Gnocchi is een hele bijzondere soort pasta. Net als vele andere Italiaanse gerechten is ook gnocchi een historisch gerecht. De combinatie van aardappel, meel en eieren zorgt voor een super zachte en lichte textuur.

De Geschiedenis van Gnocchi

Naar het schijnt komt gnocchi oorspronkelijk uit het Midden Oosten, maar de eerste documentatie over dit product duikt op in Italië en stamt uit de tijd van de Oude Romeinen. Gnocchi werd veel gegeten door de Romeinse legioenen tijdens het veroveren van Europese landen om zo het Romeinse keizerrijk uit te breiden. Voor de bereiding gebruikten de Oude Romeinen destijds als ingrediënten semolina en havermoutachtig meel in combinatie met eieren. Tegenwoordig kom je deze variant gnocchi nog steeds wel tegen in Italië als Gnocchi alla Romana.

Pas in de 16e eeuw heeft ‘De Aardappel’ zijn intrede gemaakt in Europa. Daarna is ook aardappel toegevoegd als vervanger van een deel van het meel en staat bekend als het hedendaagse Gnocchi di Patate.

Er bestaat een legende sinds 1531 met daarin 2 hoofdrolspelers, gnocchi en de bewoners van de Italiaanse stad Verona. In dat jaar werd Verona geteisterd door een ontzettend hongersnood veroorzaakt door een onderstroming en de invasie van de Landsknechten. Hongerige inwoners van de stad bestormden het grootste plein van Verona en vielen bakkerijen binnen op zoek naar wat te eten. Met dank aan Tommaso Da Vico slaagden deze pogingen om wat te eten te pakken te krijgen niet.

Op de laatste vrijdag van het Carnaval van Verona verspreidde Tommaso op zijn kosten brood, boter, bloem en kaas zodat de bevolking gnocchi kon maken. Vanwege de simpele en goedkope ingrediënten heeft Gnocchi altijd bekend gestaan als het gerecht van de armen.

Maar tegenwoordig is het in Italië, en in Rome in het bijzonder, zelfs traditie om gnocchi op donderdagavond centraal te stellen in de restaurants. Gnocchi eet je in een traditioneel Italiaans restaurant als primo en staat dus op de kaart meestal bij de pasta en gevulde soep.

Gnocchi alla Romana: Een Historische Variant

Italiaanse Gnocchi alla Romana: een van de oudste pasta’s uit Rome! Aangezien deze stad het begin van Italië was, is het ook heel logisch dat het de grondlegger is van de Italiaanse keuken. Vele gerechten zijn in deze omgeving ontstaan: Spaghetti alla carbonara, cacio e pepe, saltimbocca alla Romana, spaghetti alla amatriciana, zijn enkele voorbeelden.

Gnocchi, dat kennen we allemaal wel. Italiaanse pasta gemaakt van aardappel. Maar gnocchi alla Romana is heel wat anders. Ver in het Romeinse Rijk kon men nog helemaal niet aan aardappel komen. Deze waren pas halverwege de 15de eeuw beschikbaar in Europa. Daarom gebruikte de Romeinen semolina voor heel veel gerechten. Dit gerecht werd dus ver voor de aardappel gnocchi gemaakt. En is dus eigenlijk ook de grondlegger van gnocchi die wij allemaal kennen.

De gnocchi alla Romana verschillen ook erg van smaak in vergelijking met de aardappel gnocchi. Het is een van de weinige pasta´s waar het deeg op het vuur wordt gemaakt. Je mengt melk, boter, griesmeel en eieren tot een dikke pap. Hier voeg je uiteraard nog Parmezaanse of pecorino kaas aan toe.

Recept voor Gnocchi alla Romana

Zoals de meeste Italiaanse gerechten, heel simpel. In het Romeinse rijk hadden ze natuurlijk niet heel veel apparatuur voor handen. Hier vind je het complete recept met alle ingrediënten die je nodig hebt.

  1. Laat de melk warm worden in een pan samen met de 30 gram boter en de nootmuskaat.
  2. Voeg, als de melk warm is, het griesmeel beetje bij beetje toe. Blijf roeren tot dat er een dik deeg/dikke pap ontstaat.
  3. Haal van het vuur af, voeg de twee eidooiers en de 100 gram Parmezaanse kaas toe en roer goed door tot dat het een geheel is. Laat vervolgens even afkoelen.
  4. Pak twee stukken bakpapier, verdeel het deeg over beide stukken en rol op als een soort worst. Leg in de koelkast en laat voor een half uur rusten.
  5. Het deeg zal na een half uurtje stevig zijn geworden en snijd vervolgens plakken van 2 centimeter dikte.
  6. Pak een ovenschaal en leg de plakjes als dakpannetjes hier in. Smelt het andere deel van de boter en giet dit over de gnocchi heen.
  7. Garneer met de Parmezaanse kaas en doe de ovenschaal in de oven voor 30 minuten op 180 graden. Zet daarna nog even de grill aan voor 10 minuten. Serveer met nog meer Parmezaanse kaas!

Zelf Gnocchi Maken: Een Stap-voor-Stap Handleiding

Ook is het natuurlijk mogelijk om zelf gnocchi te maken. Net als het zelf maken van pasta- of pizzadeeg lijkt het maken van gnocchi moeilijker dan het is. Het tegendeel is echter waar, zelf gnocchi maken in ontzettende leuk en simpel bovendien! Tenminste…. als het goed lukt en lekker smaakt!

De meest simpele gnocchi maak je met 3 ingrediënten: aardappel, bloem en ei. In veel recepten wordt ook nog ricotta gebruikt.

Ingrediënten en Bereiding

Maak de aardappelen goed schoon voordat je deze ongeschild in de pan doet. Zet de aardappelen een paar centimeter onder water en kook deze in gezouten water zodat deze gaar zijn. Daarna laat je de aardappelen afkoelen tot een temperatuur waarmee het mogelijk is om de schil te verwijderen en te pureren. Voeg de aardappelen vervolgens samen met de bloem en het ei. Eventueel kun je voor de ‘lekker’ nog wat zout en Parmagiano Reggiano toevoegen.

Maak nu van het deeg een aantal gelijke porties en rol iedere portie tot een lang lint met een dikte van ongeveer 1,5 tot 2 centimeter. Snij een afzonderlijke gnocchi van het lint en haal deze over een vork voor een authentieke structuur. Herhaal dit tot de linten zijn verwerkt tot heerlijke verse gnocchi, klaar om te koken!

Zorg nu voor een pan kokend gezouten water en kook hierin de gnocchi. Om de gnocchi helemaal af te maken dien je er natuurlijk nog een lekkere saus bij te maken. Een van de bekendste en meest traditionele gnocchi recepten is Gnocchi met saus van boter en salie.

Tips voor het Zelf Maken van Gnocchi

Was en kook de aardappelen met schil er nog aan. Als ze gaar zijn haal je direct de schil eraf (dat gaat heel handig zo) en stamp je ze fijn. In Italië hebben alle mamma’s een zogenaamde schiacciapatate, oftewel een aardappelpletter. Je kunt ook gewoon een vork of stamper gebruiken. Strooi wat bloem op de werkplank, voeg de puree bij de bloem plus het snufje zout, en kneed tot een geheel.

Als het deeg goed compact is kun je er stukjes vanaf snijden. Rol met een platte hand slierten van elk stukje deeg. Pak een vork en zet deze met de tanden op het werkblad. Rol de kussentjes vanaf de vork via de tanden naar beneden. Als de gnocchi klaar zijn kun je ze het beste even 15 minuten laten rusten. Daarna een grote pan met water aan de kook brengen en de gnocchi eraan toevoegen.

Gnocchi is goed te combineren met verschillende sauzen. Een klassieker is gnocchi al pomodoro, met een lekkere tomatensaus.

  • Tip van mamma Isabella: soms ‘verdwijnen’ de gnocchi op het moment dat je ze in het kokende water gooit. Om dit te voorkomen kun je 1 ei toevoegen aan het deeg.
  • Zelf gnocchi maken van piepers en bloem is zó… gepiept!
  • Handig: de overgebleven gnocchi vries je in zodat je altijd een voorraadje hebt.

Variaties en Smaakprofielen

Gnocchi (spreek je uit als njokkie) zijn traditionele, Italiaanse deegkussentjes die lekker veel saus kunnen vasthouden. Als je alleen maar de stevige kant-en-klare versie kent, zal deze fluffy kruising tussen aardappelpuree en pasta een verrassing zijn. Dat gebied is door het koelere klimaat beter om aardappels te telen dan tarwe voor pasta.

Ga je zelf aan de slag, dan wil je aardappels die bij het garen redelijk stevig blijven. Dus geen supervaste maar ook geen aardappel die uit elkaar valt. Kook je aardappel in de schil of, beter nog, pof hem in de oven. Hoe minder bloem je erbij doet, hoe beter. Dan blijven je deegkussentjes lekker luchtig. Kneed gnocchideeg niet te lang, stop als alles goed is gemengd. Laat je gevormde gnocchi een kwartier onafgedekt rusten voor je ze kookt. Zorg voor luchtige puree zonder klontjes.

Ze worden gemaakt van aardappel met bloem, maar de bite heeft iets weg van pasta. 1 kg vrij kruimige aardappels bijv. Verwarm de oven voor op 180°C. Prik de aardappels rondom in met een vork, leg ze op de bakplaat en pof ze in 1 1⁄4- 1 1⁄2 uur in de oven, of tot ze gaar zijn. Laat ze iets afkoelen en pel ze. Druk de aardappels door de pureeknijper of wrijf ze door de zeef en voeg zout en peper toe.

Schep de puree op je werkvlak, maak een kuiltje in het midden en doe hierin de eidooier. Strooi geleidelijk de bloem erover terwijl je dit met je handen of met een deegschraper erdoor mengt, zodat je zacht, maar net niet meer plakkerig deeg krijgt. Je hebt misschien niet alle bloem nodig. Proef of meer zout nodig is.

Verdeel het deeg in 2 porties. Werk in delen. Rol op een licht met bloem bestoven werkvlak eerst 1 portie deeg uit tot twee lange rollen en snijd ze in 2 cm-stukjes. Rol elk stukje over de achterkant van een vork om ribbels te vormen. Laat de gnocchi onafgedekt 15 min. rusten.

Breng een grote pan met licht gezouten water aan de kook en kook hierin de gnocchi in delen 2-3 min. tot ze boven komen drijven. Kook ze niet te lang, dan worden ze zacht en zompig. Schep de gnocchi met een schuimspaan uit de pan en dompel ze eventjes in ijskoud water. De lichte, luchtige textuur en volle aardappelsmaak maak de Gnocchi di Patate uniek en verrassend lekker!

Door de vorm en iets absorberende structuur gaat gnocchi goed samen met veel verschillende pastasauzen, want ze nemen de smaken perfect in zich op. Zo smaakt gnocchi heerlijk met boter en salie, of heel simpel met een beetje goede olijfolie en geraspte Parmezaanse kaas. Ons favoriete gnocchi recept is die voor Gnocchi tomatensaus en mozzarella (ook wel alla caprese).

Gnocchi: Meer dan Alleen Aardappel

Gnocchi is een Italiaanse pasta veelal gemaakt van aardappel of tarwe. Het wordt meestal gegeten als primo, net als veel andere pasta’s, maar ze kunnen ook als contorno (bijgerecht) bij sommige hoofdgerechten worden geserveerd.

De eerste zin van dit artikel is eigenlijk onjuist. Het woord ‘gnocchi’ is feitelijk het meervoud van het Italiaans gnocco, wat zoiets als ‘klont’ betekent. Gnocchi zijn dus letterlijk vertaald ‘klonten’. Omdat gnocchi bij ons toch vooral bekend staat als pastasoort (enkelvoud), gebruik ik ook het enkelvoud.

Gnocchi kan gemaakt worden van griesmeel, tarwebloem of aardappel. In Nederland kennen wij vooral de Gnocchi van aardappel, maar in Italië maken ze de gnocchi dus ook van andere ingrediënten. Op de kaart is dit te herkennen aan de naam: ‘Gnocchi di patate’ is gemaakt van aardappel, ‘Gnocchi alla Romana’ gemaakt van griesmeel en ‘Gnocchi di farina’ van bloem. Aan het deeg voegt men dan ei en soms kaas toe. Dit wordt samen gekneed tot een geheel, uitgerold en is kleine stukjes gesneden. Om ervoor te zorgen dat de saus ook een beetje blijft hangen aan de deegmengsels, drukt men er met een vork nog tegenaan.

De Kunst van het Uitspreken

De uitspraak van ‘Gnocchi’ is voor veel Nederlanders nogal lastig, maar wanneer je de Italiaanse uitspraakregels eenmaal kent, moet het te doen zijn.

Gnocchi Bakken: Een Heerlijke Twist

Gnocchi is een pasta die gemaakt wordt van aardappelmeel en aardappels zijn te bakken. Waarom zou gnocchi dan niet te bakken zijn? Precies! Wanneer je gnocchi in de pan bakt, krijgt het een knapperig bruin korstje dat niet alleen veel doet voor de smaak van de pasta, maar ook zijn vruchten afwerpt voor de textuur. De boterzachte gnocchi wordt ineens een stuk spannender wanneer je eerst door een knapperige korst moet bijten. Ik bak gnocchi zelf altijd in gesmolten boter en olie. Boter voor de smaak en de olie zorgt ervoor dat het korstje lekker krokant wordt. Mocht je dat een beetje te veel van het goede vinden, dan kun je natuurlijk ook prima een van de twee gebruiken.

Als je wel eens gnocchi hebt gekookt, weet je dat gnocchi in no-time klaar is. Het bakken vergt weinig meer moeite, maar kost je wel iets meer tijd. Maar gnocchi bakken ipv koken is wat mij betreft wel veel lekkerder. Doordat je op het laatst alle ingrediënten samen in één pan bakt worden de smaken goed met elkaar uitgewisseld en zorg je ervoor dat het gerecht niet droog wordt.

Om je een idee te geven hoe je een gebakken gnocchi gerecht klaarmaakt, hierbij een suggestie:

  1. Voeg de paddenstoelen/ham-mix aan de gnocchi toe wanneer de gnocchi bruin kleurt.
  2. Strooi, terwijl alles nog in de pan zit de geraspte kaas over het gerecht en breng het geheel op smaak met peper en zout.

Gnocchi: Veelzijdig en Eenvoudig

Gnocchi zijn super makkelijk en snel te bereiden, waardoor je in een handomdraai een heerlijke Italiaanse maaltijd op tafel zet.

Waarom Vaker Gnocchi Eten?

  • Het is een veelzijdig product. Je kunt gnocchi combineren met allerlei sauzen, pesto’s, groenten, kruiden en specerijen.
  • Het vult goed omdat de basis van gnocchi bestaat uit aardappels.
  • Kant en klare gnocchi is betaalbaar of je maakt het eenvoudig zelf (eventueel van een restje aardappels).
  • Deze pastasoort heeft een neutrale smaak waardoor ‘bijna’ iedereen het lust, ook kinderen.
  • Ideaal voor restjes verwerking, vul een gerecht aan met gnocchi of andersom om een complete maaltijd op tafel te zetten.
  • Je kunt gnocchi op verschillende manieren bereiden (zie hieronder).
  • Het is makkelijk om er grote hoeveelheden van te maken als je bijvoorbeeld eters krijgt.
  • De bereiding is heel eenvoudig, je kunt er niet veel verkeerd aan doen.
  • Je hoeft je niet te beperken tot de Italiaanse keuken, want gnocchi kun je met allerlei smaken combineren.

Hoe Kun je Gnocchi Bereiden?

  • Koken: Kook de gnocchi in goed gezouten water tot ze bovendrijven. Daarna zijn ze klaar voor verdere verwerking.
  • Bakken in een koekenpan: Bak ze in een beetje olie tot ze bruin zijn. Eet ze als bijgerecht of voeg een (tomaten)saus of pesto toe.
  • Kook de gnocchi gaar, bak ze op in een koekenpan en voeg ze toe aan een salade.
  • Je kunt ze 10 - 15 minuten bakken in de airfryer met een beetje olie en kruiden naar smaak, lekker als snack of bijgerecht.
  • Als een traybake (bakplaat) met verschillende soorten groenten (paprika, courgette, ui, tomaat) 20 - 25 minuten op 200 graden in de oven.
  • Meekoken in een soep. De gnocchi zorgt voor binding waardoor de soep lekker romig wordt (kijk hier voor een recept).
  • Roerbakken met Oosterse groenten (bimi, shiitake, bosui) en een lekkere woksaus.

Een Italiaans gerecht met gnocchi wordt nog lekkerder met een topping van krokante knoflookcroutons.

De Vorm van Gnocchi

In gnocchi zie je meestal kleine ribbeltjes zitten. Deze ribbeltjes hebben een functie, ze zorgen ervoor dat sauzen beter aan de gnocchi hechten waardoor het extra smaakvol wordt. Traditioneel wordt dit gedaan met een gnocchiplankje, een houten plakje met gleufjes waar je de gnocchi van boven naar beneden rolt. Dit doe je met de hand, per stuk. Dit kost nogal wat tijd, maar het is leuk om te doen. Heb je geen plankje, dan kun je ook een vork gebruiken om een beetje hetzelfde effect te creëren. De ruwe kant van een rasp is eventueel ook nog een optie.

Maar heb je nu geen tijd of geen zin om ribbeltjes te maken? Dan kan het ook zonder. Snijd het deeg dan gewoon in stukjes of kussentjes en kook ze op dezelfde manier. De vorm maakt in principe niet veel uit. De grootte wel, want dan zijn ze gelijktijdig gaar. Als je kleine kinderen hebt die gnocchi mee-eten is het misschien handiger/veiliger om ze iets kleiner te snijden.

Gnocchi: Een Wereld van Mogelijkheden

Heb je nog nooit gnocchi geprobeerd, dan heb ik je hopelijk met dit artikel enthousiast gemaakt!

Overzicht van Gnocchi Variaties
Naam Hoofdingrediënt
Gnocchi di patate Aardappel
Gnocchi alla Romana Griesmeel
Gnocchi di farina Bloem

labels:

Zie ook: