Deze ochtend viel mijn oog op een opvallend bericht over Jumbo Supermarkten. Niet vanwege een scherpe aanbieding of de bekende gele reclamecampagnes, maar vanwege een zakelijk besluit met grote impact. De supermarktketen zegt het contract op met haar grootste broodleverancier: Bake Five, een coöperatie van bakkers die al jaren dagelijks zorgt voor vers brood in de schappen van Jumbo. Vanaf 2026 neemt Bakkerij Goedhart het over, aldus het bericht.

Vanaf 2026 beëindigt Jumbo Supermarkten de samenwerking met zijn huidige broodleverancier, een collectief van 5 familiebedrijven dat onder de naam Bake Five opereert. Na ruim twintig jaar van samenwerking met Bake Five, een consortium van vijf bakkersfamilies, maakt supermarktbedrijf Jumbo de overstap naar Bakkerij Goedhart, onderdeel van de familie Borgesius. Jumbo verbreekt per 2026 het contract met zijn belangrijkste broodleverancier Bake Five, om de inkoopkosten te verlagen. De supermarktketen stapt over op Bakkerij Goedhart, een familieholding die met een marktaandeel van 40 procent de grootste industriële bakker van Nederland is.

Waarom deze overstap?

Jumbo kiest voor een nieuwe leverancier om de inkoopkosten te verlagen. De overstap past binnen een bredere strategie van Jumbo om kosten te verlagen. Jumbo probeert scherpere inkoopvoorwaarden af te dwingen, omdat de gestegen kosten door inflatie zwaar op de marges drukken.

Na gesprekken met ketenpartners van dagvers brood heeft Jumbo een keuze gemaakt om de samenwerking met één van hen, Bakker Goedhart, uit te breiden en te intensiveren. Jumbo zegt zijn broodketen ‘anders in te richten’ vanwege ‘prijs, kwaliteit, beschikbaarheid en duurzaamheid’. Volgens Jumbo is de wijziging in de broodketen ingegeven door overwegingen op het gebied van prijs, kwaliteit, beschikbaarheid en duurzaamheid.

Met de overstap wil Jumbo kosten besparen. Het besluit past in een bredere strategie om marges te verbeteren. Jumbo kampt met dalende omzetten en een krimpend marktaandeel.

De stap van Jumbo is een teken van de toenemende druk op supermarkten om marges te beschermen. De concurrentie in de sector is hevig en kostenbeheersing essentieel om marktaandeel te behouden.

De betrokken partijen

Bake Five, goed voor ongeveer een kwart van de Nederlandse broodmarkt, levert al meer dan 20 jaar brood aan Jumbo. De organisatie bestaat uit 5 bakkerijen. Bake Five is een samenwerkingsverband van vijf bakkerijfamiliebedrijven met samen een marktaandeel van ongeveer 25 procent in Nederland en heeft zo’n 700 mensen volledige in dienst.

De nieuwe leverancier wordt Bakkerij Goedhart, onderdeel van een familieholding die met circa 40% marktaandeel de grootste bakker van Nederland is. De familie Borgesius, eigenaar van Bakkerij Goedhart, bezit bijna 20 bakkerijen door heel Nederland en levert ook aan Albert Heijn.

Gevolgen voor de bakkers en de markt

De breuk raakt de 5 bij Bake Five aangesloten familiebedrijven hard: zij verliezen 1 van hun grootste klanten. De betrokken bakkers verliezen een grote klant. Vooral voor Bake Five’s grootste bakkerijen, zoals Bacu en Amarant, kan dat zwaar wegen. Zij leveren voornamelijk aan Jumbo.

De impact op de 5 aangesloten bakkerijen binnen Bake Five verschilt. Voor de bij Bake Five aangesloten bakkers, met name Bacu uit Uden en Amarant Bakkers uit Avenhorn die veel aan Jumbo leveren, is het nog onduidelijk wat de gevolgen hiervan zijn voor hun bedrijfsvoering.

Er is onzekerheid over de capaciteit van de nieuwe leverancier om de volledige broodproductie over te nemen. Het is nog de vraag of Goedhart voldoende capaciteit heeft om het volledige contract in te vullen. Onduidelijk is of de nieuwe leverancier voldoende capaciteit heeft. Goedhart zou in gesprek zijn met enkele Bake Five-bakkers om alsnog via hen te leveren.

Er zouden gesprekken plaatsvinden tussen de nieuwe leverancier en enkele bakkerijen van Bake Five om mogelijk toch via hen te blijven produceren. Volgens een woordvoerder van Bake Five lopen er momenteel gesprekken over een rechtvaardige opzegging van de samenwerking.

De verandering betreft uitsluitend het dagelijks vers geleverde brood; gebak en koek blijven buiten beschouwing. Jumbo stelt dat de consument geen verschil zal merken.

Volgens kenners is het ongebruikelijk dat een supermarkt een langdurig bakkerscontract verbreekt. Traditioneel bestaan er hechte banden en wederzijdse investeringen in de broodsector tussen supermarkten en hun leveranciers. In de broodsector zijn de banden vaak hecht, met investeringen aan beide kanten in recepturen, productie en logistiek. Die stabiliteit lijkt nu ingeruild voor een puur prijsgedreven keuze. Mogelijk geven schaalvoordelen bij Goedhart de doorslag: als grootste industriële bakker van Nederland levert dat bedrijf al aan meerdere grote supermarkten, waaronder Albert Heijn. Dat maakt productie en distributie per eenheid goedkoper - precies wat Jumbo nu zoekt.

Tegelijkertijd brengt het verbreken van langdurige samenwerkingen met kleinere leveranciers risico’s met zich mee, zowel op operationeel als op reputatievlak. Het besluit om de samenwerking te beëindigen ligt gevoelig. De betrokken bakkerijen hebben jarenlang geïnvesteerd in een nauwe relatie met de supermarktketen, wat heeft geleid tot wederzijdse afhankelijkheid.

Juridische aspecten van de opzegging

Het klinkt als een puur commerciële keuze. Maar voor de juridische adviseur in de mkb-praktijk is dit een uitgelezen voorbeeld van een terugkerende vraag: mag dit zomaar?

Wat is er precies aan de hand? Jumbo heeft de langlopende overeenkomst met Bake Five opgezegd. In de media wordt geen melding gemaakt van juridische conflicten of schending van afspraken. Toch is de opzegging voor Bake Five waarschijnlijk een grote klap: hun brood gaat uit duizenden Jumbo-winkels verdwijnen. De coöperatie verliest niet alleen omzet, maar mogelijk ook haar bestaansreden. Juist dat soort afhankelijkheidsrelaties zijn juridisch spannend.

De juridische kern: de opzegging van een duurovereenkomst

Een contract dat voor langere tijd loopt - zoals die tussen Jumbo en Bake Five - noemen juristen een duurovereenkomst. Denk aan leveringsovereenkomsten, franchisecontracten of distributieovereenkomsten. Dergelijke contracten kunnen (vaak) worden opgezegd, maar de manier waarop is bepalend voor de juridische geldigheid van die beëindiging.

De Hoge Raad heeft zich eind vorig jaar nog over zo’n kwestie gebogen. In vier arresten over Leen Bakker en haar franchisenemers (HR 29 november 2024, ECLI:NL:HR:2024:1709 e.a.) werd een belangrijk punt nog eens benadrukt: niet elke opzegging is automatisch rechtsgeldig, zelfs als die contractueel is toegestaan.

Volgens de Hoge Raad moeten bedrijven bij de opzegging van een duurovereenkomst rekening houden met de redelijkheid en billijkheid.

Wat betekent dat concreet?

Soms is een opzegtermijn niet genoeg. Als de wederpartij sterk afhankelijk is van het contract (denk aan investeringen, omzet of bedrijfsvoering), kan een passende schadevergoeding bij opzegging vereist zijn.

Geen schadevergoeding aangeboden? Dan kan dat gevolgen hebben. De opzegging blijft meestal rechtsgeldig, maar het ontbreken van een aanbod tot compensatie kan wél leiden tot een latere verplichting om alsnog te betalen. In uitzonderlijke gevallen is de opzegging ongeldig. Als de schade en afhankelijkheid van de leverancier zó groot zijn, en de opzeggende partij niets doet om dat op te vangen, kan de rechter de opzegging als ‘onaanvaardbaar’ bestempelen.

En wat betekent dat voor de zaak tussen Jumbo en Bake Five?

Ik heb geen inzage in het contract of de specifieke afspraken tussen partijen, dus ik kan geen uitspraak doen over de geldigheid van deze opzegging. Al had ik die inzage wel gehad, kun je denk ik wel voorstellen dat de laatst uitspraak van de Hoge Raad op dit onderwerp advisering erg lastig maakt. Op basis van die arrest is het wel mogelijk enkele juridische risico’s voor Jumbo te signaleren:

  • Als Bake Five grote, langlopende investeringen heeft gedaan op basis van het contract (denk aan productielijnen, personeel of distributie), dan kan dat leiden tot een aanspraak op schadevergoeding.
  • Heeft Jumbo wél een redelijke opzegtermijn in acht genomen, maar geen overgangsregeling of compensatie aangeboden, dan kan dit meewegen in een eventuele procedure over schade.
  • De keuze om over te stappen naar een industriële bakkerij lijkt bedrijfseconomisch verdedigbaar, maar kan niet los worden gezien van de machtsverhouding tussen partijen.

Er bestaat dus een serieuze kans dat dit besluit, zakelijk genomen met het oog op kostenbesparing, nog een juridisch staartje krijgt.

Van abstract naar praktijk: wat kun jij hier als ondernemer mee?

Of je nu afnemer bent of leverancier, dit arrest laat zien hoe belangrijk het is om bij het opzeggen van langlopende samenwerkingen niet alleen naar de letter van het contract te kijken, maar ook naar de belangen van de andere partij. Juist familiebedrijven of langdurige samenwerkingen zijn vaak gebouwd op wederzijds vertrouwen. Maar als de ene partij het contract beëindigt zonder oog voor de gevolgen bij de ander, kan dat leiden tot juridische claims of reputatieschade.

Dat betekent niet dat je als ondernemer klem zit in elke langlopende relatie. Wél dat zorgvuldige voorbereiding en goed juridisch advies bij (i) het opstellen van de duurovereenkomst en (ii) de opzegging essentieel zijn. Niet alleen voor de juridische houdbaarheid, maar ook voor je positie in eventuele onderhandelingen of procedures.

Marktaandelen broodleveranciers

Leverancier Marktaandeel
Bakkerij Goedhart 40%
Bake Five 25%

Benieuwd of jouw samenwerkingen juridisch goed zijn afgedicht? Of wil je weten wat jouw rechten en plichten zijn bij opzegging van een overeenkomst? Onze sectie Ondernemingsrecht denkt graag met je mee.

labels: #Brood

Zie ook: