hebben als je voor het broodschap staat. Daarom help ik je met een overzicht van de voedingswaarden van verschillende soorten brood!

Opvallend is dat de meeste broden wel ongeveer dezelfde hoeveelheid voedingsstoffen hebben. Een uitspringer is het donkere roggebrood, met weinig calorieën, redelijk weinig koolhydraten en veel vezels. Echter, zit er dan wel weer relatief veel suiker in! Een betere optie is speltbrood en helemaal top is zuurdesembrood. Heel weinig calorieën, weinig vet en geen suiker, maar wel weer heel veel vezels die zorgen voor een goede spijsvertering en een voldaan gevoel. Wat eet jij altijd? En waarop baseer jij je keuze?

Speltbrood is al lange tijd in opmars, maar het speltbrood in de supermarkt is vaak (deels) gemaakt van speltbloem en bevat daardoor weinig voedingsstoffen.

Brood en Jodium

De meeste broden bevatten bakkerszout, dat een type zout is waar jodium aan is toegevoegd. Hierdoor is brood een bron van jodium. Sinds 2008 gebruiken de meeste bakkers bakkerszout in het deeg, op advies van de Nederlandse Gezondheidsraad. Dit zout mag, naast in brood, ook gebruikt worden in andere bakkerijproducten zoals koekjes, cake en gebak.

Bakkerszout bevat 50 tot 65 mg jodium per kg zout en is daarmee een belangrijke bron van jodium voor de Nederlandse bevolking. Door het toevoegen van bakkerszout aan brood en andere producten tracht de overheid een tekort aan jodium tegen te gaan. Hoewel de bakkerijsector niet verplicht is om jodiumhoudend zout te gebruiken, heeft zij wel met de overheid een convenant afgesloten waarin de afspraak is vastgelegd dat zoveel mogelijk gebruikgemaakt wordt van bakkerszout.

Brood bevat van nature dus geen jodium.

Tips voor een Gezondere Broodkeuze

Veel mensen eten dagelijks brood en vaak ook meerdere keren op een dag. Op die manier wordt een dieet snel wat eenzijdig qua voedingsstoffen. Ook gevoeligheid voor gluten en gist kan opspelen. Minder brood en meer andere voedingsmiddelen, zoals groenten, fruit, noten, zaden en pitten is daarom het advies. En varieer ook met brood van andere granen.

Brood is in elke supermarkt verkrijgbaar. Helaas gaat het hierbij niet om de gezondste broden. Zelf brood bakken is een goede manier om brood zo voedzaam mogelijk te maken. Of stap een natuurwinkel of biologische supermarkt binnen.

De Portiegrootte van een Snee Brood

Een gemiddelde snee brood weegt ongeveer 35 gram. Dikke plakken wegen 45 gram en dunne 28 gram. Heel soms komt het ook voor dat de sneetjes zo dun worden gesneden, dat deze 24 gram wegen. De dikte van een snee brood is 9 millimeter, oftewel bijna 1 cm. Roggebrood wordt meestal op 4mm gesneden en stevig brood heeft vaak een dikte van 12 tot 14 millimeter. Brood in restaurants zijn met 16 - 18 millimeter vaak weer een stuk dikker.

Wanneer twee sneetjes brood op elkaar worden gelegd, spreekt men van een dubbele boterham.

Voordelen van Vezels in Brood

Opvallend is dat de nutritionele verschillen tussen een sneetje bruin of wit brood gering zijn. Het grote verschil zit voornamelijk in de vezels: bruinbrood bevat tweemaal zoveel vezels en is daarmee een stuk gezonder. Vezels hebben namelijk vele voordelen voor de gezondheid.

Allereerst worden deze niet verteerd, maar wel gefermenteerd door onze dikke darmbacteriën. Vezels hebben en positieve invloed op de darmflora. Ook zorgen vezels ervoor dat je langer verzadigd bent, hierdoor grijp je minder snel naar een tussendoortje. Vezels vertragen de opname van suikers, waardoor de bloedsuikerspiegel stabieler blijft. Ook trekken vezels vocht aan, waardoor de ontlasting in volume toeneemt en meer druk geeft op de darmwand. De darmen worden hierdoor aangezet tot het maken van kneedbewegingen (peristaltiek), wat obstipatie tegengaat.

Vezels in brood behoren tot de FODMAP’s. Deze type vezels kan bij sommige mensen problemen geven.

Brood als Basis voor Gezond Beleg

Een boterham blinkt niet uit in voedingswaarde. Een snee brood kun je beter zien als een vervoersmiddel om gezond beleg mee te nuttigen. Veel Nederlanders maken gebruik van ongezond broodbeleg, denk hierbij aan hagelslag, mierzoete jams, chocopasta, kokosbrood of bewerkte vleeswaren.

Van oudsher wordt een boterham voorzien van boter. Toen de mensen duizenden jaren geleden geen beleg (of geld voor beleg) hadden, werd brood voorzien van een laagje boter om het zo meer te laten lijken op een volledige maaltijd. De extra calorieën waren in deze tijd welkom, want we hadden nog geen kachel die ons warm hield. Toen we het later beter kregen en beschikte over een ruime keuze aan beleg, is de gewoonte om boter op brood te smeren gebleven. Sommige mensen doen dit vandaag de dag omdat ze het lekker vinden, anderen doen dit omdat het praktisch is: je hagelslag blijft beter aan het brood plakken.

Handige Weetjes over Brood

  • Een snee brood verwijst naar een plak gesneden brood. De dikte van een snee kan variëren van 4 millimeter tot 2,4 centimeter?
  • Albert Heijn volgens RADAR in 2009 de dikte van de sneetjes brood heeft aangepast?
  • Je sneetjes brood prima in de vriezer kunt bewaren en dan telkens eruit kunt pakken wat je nodig hebt? Zo heb je altijd de beschikking over een ‘vers’ sneetje brood.
  • Je brood prima op de verwarming kunt ontdooien?

Veel mensen kiezen ervoor om hun brood te roosteren in een broodrooster. Het roosteren van brood zorgt er volgens wetenschappers voor dat er een ruime verdubbeling plaatsvindt van de hoeveelheid acrylamide.

labels: #Brood

Zie ook: