Misschien ken je het wondermiddeltje baking soda al wel. Het staat vaak in de ingrediëntenlijst van cakes en koekjes. Maar wat is baking soda eigenlijk en wat kun je er allemaal mee? In dit artikel vertellen wij je alles over baking soda.
Wat is Baking Soda?
Baksoda, ook wel baking soda genoemd, is hoe we in de bakwereld natriumwaterstofcarbonaat (of natriumbicarbonaat) noemen. Het ziet eruit als een wit poeder met redelijk grove korreltjes. Het is niet hetzelfde als schoonmaaksoda, dus gebruik die laatste zeker niet in je baksels! Schoonmaaksoda is namelijk niet eetbaar.
Baking soda, baksoda, bakzout, zuiveringszout en natriumbicarbonaat: zomaar een paar benamingen voor een en hetzelfde product. Hoewel het product vele toepassingen kent, gebruik ik het alleen in recepten als rijsmiddel.
Wat kun je er allemaal mee?
Bij bakken en koken wordt baking soda gebruikt als rijsmiddel. Wanneer het poeder wordt gecombineerd met een zuur - zoals citroen, karnemelk of azijn - komt er koolzuurgas vrij, dat ervoor zorgt dat je cake rijst. Op dezelfde manier werd het vroeger gebruikt om koolzuurgas toe te voegen aan kraanwater, waardoor je prikwater (ook wel ‘sodawater’) krijgt. Trouwens: het is ook een heel goede geurvreter. Zet dus een bakje baking soda in de koelkast om vieze geurtjes te voorkomen.
Jullie zien regelmatig baking soda in een recept staan, dat is om ervoor te zorgen dat een baksel luchtig wordt. Het is dus een rijsmiddel. Gebak heeft lucht nodig waarin de aroma’s zich kunnen verzamelen, voor knapperigheid of voor een sponzige textuur. In koekjes, muffins, scones en sodabrood wordt meestal bakingsoda of bakpoeder gebruikt om luchtbelletjes te creëren. Deze zorgen voor het rijzen van het deeg.
Baking soda is ook geschikt om resten van bestrijdingsmiddelen op groente en fruit te verwijderen. Vul de wasbak met water en leg de groente en/of het fruit erin, zodat alles net onder water staat. Voeg een klein schepje baking soda toe en laat het mengsel een kwartier staan.
Het Verschil met Bakpoeder
Bakpoeder en baking soda lijken op elkaar, maar zijn niet helemaal hetzelfde. Bakpoeder is namelijk een combinatie van verschillende ingrediënten, waaronder ongeveer 30% baking soda. Daarnaast zit in bakpoeder ook een zuur ingrediënt, zoals wijncarbonaat, waardoor je dit niet meer hoeft toe te voegen aan je beslag en je cake toch rijst.
Zowel baking soda als bakpoeder zijn rijsmiddelen, dat was al duidelijk. Maar toch is er een belangrijk verschil. Wanneer je alleen baking soda in een recept zonder benodigd zuurtje gebruikt heeft het geen effect. Door ook bakpoeder toe te voegen werkt het wel, want hier zit dat nodige zuurtje al in. Alleen bakpoeder kan ook natuurlijk, maar dan heb je in verhouding veel meer nodig omdat dit maar voor een klein deel uit baking soda bestaat. Voor een mooi luchtig resultaat worden bakpoeder en baking soda daarom vaak gecombineerd.
Het is je inmiddels al duidelijk dat baking soda nog een zuur nodig heeft om te werken als rijsmiddel. Citroen ligt voor de hand natuurlijk, azijn en karnemelk zie je ook vaak en is daarom wellicht ook nog wel vlot te bedenken. Maar er zijn ook ingrediënten die minder voor de hand liggen. Honing bijvoorbeeld, maar ook chocola of cacaopoeder.
Bakpoeder is een samengesteld rijsmiddel. Het bestaat uit een carbonaat (vaak natriumbicarbonaat), een zuur en vaak ook nog zetmeel als vulmiddel/stabilisator. Zodra bakpoeder in contact komt met vocht wordt er koolzuurgas gevormd. Dat gas laat je beslag of deeg rijzen.
Baking soda, ook natriumbicarbonaat, E500, baksoda of zuiveringszout genoemd, is een puur carbonaat. Om baking soda te activeren, moet het in contact komen met een zuur. Denk aan karnemelk, yoghurt, citroensap, azijn, honing of basterdsuiker. Zonder zuur doet baking soda niets. Wanneer baking soda wordt gecombineerd met een zuur en vocht, ontstaat er koolzuurgas. Dit gas zorgt voor luchtigheid in je baksels. Maar zonder zuur gebeurt er dus niets.
Belangrijkste verschillen op een rijtje:
| Kenmerk | Baking Soda | Bakpoeder |
|---|---|---|
| Samenstelling | Puur natriumbicarbonaat | Natriumbicarbonaat + zuur |
| Zuur nodig? | Ja | Nee |
| Toepassing | Recepten met zure ingrediënten | Recepten zonder zure ingrediënten |
Hoe vervang je Baking Soda?
In principe kun je baking soda vervangen door bakpoeder - alleen niet in dezelfde verhouding. Gebruik voor iedere theelepel baking soda ongeveer 3 theelepels bakpoeder. Omdat er in bakpoeder al zuur zit, kun je ingrediënten als citroensap of azijn om het rijsmiddel te activeren weglaten (tenzij je deze voor de smaak gebruikt natuurlijk). Je bakresultaat zal wel iets afwijken als je bakpoeder gebruikt, dus houd daar rekening mee.
Als je bakingsoda en bakpoeder niet allebei in huis hebt, dan is het mogelijk om deze voor elkaar te vervangen in een recept. Het is wel belangrijk om de verhoudingen aan te passen! Als er bakingsoda in het recept staat, vervang dit dan door 3 keer zoveel bakpoeder. Bevat het recept al een zuur, zoals citroensap of azijn?
Hoe moet je het bewaren?
In de supermarkt is het in verschillende verpakkingen te koop. Zo zijn er kleine zakjes met ongeveer 1 theelepel rijsmiddel erin, die handig zijn als je niet zo vaak bakt. Ze zijn redelijk lang houdbaar, maar let goed op de houdbaarheidsdatum - baking soda werkt namelijk het best als het vers is. Je kunt het ook kopen in grotere hoeveelheden, in kartonnen doosjes. Bewaar deze variant niet in de kartonnen doos zelf, maar in een luchtdicht afgesloten bak die je op een koele, donkere plaats bewaart. Het doosje is namelijk meestal niet goed luchtdicht afsluitbaar, waardoor het product minder lang houdbaar is.
Tips voor het gebruik van baking soda
- Gebruik altijd de juiste verhoudingen: te veel of te weinig soda kan het eindresultaat beïnvloeden.
- De algemene richtlijn is ongeveer ¼ theelepel baking soda per 125 gram bloem, mits er een zuur ingrediënt in je beslag zit.
- Bewaar het op de juiste plek: Bakpoeder verliest zijn kracht als het vochtig wordt.
- Check de houdbaarheidsdatum voor je aan de slag gaat: Oud bakpoeder werkt minder goed.
Als bakliefhebber heb je er vast wel eens van gehoord: baking soda. Dit product staat bekend om zijn vele toepassingen en wordt in allerlei recepten gebruikt. Het is dus handig om altijd bakzout in je keukenkastje te hebben staan. Bakzout kun je trouwens gewoon op Baktotaal.nl kopen. Wij hebben een uitgebreid assortiment, waar je uit meerdere hoeveelheden en merken kunt kiezen. Bekijk ons baking soda assortiment hier!
labels:
