Iedereen drinkt regelmatig cocktails, voornamelijk op vakanties zie je dat mensen massaal hieraan slaan om lekker in de zomerse en tropische stemming te komen. Maar wat weten we nou eenmaal van de cocktail? Is er iemand die een stukje geschiedenis hierover weet te vertellen? Waarschijnlijk is van veel mensen het antwoord op deze vraag: ‘nee’, maar hoe interessant is het eigenlijk om daar meer over te weten. Er is veel over de geschiedenis van de cocktail te vertellen en misschien is het wel eens leuk om wat meer te weten te komen over dat drankje (waarschijnlijk de drankjes) die je zo vaak drinkt?

De oorsprong van cocktails gaat terug tot het einde van de 18e eeuw. Het eerste gedocumenteerde gebruik van het woord "cocktail" in verband met een gemengde drank was in 1806, toen een Amerikaanse publicatie het definieerde als "een stimulerend sterke drank, samengesteld uit een mix van sterke drank, water, suiker en bitters". Deze eenvoudige definitie legt de basis voor wat later zou uitgroeien tot een uitgebreide kunstvorm.

De Definitie van een Cocktail

Een cocktail is een mengsel dat wordt gemaakt van twee verschillende soorten drankjes. Dat hoeven er niet per se twee te zijn, maar dat is wel de basis die hiervoor wordt gelegd. Op een speciale manier worden er diverse smaken samengebracht die voor een smakenexplosie in je mond zorgen. Dit wordt goed door elkaar gemengd door bijvoorbeeld gebruik te maken van een blender of door middel van een shaker, die je ook vaker achter een bar ziet staan wanneer je jouw favoriete cocktail weer eens besteld. Lang geleden heeft er iemand eens een keer een gedachte hierover losgelaten en is gaan experimenteren met het mixen van diverse drankjes. De eerste cocktail die werd gemaakt was in het begin van de tweede helft van de 19e eeuw. Dat gaat dus om de periode van 1850-1900. In de welgestelde burgerij werden deze drankjes goed ontvangen en werden er massaal cocktails gemaakt om zo iedereen te voorzien van nieuwe soorten drankjes. Doordat iedereen in die tijd erg van sterke drank hield werd er steeds meer met elkaar gemixt om zo de beste en meest unieke smakencombinaties te kunnen bedenken.

De definitie van een cocktail? Een drankje met drie ingrediënten (waarvan twee vloeibaar) waarvan er minstens één alcohol bevat, denk aan een Mojito, Margarita of Sidecar.

De Gouden Eeuw van Cocktails

De periode van de late 19e eeuw tot het begin van de 20e eeuw wordt vaak beschouwd als de Gouden Eeuw van Cocktails.

Pionierende Bartenders

Jerry Thomas, ook wel bekend als de "Vader van de Amerikaanse Mixologie", was een pionier in de cocktailwereld. In 1862 publiceerde hij "How to Mix Drinks or The Bon Vivant's Companion", het eerste boek over bartending en cocktails. Thomas staat bekend om zijn flamboyante stijl en zijn creatie van de Blue Blazer, een cocktail gemaakt met brandende whisky die van beker tot beker wordt gegoten.

Een andere invloedrijke figuur uit deze tijd was Harry Johnson, die in 1882 "Bartender's Manual" publiceerde. Zijn boek wordt nog steeds gezien als een standaardwerk voor bartenders.

De Opkomst van de Cocktail

Tijdens uitgelaten dansavonden genoten feestvierders van een drankje. Door de Amerikaanse drooglegging (alcoholverbod) in 1920 waren bier en wijn daar minder beschikbaar. Maar sterke drank was wel verkrijgbaar en zo kwam de cocktail in trek, ook de Sidecar van Rémy Martin. Deze trend waaide over naar Europa. Ook vrouwen deden mee, met flapper-jurken, een korte bob en een chique cocktail in de hand bezochten ze grootste feesten en dansavonden.

Honderd jaar geleden kwamen we net uit een oorlog en een pandemie. De Spaanse griep was uitgeraasd en de wereld was toe aan een feestje. Dat klinkt bekend toch? En hoe ze dat toen vierden? Met muziek én cocktails. Roaring twenties vol met muziek, dans en alcohol.

Vlak voor die tijd hield de Eerste Wereldoorlog iedereen in zijn greep. Nederland lag buiten het strijdgebied, maar toch voelde ons land de gevolgen. Overal was een tekort aan. En tot overmaat van ramp kregen we ook een pandemie over ons heen. Een tekort aan voedsel en drinken en overal zieken, dat zet een domper op elk feestgevoel. Maar na jaren van tegenslagen kon iedereen weer opgelucht lol maken: de roaring twenties braken aan. In de jaren twintig vergaten jongeren het donkere verleden en maakten ze plezier met gewaagde muziek, dans en kleding. Door de stijgende economie heerste er optimisme.

De Drooglegging en Innovatie

De Drooglegging in de Verenigde Staten (1920-1933) was een periode van uitdaging en innovatie voor bartenders. Hoewel alcohol illegaal was, bloeiden speakeasies (illegale bars) op, en creatieve bartenders vonden manieren om cocktails te maken met wat er beschikbaar was.

Harry Craddock

Een van de meest invloedrijke bartenders van deze tijd was Harry Craddock, die tijdens de Drooglegging van Amerika naar Londen verhuisde.

De Moderne Cocktailcultuur

In de jaren 1990 begon een nieuwe golf van belangstelling voor klassieke cocktails en bartending technieken.

Pionierende Bartenders

Dale DeGroff, ook bekend als "King Cocktail", speelde een sleutelrol in deze beweging. Hij werkte in de Rainbow Room in New York City en hielp bij het herintroduceren van klassieke cocktails en het gebruik van verse ingrediënten. Zijn boek "The Craft of the Cocktail" is een must-read voor elke serieuze bartender.

Audrey Saunders, oprichter van de Pegu Club in New York, heeft ook een aanzienlijke invloed gehad op de moderne cocktailcultuur. Haar aandacht voor detail en innovatie heeft de standaard voor bartending verhoogd.

Verhalen Achter de Cocktails

Over de ontstaansgeschiedenis van de cocktail heerst een zweem van mystiek. Zo doen er verschillende verhalen de rondte over het ontstaan en de etymologie van het woord cocktail. Over niet raszuivere renpaarden die gemengd werden (cock-tailing), gefermenteerde vruchtendrankjes van de Maya’s (coctel), hanen (coq) met kleurrijke veren (tail) en Franse eierdopjes.

Het woord cocktail komt van het Franse “coq’s tail”. Dit refereert naar de kleurrijke veren van de haan (coq). Het verhaal gaat dat tijdens de Amerikaanse burgeroorlog (rond 1779) de bar van de Ierse Betsy Flanagan (onthoud die naam) vol met Amerikaanse en Franse soldaten zat die samen streden tegen de Engelsen. Betsy maakte een alcoholische drank en decoreerde deze met hanenveren. Dit verhaal wordt niet alleen het meest aangehaald, daarnaast wordt er ook een duidelijke link gemaakt naar het decoreren van kleurrijke cocktails.

Het woord cocktail is afgeleid van het Franse woord Coquetier. Coque-quoi? Coquetier dus. Een coquetier is een Frans eierdopje dat gebruikt werd om drank in op te dienen in het begin van de 19de eeuw in New Orleans. Dit verhaal zou zo maar waar kunnen zijn, want de jiggers zoals we die nu kennen lijken nog steeds op eierdopjes.

Het Maya-woord ‘coctel’, dat gefermenteerde vruchtensappen betekent, zou in de 16e eeuw door de Spanjaarden zijn overgenomen en in latijns spaanse landen gebruikt. Het is echter onduidelijk of hetzelfde woord daadwerkelijk de oorsprong is van het woord ‘cocktail’ zoals we dat tegenwoordig kennen.

Al sinds de tijd van de Grieken en Romeinen wordt drank gemixt. Doordat in de klassieke oudheid gemaakte dranken in flessen en kruiken werden opgeslagen, gingen de producten snel oxideren en verschoot de smaak. Dit verbloemden ze door er veel kruiden en ‘mede’ (gefermenteerde honing) aan toe te voegen. Op eenzelfde manier zijn de eerste cocktails ontstaan.

De cocktail, ook wel ‘bittered sling’ genoemd, is een stimulerende drank samengesteld uit een sterke drank, suiker, water en bitters en kent een roemrijke geschiedenis. Doordat men het vervuilde water niet kon drinken, werden producten met alcohol geproduceerd. Alcohol doodt bacteriën. Deze dranken waren goedkoop, maar slecht drinkbaar, dus voegde men er suiker en kruiden aan toe. Later werden om medicinale redenen ook bitters toegevoegd.

De Magnificent Seven zijn met hun opbouw de zeven belangrijkste cocktailcategorieën. Om te bepalen welke soorten cocktails zich de Magnificent Seven mochten noemen, werd gekeken naar de geschiedenis van veel klassieke cocktails. Vanuit daar is teruggewerkt naar de zeven meest voorkomende basiscocktails, die 150 jaar geleden al werden gemaakt.

De Sidecar: Een Jarentwintig Cocktail

De Sidecar is dus echt een jarentwintigcocktail. De opmerkelijke naam ontstond tijdens de Eerste Wereldoorlog. Amerikaanse soldaten vochten mee aan het Westelijk front en daarom liepen zij rond in meerdere Europese landen. Eén kapitein van het Amerikaanse leger liet zich liever rijden. Maar niet in een blits automobiel of op een fier paard. Nee, de kapitein bracht zijn tijd in Parijs graag door in het zijspan van een motor. Deze kapitein en zijn zijspanliefde zouden de inspiratie zijn voor de cocktail (sidecar is Engels voor zijspan). Of de kapitein naast zijspannen ook van cocktails hield? Dat is helaas niet bekend.

Van Wie Komt Die Cocktail?

En wie deze naam en de elegante cocktail bedacht heeft? Daar zijn verschillende verhalen over. Het was in ieder geval niet de kapitein zelf. Volgens de ene overlevering was barman Harry MacElhone de bedenker. Hij zou de cocktail voor het eerst hebben gemixt in zijn Parijse bar in de Rue Daunou. Anderen geloven dat Pat McGarry de cocktail verzon en dat de gentlemen-drinkers van Mayfair als eerste van haar creatie nipten in de Londense Buck’s Club.

Recept voor de Sidecar

En hoe maak je die Sidecar dan precies? Drie delen Rémy Martin Cognac, twee delen Cointreau likeur en een deel citroensap. Schud samen met ijs en tadaah: je hebt een elegante cocktail. Van dit drankje kun je overal genieten, daar hoef je niet per se voor in een zijspan te zitten.

Enkele Bekende Cocktails en Hun Verhalen

Cocktails zoals de Mojito, Negroni en Old Fashioned zijn niet alleen heerlijke drankjes, maar ook symbolen van cultuur en stijl. Ze vertegenwoordigen de elegantie van de New Yorkse cocktailcultuur, de levendigheid van Cuba en de verfijning van de klassieke cocktailwereld.

Cocktail Oorsprong en Verhaal
Mojito Een van de populairste drankjes ter wereld, al in de jaren 1650 geliefd. Zeelieden gingen graag naar Cuba om inheemse bewoners op te zoeken, die hen konden verleiden met sterke drank van cactus of suikerriet, vermengd met limoensap, munt en soms suiker.
Pina Colada De eerste verhalen komen uit de 19e eeuw, toen de Puerto Ricaanse piraat Roberto Cofresí voor elke tocht rum met ananassap en kokossap aan zijn mannen serveerde.
Manhattan De meest gangbare theorie is dat het drankje in de jaren 1870 werd uitgevonden voor de jetset van New York, toen de arts Iain Marshall een diner had met onder meer de Amerikaanse presidentskandidaat Samuel Tilden en de moeder van Winston Churchill.
Martini Voorafgaand aan de uitvinding van de martini vond een Californische goudzoeker halverwege de 19e eeuw een grote klomp goud en bestelde champagne om zijn vondst te vieren, maar de barman mixte in plaats daarvan gin, vermout, bitters, likeur en citroen.
Cosmopolitan De voorloper van de cosmopolitan is de zogeheten gimlet, vernoemd naar admiraal Thomas Desmond Gimlette, die in de 19e eeuw zijn zeelieden beval om gin met limoen te drinken tegen scheurbuik.
Dark ’n’ Stormy Bermuda, waar de iconische dark ’n’ stormy werd uitgevonden, stond eeuwenlang bekend als ‘de hoofdstad van de schipbreuk’. De zeelieden vreesden het water, vooral als het donker en stormachtig was.
Aperol Spritz In de 19e eeuw hadden Oostenrijkse soldaten het voor het zeggen in Noord-Italië, en ze genoten er graag van wijn in de taverna’s. Om de hoge alcoholpercentages te verlagen, bedachten de Oostenrijkers ‘spritz’: wijn die werd verdund met een scheut water.

labels:

Zie ook: