Is het patat of friet? Een eeuwenoude discussie die nog steeds voortduurt in Nederland. Het lijkt misschien een kleine kwestie, maar voor sommigen is het een belangrijk onderwerp.

Geschiedenis van friet en patat

De eeuwenoude discussie over het gebruik van de termen “friet” en “patat” voor gefrituurde aardappelreepjes in Nederland blijft voortduren. Deze woorden zijn eigenlijk afkortingen van het Franse en Vlaamse “patates frites”, wat “gefrituurde aardappelen” betekent.

Ontstaan van de termen

De oorsprong van de woorden “friet” en “patat” is terug te voeren op de term “patates frites,” wat “gefrituurde aardappelen” betekent in het Frans en Vlaams. Het woord “patat” komt oorspronkelijk uit het zuiden van Nederland en wordt al sinds de 17e eeuw gebruikt om aardappelen aan te duiden. “Friet” daarentegen is afkomstig uit België en werd gebruikt om gefrituurde aardappelen te beschrijven.

Geografische verschillen

Het gebruik van de term “friet” of “patat” om frites aan te duiden, hangt af van de regio waarin je je bevindt. In het noorden van het land is “patat” de meest gangbare term, terwijl in het zuiden “friet” wordt gebruikt. In de meeste delen van Nederland wordt het woord “patat” gebruikt om frietjes aan te duiden, behalve in Brabant en Limburg, waar “friet” de voorkeur heeft.

Deze geografische verschillen hebben geleid tot levendige discussies en zelfs online ruzies. Deze taalkundige verdeeldheid wordt nog versterkt door de situatie in België, waar “friet” wordt gebruikt voor frietjes, terwijl “patat” verwijst naar rauwe aardappelen.

De discussie op social media

De discussie over de juiste benaming voor gefrituurde aardappelreepjes, ook wel bekend als friet of patat, woedt al geruime tijd op social media. Voorstanders van “friet” beweren dat dit de juiste term is, terwijl aanhangers van “patat” volhouden dat dit de enige correcte benaming is.

Argumenten en beschuldigingen

Een veelvoorkomend argument is dat “patat” afkomstig is van het Franse en Vlaamse woord “patates frites,” wat “gefrituurde aardappelen” betekent. Volgens sommigen impliceert dit dat “patat” de meest authentieke en oorspronkelijke term is. Anderen beweren echter dat “friet” afkomstig is van België en dat dit de juiste benaming is voor deze lekkernij.

Evolutie van taal

Taal is voortdurend in ontwikkeling en het gebruik van woorden kan veranderen na verloop van tijd. Sommige taalkundigen stellen dat de discussie over “friet” versus “patat” uiteindelijk irrelevant kan worden, omdat taal evolueert en nieuwe woorden en betekenissen kunnen ontstaan.

Friet versus patat: Betekenis van de termen

De termen “friet” en “patat” worden beide gebruikt om te verwijzen naar gefrituurde aardappelreepjes in Nederland. Deze woorden zijn oorspronkelijk afgeleid van de term “patates frites,” wat “gefrituurde aardappelen” betekent in het Frans en Vlaams.

De keuze om “friet” of “patat” te gebruiken hangt af van de regio. “Patat” wordt vaker gebruikt in het noordelijke deel van het land, terwijl “friet” wordt gebruikt in het zuiden.

Belgische Frietkoten

We weten allemaal dat je voor de allerbeste frites naar Vlaanderen moet. Want België is frietland nummer één. In 2016 telde het land maar liefst 4 643 frietkramen - of frietkoten, zoals we eigenlijk moeten zeggen. De Belgen beschouwen frieten dan ook niet zozeer als fastfood - iets wat je gedachteloos weg hapt op straat - het is bijna een kunstvorm.

Vlaamse vakjury’s struinen regelmatig heel Vlaanderen af, op zoek naar de beste patat frites. En dan hebben we ook nog de mayonaise: die is vaak dan weer niet zuur genoeg, want juist dat zure van Vlaamse mayonaise gaat zo goed samen met vettige frites.

Iemand die daar alles van weet, is Leonard Glazema. Deze Nederlander (!) gooit in Vlaanderen hoge ogen met zijn frietkoten, bij de artisanale frituur Frieterij. Zijn Frieterij heeft inmiddels drie vestingen: in Antwerpen, Berchem en Borgerhout.

Tips voor het bakken van de perfecte friet

De frites van Frieterij zijn “vers gesneden naar grootmoeders recept”. En vooral dat vers gesneden blijkt een belangrijke factor die maakt dat Vlaamse frites vaak zoveel lekkerder zijn dan Nederlandse.

Leonard: “Over het algemeen wordt er in de Nederlandse frituur veel gewerkt met diepgevroren frietjes. In België bakt bijna iedereen verse frites. Bij Frieterij hebben ze dat niet eens nodig, daar snijden ze de frieten zelf. Daarna worden ze gelijk voorgebakken, zodat de aardappels niet verkleuren.

Ook het proces van friet bakken - van het voorbakken tot het afbakken - is een heel precies iets, wat je goed onder de knie moet hebben. Elke aardappelsoort reageert weer anders en als de frites niet goed genoeg zijn afgekoeld en er nog teveel vocht in zit, kan dat de smaak beïnvloeden.

Friet bakken is serious business dus, maar dat moet ook wel in een land met zo’n duidelijke frietcultuur.

Wil je thuis ook de beste friet bakken, à la Belge?

  1. Snijd je frieten op een centimeter dik (Leonard: “Ik denk dat dit de beste dikte is. 12 mm wordt al te dik”).
  2. Blancheer de frieten ongeveer 1 tot 1,5e minuut in kokend water.
  3. Haal de frites uit de vriezer en bak ze voor in hete olie: ongeveer 6 minuten op 140 graden. Maar de baktijd is afhankelijk van hoeveel je per keer in het mandje doet.
  4. Spreid de frietjes na het bakken uit op een plaat met keukenpapier, zodat ze kunnen uitlekken.
  5. Bak de frietjes af op 170 graden - veel hoger moet je niet gaan. Hoe lang, hangt weer af van hoeveel je er tegelijk bakt. Blijf erbij en check hoe ze bakken.

Een goede graadmeter om te checken of je frites gaar zijn? Leonard: “Als je ze bakt, komt er veel water vrij. Als dat water niet meer troebel is, ontsnapt er lucht. Als de bubbeltjes helderder en groter worden, betekent dat dat de lucht vrijkomt.

Bestrooi de frietjes met fleur de sel.

De oorsprong verklaart "patat of friet" nader

Het verhaal gaat dat friet oorspronkelijk een Belgische uitvinding is. Het woord patat is ontleend aan het Spaanse woord 'patata' dat weer ontstaan is uit een vermenging van batata (zoete aardappel) en papa (witte aardappel).

Frites kwam vervolgens via België naar Nederland. In de 19e eeuw bedacht een Belg om een aardappel in stukjes te snijden en te frituren. Dit gerecht noemde hij 'Patates Frites'. Waarmee hij met patat aardappelen bedoelde en 'frites' eraan toevoegde voor 'gefrituurd'.

Maar omdat Patates Frites te lang was, werd het steeds vaker afgekort. In het zuiden van Nederland lag een verkorting tot 'patat' niet voor de hand, omdat die term er al sinds de 17e eeuw gebruikt werd voor aardappelen. Zij kozen dus voor Friet.

Boven de rivieren werd de naam Patatfriet als snel Patat.

Assortiment

WIj leveren voor de foodservice-markt verse friet of verse patat. Daarnaast leveren wij diepvriesfriet of verse diepvriespatat.

Conclusie: Beide correcte benamingen

Na grondig onderzoek kan geconcludeerd worden dat zowel “friet” als “patat” correcte benamingen zijn voor de gefrituurde aardappelreepjes in Nederland. Beide termen zijn correct, maar de discussie over welke term de juiste is, blijft voortduren.

Het is echter belangrijk om te begrijpen dat het gebruik van deze termen afhankelijk is van de regionale voorkeur en tradities. De woorden zijn oorspronkelijk afgeleid van het Franse en Vlaamse woord “patates frites,” wat “gefrituurde aardappelen” betekent. De keuze tussen “friet” en “patat” hangt af van de regio. In het noorden van het land wordt vaker de term “patat” gebruikt, terwijl in het zuiden “friet” gangbaarder is.

Dus, is het patat of friet? Dat blijft een persoonlijke keuze en een kwestie van regionale voorkeur. Sommigen zweren bij “patat” vanwege de historische oorsprong en het gebruik in het noorden van het land, terwijl anderen de voorkeur geven aan “friet” vanwege de Belgische invloed en het gebruik in het zuiden.

Uiteindelijk gaat het erom wat je lekker vindt en hoe je het wilt noemen. Dus ga je gang, bestel een portie frites ennoem het zoals jij wilt. Geniet ervan, ongeacht of je het patat of friet noemt!

Nog een laatste tip: als je zelf je eigen friet maakt, of patat, kun je het natuurlijk helemaal noemen zoals je zelf wilt.

labels:

Zie ook: