Waarom hebben mensen behoefte aan zoet na de maaltijd?

Iedere keer als er een nieuwe groep vrouwen start met het online programma Het VoedingsKompas dan komt deze vraag vroeg of laat boven drijven. Chocolade, koek of snoep. Het maakt niet uit wat het is, maar jij MOET iets zoets eten na de maaltijd, anders blijf je een onrustig en een niet verzadigd gevoel ervaren. Trek in zoet na het eten komt veel voor en kan vervelend zijn als je af wilt vallen.

De drang naar zoetigheid die jij ervaart is er nooit zomaar. Het heeft altijd een reden. Het wil je vertellen dat er iets aan de hand is. Zoveel vrouwen raken ongelooflijk veel energie kwijt in hun strijd met voeding. En niet alleen energie. Wat daarmee ook de deur uitvliegt is zelfvertrouwen, een gevoel van eigenwaarde en trots. Wat een verspilling!

Laat ik voorop stellen dat iets eten wat je eigenlijk niet wilt, nooit gebrek aan wilskracht is. Het zijn bijna altijd je hormonen die sterker zijn dan jij. Je lichaam staat voortdurend in de overlevingsstand en je hormonen doen er alles aan om jou zo goed mogelijk in leven te houden. Als je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt, kan je de juiste actie ondernemen.

Het is in ieder geval geen gebrek aan wilskracht. Het heeft altijd een reden. Het wil je vertellen dat er iets aan de hand is. Laten we eens kijken wat een oorzaak zou kunnen zijn. Vaak is er in je omgeving iets uit balans geraakt wat je hormonen proberen te corrigeren.

Mogelijke oorzaken van de behoefte aan zoet na de maaltijd

1. Je voeding bevat te weinig voedingsstoffen

   Door eenzijdige landbouw neemt de voedingswaarde van voeding de laatste tientallen jaren af; het bevat steeds minder vitamines en mineralen. Ook verse, onbewerkte voeding bevat steeds minder voedingsstoffen. Een orgaantje in je hoofd, je hypothalamus, meet constant of je bloed voldoende voedingsstoffen bevat. Zo niet, dan wordt het hongerhormoon ghreline aangemaakt en ga je je hongerig voelen. Dus zelfs na een maaltijd kan je je nog onverzadigd voelen. Iets zoets geeft snel energie, wat kort een gevoel van verzadiging geeft. Daar snakt je lichaam dan naar.

   Wat kan je doen? Zorg dat de voedingswaarde van je voeding omhoog gaat. Eet zo min mogelijk bewerkte voeding (daar zit sowieso weinig voedingswaarde meer in), eet het liefst alles vers en met de seizoenen mee. Eet waar het kan biologisch. Vul je voeding aan met superfoods en enkele basissupplementen.

2. Algeheel gebrek aan energie

   Eet jij pas rond 7 uur, half 8 ’s avonds? Rond 8 uur gaat je lichaam al in de ruststand. Je begint je moe te voelen. Het wil eigenlijk dat jij gaat relaxen. Helaas hebben wij vaak nog volop plannen voor de avond en ervaren we dit als ongewenst gebrek aan energie. Vooral als je over het algemeen een laag niveau van energie hebt, zal je dit ’s avonds extra gaan voelen. Zoetigheid geeft snel energie, wat dan goed voelt.

   Wat kan je doen? Zorg voor voldoende rustmomenten overdag en probeer je avonden niet te vol te plannen, maar als momenten van ontspanning te gebruiken. Er kunnen daarbij vele redenen zijn waarom je laag in je energie zit. Probeer de oorzaak boven water te halen en aan te pakken. Als je jezelf op een rustige plek de vraag stelt: “Waarom zit ik zo laag in mijn energie?” krijg je altijd antwoord.

3. De verslavende werking van suiker en zoetigheid

   Laten we vooral ook de sterk verslavende werking van zoetigheid niet vergeten! Na het eten van suiker en andere zoetigheid maakt het lichaam dopamine en andere opiaten aan; stofjes die je een lekker gevoel geven. Vergeet niet dat een zoetverslaving ook in stand wordt gehouden door snelle koolhydraten zoals broodproducten, pasta, pizza en witte rijst. En vergeet ook alcohol niet; alcohol is een vorm van suiker. Ook lightproducten houden een zoetverslaving in stand, bovendien brengen ze je stofwisseling in de war.

   Wat kan je doen? Bedenk dat 80% van de bewerkte voeding (ook hartige producten zoals spinazie à la crème en rode kool met appeltjes) suiker bevat. Nog een extra reden dus om bewerkte voeding te vermijden. Neem een zoetverslaving serieus en bouw dit af. Tandenpoetsen na een maaltijd helpt. Een hulpmiddel kan zijn om ongezonde zoetigheid te vervangen door gezonde zoetigheid.

4. ’s Avonds behoefte aan je ‘rustig en gelukkig voelen’

   Naast dopamine wordt ook het stofje serotonine aangemaakt als je suiker of andere zoetigheid eet. Met voldoende serotonine in je brein voel je je rustiger en gelukkiger dan zonder dit stofje. Na een dag hard werken is dit het gevoel dat je graag wilt als beloning. Niet? Het kan voelen als ‘eindelijk tijd voor mezelf’. Een gevoel dat veel vrouwen zich veel te weinig gunnen.

   Wat kan je doen? Er zijn natuurlijk betere manieren om je rustiger en gelukkiger te gaan voelen dan met suiker. Vrouwen maken het hormoon oxytocine aan als ze met elkaar kletsen. Ook dit hormoon geeft een goed gevoel. Je kunt in plaats van dat toetje dus ook je mobiel pakken en een vriendin bellen. Of je jas aantrekken en een wandeling maken in je eentje: beweging geeft je serotonine ook een boost. Zoek andere vormen van beloning voor jezelf die je een rustiger en gelukkiger gevoel geven.

5. Je microbioom houdt je hongerig

   Je microbioom bestaat uit ontelbare bacteriën, virussen en parasieten die zich voornamelijk in je dunne darm bevinden. Vooral deze bacteriën hebben invloed op je honger- en verzadigingsgevoel. Er zijn bacteriën die je hongerig maken en laten snakken naar zoetigheid en bacteriën die je eetlust juist remmen. Ons honger- en verzadigingsgevoel wordt voor een groot deel bepaald door de bacteriën in onze darmen.

   Door middel van het eten van zoetigheid voed je de bacteriën die van zoetigheid houden. Ze zullen zich daardoor gaan vermenigvuldigen en je nog meer naar zoetigheid laten snakken.

   Wat kan je doen? Dit is een extra reden om zoetigheid af te bouwen en in ieder geval bewerkte zoetigheid te laten staan. Je wil toch zeker niet dat je darmbacteriën bepalen wat je in de mond steekt?

6. Het is een gewoonte geworden

   Het kan ook zijn dat het eten van een zoet toetje een gewoonte is geworden. Je zult geen honger hebben, want je hebt net gegeten. Waarom zou je dan nog iets eten dat doorgaans alleen maar bestaat uit loze calorieën? Misschien ben je net als ik opgegroeid met altijd een toetje na het eten? Iedere gewoonte is ooit aangeleerd en kan dus ook weer worden afgeleerd. Vooral in ons zuivellandje met een enorm aanbod aan zoete toetjes lijkt het alsof het normaal is nog iets zoets te eten na de maaltijd.

   Wat kan je doen? De gewoonte doorbreken is de enige oplossing hier. Neem je voor om een week lang geen zoetigheid na het eten meer te eten maar iets heel anders te doen. Iets wat je ook fijn vindt. Kruip met een mooi boek op de bank, ga in bad liggen of zet een vrolijk muziekje op terwijl je dansend de keuken opruimt. Als je een week geen zoetigheid hebt gegeten na het eten heb je de gewoonte doorbroken. Wees niet te streng, vertel jezelf dat je best af en toe een toetje mag (na deze week) maar dat je er geen gewoonte meer van wilt maken.

7. Je voeding bevat te weinig vetten en eiwitten

   Kijk eens naar wat je normaal gesproken op je bord hebt liggen. Bestaat je bord grotendeels uit koolhydraten en/of zetmeel (pasta, pizza, granen, zuivel, aardappelen, peulvruchten, knollen, wortels)? Dan kan het zijn dat je te weinig vetten en/of eiwitten binnenkrijgt. Deze twee zullen je verzadigen, terwijl koolhydraten en zetmeel snel weer een gevoel van ‘trek’ kunnen geven.

   Wat kan je doen? De oplossing is simpel. Voeg vlees, vis, tempé, eieren, olijven, avocado’s, ongebrande noten, zaden, pitten, olijfolie, kokosproducten en vooral veel groenten toe. Deze zullen je een gevoel van verzadiging geven. Wees vooral niet bang voor gezonde vetten; het zijn je beste energieleveranciers.

8. Je kauwt onvoldoende en eet te gehaast

   Tot slot kan het zijn dat je zo snel eet, dat je maag nog niet de kans heeft gehad om je het signaal te geven dat hij genoeg heeft. Normaal gesproken duurt het 20 minuten voordat je dit signaal krijgt. Vetten en eiwitten in je mond sturen direct een signaal naar je hersenen dat er voedsel onderweg is. Bij koolhydraten wordt dit signaal pas in je maag gegeven.

   Wat kan je doen? Neem de tijd om te eten en eet met aandacht. Kauw goed. Je spijsvertering start in je mond met speeksel. Als je niet goed kauwt kan je verderop met je spijsvertering problemen krijgen zoals een opgeblazen gevoel of buikpijn. Neem eens twee keer langer de tijd voor je maaltijd dan je normaal zou doen en kijk eens wat het met je doet. Dit zou zomaar je behoefte aan zoetigheid na het eten kunnen laten verdwijnen.

Andere factoren die de behoefte aan zoet kunnen beïnvloeden

• Emoties: Je hersenen weten dat suiker tijdelijk een lekker gevoel veroorzaakt, dus dat wil je graag ervaren. Als het serotonine gehalte in je lichaam laag is, voel je je meestal down of verdrietig. Je emoties zijn dus van grote invloed op jouw behoefte aan zoet.
• Hormonale schommelingen: Vrouwen die veel PMS klachten ervaren hebben vaak drang naar zoetigheid in de dagen voordat de menstruatie begint.
• Onevenwichtige bloedsuikerspiegel: Als je niet de juiste macronutriënten en veel snelle koolhydraten eet, dan stijgt je bloedsuikerspiegel snel, om vervolgens snel na de maaltijd weer te dalen.
• Tekort aan water: Als je te weinig drinkt krijg je dorst. Echter is het vaak lastig om dorst van honger te onderscheiden.

Drang naar zoetigheid heeft in veel gevallen te maken met gewoonten of associaties. Heb je jarenlang een toetje gegeten na het eten? Associeer jij het eten van zoetigheid met gezelligheid of werd je beloond met een toetje als je je bord leeg had gegeten? Deze programmering kan je alleen veranderen door langdurig ander gedrag te vertonen. Net zo lang totdat de nieuwe gewoonten geprogrammeerd staan in de hersenen.

Tips om de zoete trek te weerstaan

• Doorbreken van gewoonten: Kies er voor om 60 of het liefst 90 dagen geen zoetigheid na het eten te nemen.
• Uitgebalanceerd voedingspatroon: Creëer een uitgebalanceerd voedingspatroon voor jezelf waarin je voldoende verschillende voedingsstoffen binnenkrijgt. Zorg ervoor dat je onbewerkt eet en bij iedere maaltijd voldoende eiwitten en gezonde vetten binnenkrijgt.
• Mindful eten: Kauw goed het liefst 20 a 25 keer per hap. Proef, ruik en heb aandacht voor je eten. Neem de tijd en ga altijd aan tafel zitten.
• Voldoende water drinken: Drink ieder dagdeel een halve liter water. Stop een half uur voor, tot een uur na elke maaltijd met drinken zodat je lichaam het eten goed kan verteren en de belangrijke voedingsstoffen goed op kan nemen.
• Maak verantwoorde keuzes: Kies voor een stukje pure chocolade of een paar dadels.

Wat probeert je lichaam je te vertellen bij specifieke cravings?

labels:

Zie ook:

• Ontbijtkoek bij Stoofvlees: Waarom is dat zo Lekker?
• Waarom Knakworsten Niet Koken: De Beste Bereidingswijze
• Peperkoek in stoofvlees: Het geheime ingrediënt!
• Onthuld: Waarom Hannes Meinkema's Roman 'En dan is er koffie' Onmisbaar Is Voor Elke Lezer!
• Ontdek Verrukkelijke Koolhydraatarme Gerechten Zonder Aardappelen die Je Moet Proberen!