Spelt is een eeuwenoud graan dat bekend staat om zijn voedingsstoffen. Spelt pasta is populair omdat het zo gezond is, maar ook omdat het minder gluten bevat dan witte pasta. De smaak van spelt is herkenbaar omdat het verschilt van tarwe, waar witte en volkoren pasta van wordt gemaakt.

Maar is spelt wel echt gezonder dan tarwe? Spelt behoort tot het tarweras. Het is dus eigenlijk ook een soort tarwe, maar dan net een andere variant. Anders dan andere graansoorten, zoals haver, rogge en gerst, staat spelt dus juist dichter bij tarwe!

Wat is Spelt?

Spelt (Triticum spelta) is een oud graan dat niet moet worden verward met de gemeenschappelijke broodtarwe (Triticum sativum), rogge, gerst of zelfs met haver. Spelt maakt deel uit van dezelfde graan familie, maar is een heel ander soort graan.

Spelt is van nature een compleet voedsel. Dit in tegenstelling tot tarwe, hier worden belangrijke voedingszemelen en kiemen doorgaans verwijderd tijdens het malen. Vanwege de hoge oplosbaarheid in water van spelt kunnen de belangrijke stoffen uit de korrel snel worden opgenomen door het lichaam. Spelt heeft een andere gluten structuur dan bijvoorbeeld tarwe. Door de gluten structuur is spelt vaak beter te verdragen voor mensen met gevoelige darmen. Spelt pasta heeft genoeg voordelen. Maar let op: ondanks dat spelt lichter verteerbaar is, is het niet geschikt voor mensen met een tarwe- of glutenallergie.

Voedingswaarde van Speltpasta

Spelt is rijk aan vitamine B3 en bevat meer mineralen zoals koper, fosfor, magnesium, ijzer en zink. Al deze voedingsstoffen zijn in spelt meer aanwezig dan in tarwe. Toch zijn we voorzichtig met deze uitspraken, uit recente onderzoeken blijkt namelijk dat de verschillen minimaal zijn.

Als je de voedingswaarde van (niet-volkoren) spelt en volkoren tarwe vergelijkt, zie je dat er niet zo heel verschil is tussen deze twee graansoorten. Spelt bevat naar verhouding wel meer eiwitten en vetten ten opzichte van volkoren tarwe, hierdoor kan het zo zijn dat het brood langer voor een vol gevoel zorgt.

Toch valt er één ding heel erg op als je de voedingswaarde van volkoren tarwe en spelt met elkaar vergelijkt. Volkoren tarwe bevat véél meer vezels dan gewoon spelt! Tenminste, als je het hebt over niet-volkoren spelt. Volkoren spelt bestaat wel, maar is nauwelijks te vinden. In plaats van de 2,5 gram in 100 gram spelt bevat 100 gram volkoren tarwe 11 gram vezels. Een opvallend en aanzienlijk verschil.

Waar het uiteindelijk om draait is dat je het gezondste uit bent met een volkoren product. Volkoren granen bevatten naast het meellichaam ook de kiem en de zemel. Vooral de zemel, het omhulsel van de graankorrel, bevat veel vezels en is daarom zo gezond. Als je een speltbrood koopt, ga je ervan uit dan je een volkoren speltbrood te pakken hebt. Maar als dat er niet op staat, is het nog maar de vraag. Het is wettelijk vastgelegd dat je een product pas volkoren mag noemen als het dat ook echt is. Als een speltbrood niet volkoren speltbrood wordt genoemd, kun je er dan ook van uitgaan dat het niet volkoren is. Kortom: spelt is niet perse gezonder dan tarwe.

In 100 gram spelt pasta zit 72,5 gram aan koolhydraten. Dit zijn voornamelijk de langzame koolhydraten. Daarnaast vindt je in 100 gram spelt pasta 356 calorieren, 3,4 gram vezels en 0,05 gram zout.

Hieronder een tabel met een overzicht van de voedingswaarden:

Voedingswaarde per 100 gram Hoeveelheid
Koolhydraten 72,5 gram
Calorieën 356 kcal
Vezels 3,4 gram
Zout 0,05 gram

Langzame Koolhydraten

Koolhydraten zorgen voor het stukje energie in onze voeding. Koolhydraten zitten in bijna alle voedingsmiddelen en kan je verdelen twee groepen: snelle koolhydraten en langzame koolhydraten. Snelle koolhydraten worden snel door het lichaam omgezet in suiker. Bij langzame koolhydraten wordt de suiker langzaam afgegeven waardoor de bloedsuikerspiegel minder snel stijgt. Je wil het pieken van de bloedsuikerspiegel voorkom omdat het o.a. schade aan de bloedvaten kan veroorzaken.

Het is niet nodig om alle snelle koolhydraten uit je voedingspatroon te verwijderen. Spelt pasta bevat uitsluitend langzame koolhydraten, dit is één van de redenen dat het zo gezond is en een verantwoorde keuze. Het zijn vooral de snelle koolhydraten uit ongezonde producten waarmee je beter kunt oppassen: snoep, frisdranken en fruitsappen en alcohol bijvoorbeeld. Die geven ook energie, maar bevatten verder zeer weinig voedingsstoffen. Kies wat vaker voor langzame koolhydraten. Het lichaam verteerd deze langzamer waardoor energie geleidelijk vrij komt.

Speltpasta in Vergelijking met Andere Pasta's

Pasta wordt gemaakt met een deeg van meel, water en eventueel eieren. Een groot deel van de voedingswaarde wordt bepaald door het gekozen meel. Traditioneel is dat bloem van harde durumtarwe, maar het kunnen ook andere granen zijn. De pasta die je hier in de supermarkt koopt, is meestal gemaakt van wit meel, al zijn er ook steeds meer soorten meergranenpasta's en volkorenpasta’s te koop. Deze laatste zijn de meest voedzame.

Het verschil tussen witte en volkorenpasta is dat voor volkorenpasta volkoren meel wordt gebruikt. Voor volkorenmeel wordt de hele graankorrel vermalen en gebruikt. Bij wit meel (bloem) worden de vliesjes van de tarwekorrel verwijderd. Maar juist in dat buitenste vliesje zitten veel vezels, vitaminen en mineralen. In volkorenpasta zit daarom veel ijzer, magnesium, fosfor en B-vitamines. En de hoeveelheid vezels in een portie volkorenpasta is 3 keer zoveel als in een portie witte pasta.

Een ander belangrijk voordeel van volkorenpasta zijn de zogeheten complexe koolhydraten die erin zitten. Dit zijn koolhydraten die moeilijk af te breken zijn door het lichaam, waardoor de energie uit deze koolhydraten ook langzaam vrijkomt. Het duurt langer voor de vezels en de koolhydraten die in volkorenpasta zitten, verteerd worden. Hierdoor houd je langer een verzadigd gevoel en blijft je hongergevoel langer weg.

Naast volkorenpasta is er ook nog pasta op basis van spelt. Speltpasta lijkt qua voedingswaarde veel op volkorenpasta, maar hoeft niet per se volkoren te zijn. Het belangrijkste verschil is dat het van een andere graansoort komt. Speltgranen bevatten net een ander soort gluten dan tarwe. Hierdoor kunnen sommige mensen speltproducten beter verdragen dan volkoren producten. Het is echter niet zo dat speltpasta een gezondere keuze is dan volkorenpasta.

En dan zijn er ook nog pastasoorten op basis van peulvruchten. Deze pasta's zijn bijvoorbeeld gemaakt van linzen- of kikkererwtenmeel. Omdat peulvruchtenpasta's volledig van peulvruchtenmeel gemaakt zijn, zoals bijvoorbeeld linzen- of kikkererwtenmeel, zijn ze ook glutenvrij. Pasta op basis van peulvruchten bevat net zoveel vezels als de volkoren soorten en iets meer eiwit. Een nadeel van peulvruchtenpasta is wel dat het een andere smaak en textuur heeft dan de volkoren variant.

Pastagerechten zijn een gezonde variatie op maaltijden met aardappelen of rijst. Simpelweg omdat pasta net weer andere voedingsstoffen levert. Kies daarbij het liefst voor volkorenpasta en combineer het met lekker veel groenten. Zo wordt een pastamaaltijd automatisch PuurGezond. Veel vezels eten is een must bij PuurGezond.

Koken met Speltpasta: Tips en Tricks

De gemiddelde kooktijd van spelt pasta verschilt niet veel van gewone en volkoren pasta. Elke pasta vorm heeft een eigen kooktijd. Mocht je weinig tijd hebben? Dan zijn er gelukkig manieren om spelt pasta wat sneller gaat te koken. We hebben alle tips en tricks voor je op een rijtje gezet.

Hieronder hebben we een aantal stappen gezet waarmee je spelt pasta kan gaan koken:

  1. Pak een grote pan, hoe groter hoe beter. De volkoren pasta moet namelijk kunnen bewegen in de pan. Hiermee voorkom je dat de spelt pasta aan elkaar gaat plakken.
  2. Vul de grote pan voor 75% met warm water, door warm water te gebruiken win je tijd omdat het water minder lang nodig heeft aan de kook te gaan. Wil je helemaal veel tijd besparen?
  3. Maak het pastagerecht lekkerder door een beetje extra zout toe te voegen aan het kokend water. Het zout zorgt ervoor dat het smaken in een gerecht een extra boost geeft. Hierdoor worden alle smaken intenser en lekkerder! Wees voorzichtig, want te veel zout kan je gerecht verpesten. Wij houden een richtlijn aan van ongeveer 10 gram zout per 3 liter water.
  4. Door geen deksel te gebruiken gaat het kookwater niet schuimen. Om deze reden raden wij altijd aan om geen deksel te gebruiken. Het is daarnaast zo ook makkelijker om de pasta in beweging te houden.
  5. Net als elke pasta heeft de spelt pasta de neiging om aan elkaar te plakken. Door de pasta in beweging te houden voorkom je dit. Roer elke minuut met een spaghettilepel in de pan.
  6. Wil je weten of de spelt pasta goed is, dan is het verstandig om de spelt pasta te proeven. Dit doe je voor het afgieten, zodat je kan bepalen of het nodig is om de pasta langer te koken. Daarnaast proef je meteen of je genoeg zout in water hebt gedaan.
  7. In Italië voegen ze de pasta altijd gelijk bij de pastasaus. Dit maakt de kans kleiner dat de spelt pasta aan elkaar gaat plakken. Door dit te doen heb je nooit last van plakkende pasta.

Recepten en Combinaties

Spelt heeft een herkenbare smaak. Je proeft het verschil tussen spelt en bijvoorbeeld tarwe erg goed. Pasta met spelt is iets nootachtige en aardser van smaak. Wij raden aan om spelt pasta te combineren met een bijpassende saus. Zoals de pasta alla noci of pasta funghi. Je kan het natuurlijk ook combineren met onze andere recepten!

labels: #Pasta

Zie ook: