Je hebt een heerlijke maaltijd gekookt, maar het was net iets te veel. Geen probleem, die restjes kun je morgen ook wel opeten. Maar hoe snel moet je ze in de koelkast zetten?

Zij die zich er druk over maken, zijn op te delen in twee kampen: de uitdampers en de directe opbergers. Beiden zijn bang voor één ding: bacteriën. Maar welke methode laat die welig tieren?

Ideale Temperatuur voor Bacteriën

Hoe gevaarlijk het is om je restjes te laten uitdampen, hangt van meerdere factoren af. Dat vertelt Benno ter Kuile. Hij is als bijzonder hoogleraar voedselveiligheid verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. ‘De temperatuur van je restje speelt een rol, hoe snel deze verandert en wat je precies gekookt hebt’, aldus Ter Kuile.

Wat je in ieder geval moet voorkomen, is dat je restje te lang op 37 graden blijft hangen. ‘Dat is de ideale temperatuur voor bacteriën’, vertelt Ter Kuile. In het ergste geval groeien er bacteriën die ziekmakende toxines in je eten achterlaten. ‘Als je die vervolgens weer opeet, dan ga je projectielbraken.’

Maar in de praktijk gebeurt het niet vaak dat je voedsel de hele nacht zo warm blijft. Alleen bij enorme hoeveelheden - zoals een pan nasi van 1000 liter - kan de pan een nacht lang op temperatuur blijven. In je eigen keuken kook je doorgaans niet voor een weeshuis. Die kleine pannetjes zijn veel eerder afgekoeld.

Laat je Restje Niet een Nacht Buiten de Koelkast Staan

Dus, betekent dit dat je je eten prima een nachtje op het aanrecht kan laten staan? Nou, dat ook weer niet. ‘Stel dat je bent vergeten je pan spaghetti op te ruimen en je ontdekt dat de volgende ochtend, dan kun je die beter weggooien’, stelt Ter Kuile. ‘Zeker als er saus in de pan zit. Alle restjes die vochtig zijn, lopen extra veel risico op bacteriegroei.’ Ook gekookte rijst kun je om die reden na een nachtje beter weggooien.

Maar waar een nacht laten staan niet aan te raden is, hoef je ook weer niet direct naar de koelkast te rennen. ‘Je restjes, zelfs vochtige, kunnen prima drie uur op het aanrecht blijven staan. Dan is er niets aan de hand’, stelt Ter Kuile ons gerust. En hoe schoner je keuken, hoe minder risico dat er een bacterie in je eten terechtkomt.

Wordt je Koelkast te Warm van Restjes?

De mensen die hun restjes het liefst een paar uur laten uitdampen, zijn dus niet gevaarlijk bezig. Hoe zit het met de mensen die hun warme prakkie in de koelkast dumpen? De uitdampers menen dat de koelkast te warm wordt als je warme restjes in de koelkast zet. Hebben zij een punt?

‘Moderne koelkasten kunnen een warm restje prima aan’, vertelt Ter Kuile. Specifiek: koelkasten die je niet handmatig hoeft te ontdooien. Je wilt namelijk voorkomen dat er door temperatuurverschillen condens op de achterwand van je koelkast ontstaat. Bij oudere koelkasten kan hierdoor ijsvorming ontstaan. Moderne koelkasten hebben een systeem dat dit voorkomt.

Als je geen al te oude koelkast hebt, is de opwarming die een warm restje veroorzaakt volgens Ter Kuile verwaarloosbaar. ‘Daarvoor is de hittecapaciteit van een leftover niet groot genoeg. De temperatuur stijgt wel eventjes, maar dat heeft eigenlijk geen gevolgen.’ Maar let op: je moet je restje niet direct vanaf het vuur in de koelkast kwakken. ‘Dan heeft zo’n restje wél veel hittecapaciteit.’ En dat is niet goed voor je koelkast.

Het Winnende Team

Dus, wie heeft er nou gelijk? De afkoelers of de directe opbergers? Als Ter Kuile een kant moet kiezen, gaat hij toch voor de directe opbergers. Vooral omdat de meeste koelkasten die warme restjes prima aankunnen en het risico op bacteriën net wat kleiner is. ‘Maar het beste kun je even wachten tot je de pan zonder problemen kunt aanraken. Dat is op ongeveer 45 graden. Daarna kan de inhoud zonder problemen de koelkast in.’ Het beste van beide werelden, dus.

Het Voedingscentrum adviseert om de kliekjes of extra maaltijden eerst te laten afkoelen voordat het de koelkast of vriezer in gaat. Als u het te snel in de koelkast zet, wordt de temperatuur in de koelkast te hoog en bederven andere boodschappen sneller. Te snel in de vriezer zetten zorgt voor ijsvorming rond het product.

Volgens haar kan de koelkast de extra warmte wel aan. Het beste is om de restjes eten niet langer dan 2 uur buiten de koelkast te laten staan. Het advies is dan ook om het in kleine bakjes over te scheppen. Bederfelijk eten dat langer dan 2 uur buiten de koelkast is geweest, is niet meer te vertrouwen. Ook al wordt het daarna weer goed verhit.

Ook is het aan te raden eten afgedekt in de koelkast te zetten, zegt hoogleraar levensmiddelenmicrobiologie Marcel Zwietering tegen het AD. “Een van de redenen dat je je eten altijd moet afdekken is omdat bacteriën overal in de koelkast zitten. Verschillende producten kunnen elkaar besmetten. Door je voedsel af te dekken zorg je ervoor dat bacteriën niet onderling over kunnen springen.” Ook kan het eten uitdrogen.

Hoe Lang Eten Afkoelen Voor In De Koelkast?

De koelkast is de uitgelezen plek om restjes eten in te bewaren. Van soepen en sauzen tot volledige pastaschotels en geroosterde groenten. Voordat het eten de koelkast in kan, moet het wel altijd eerst afkoelen. Dit om te voorkomen dat de temperatuur in de koelkast te hard stijgt, waardoor de kast onnodig veel energie verbruikt. Daarnaast krijgen bacteriën door de stijgende temperatuur de kans om hun gang te gaan op de andere producten en gerechten in de koelkast. Laat daarom eten altijd afkoelen tot kamertemperatuur voordat je het in de koelkast legt.

Hoe lang het eten moet afkoelen voor het in de koelkast kan is afhankelijk van een aantal factoren. Hoe groot is bijvoorbeeld de portie (hoe minder, hoe sneller), is het eten vloeibaar of in stukjes (hoe meer lucht ertussen, hoe sneller) en zit het nog in een warme pan? Afhankelijk van deze factoren duurt het meestal tussen de 15 en 60 minuten om eten volledig te laten afkoelen.

Snel Eten Laten Afkoelen: 5 Tips

Heb je een grote pan pastasaus die je het liefst zo snel mogelijk wil laten afkoelen voor in de koelkast of heb je überhaupt maar weinig tijd (of geduld)? Bekijk dan vooral onderstaande tips om eten sneller af te laten koelen.

Controleren of het eten voldoende is afgekoeld doe je door een plastic dekseltje op het eten te leggen. Ontstaat er condens op het dekseltje? Dan is het eten nog warm. Ontstaat er geen condens? Dan is het eten voldoende afgekoeld.

  1. Het eten in een andere pan, schaal of bakje: Een van de snelste tips om eten sneller af te laten koelen is door van pan, schaal of bakje te wisselen. Meestal zit het warme eten namelijk nog in de originele pan of schaal die zelf ook nog hartstikke warm is en dus ook warmte afgeeft. Wissel daarom van drager en het eten koelt een stuk sneller af. Ook handig: verdeel het eten over een veel grotere schaal of bakplaat, daardoor koelt het nóg sneller af.
  2. Het eten in kleinere porties: Ben je toch bezig? Maak dan ook gelijk kleinere porties, indien gewenst. Zeker als je vooruit kookt, bijvoorbeeld om te meal preppen, maar ook als je simpelweg een extra grote portie voor een andere dag hebt gemaakt. Hoe kleiner de portie, hoe minder warm eten bij elkaar zit en hoe sneller het de warmte kwijt kan raken. Het is dan natuurlijk wel zo makkelijk om het eten gelijk in het juiste bakje voor in de koelkast (of vriezer) te leggen.
  3. De pan zonder deksel: Om eten zo snel mogelijk af te laten koelen is het belangrijk dat de warmte weg kan stromen. Een deksel zorgt ervoor dat eten langer warm blijft, dus laat die vooral achterwege als het juist moet afkoelen. Sterker nog, de deksel langere tijd op de pan of schaal laten liggen creëert juist meer ruimte voor bacteriën. Laat eten dus altijd afkoelen zonder deksel bovenop.
  4. Op een rekje: Ligt het eten in kleinere porties in een andere schaal of pan, zonder deksel bovenop? Goed bezig! Het afkoelen kan echter nog een stukje sneller. De onderkant van de pan of schaal mag namelijk ook warmte verliezen. Leg daarom de pan of schaal als het even kan op een rekje. Dit kan een standaard ovenrooster zijn, maar ook een speciaal koekjesrek verricht uitstekend werk.
  5. Buiten af laten koelen: Tot slot: gebruik de buitenlucht! Zeker in de koudere maanden is dit een supersnelle manier om eten af te laten koelen voordat het de koelkast in gaat. Niet alleen koelt eten hierdoor snel af, het kost ook geen extra energie zoals in de koelkast het geval is. Let wel even op het weer en mogelijke huis- of tuindieren: zet het eten onder een afdakje in verband met mogelijke regen en zet het iets hoger zodat katten en honden er niet bij kunnen.

Bewaar je Eten op de Juiste Manier?

Natuurlijk komt dit doordat eten op de juiste plek minder snel bederft. Bij 4 °C in de koelkast groeien ziekmakers nauwelijks. Stel de temperatuur van de koelkast in op 4 °C. Laat eten dat snel bederft nooit langer dan 2 uur buiten de koelkast staan. Denk aan melk, vlees en vis. Hoe sneller je het terugzet hoe beter, maar zet geen warme producten in de koelkast.

Bewaar restjes maximaal 2 dagen afgedekt in de koelkast. Wil je ze langer bewaren, vries ze dan in. Laat kliekjes eerst afkoelen voordat je ze in de koelkast of vriezer zet. Zet je ze te snel in de koelkast, dan wordt de temperatuur in de koelkast te hoog en bederven je boodschappen sneller. Zet je ze te snel in de vriezer dan krijg je last van ijsvorming rond het product. Kliekjes koelen sneller af als je het bakje of de pan in een laagje koud water zet. Laat de kliekjes niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan.

Zet je het te snel in de vriezer, dan krijg je last van ijsvorming rond het product. Zorg ook dat je kliekje binnen twee uur in de vriezer staat. Wat kan helpen om je eten snel te laten afkoelen is om het in een pan of bak met koud water te zetten. En bewaar het gelijk in de porties die je later nodig hebt. Als je eten in kleine porties in de vriezer doet, bevriest het sneller en ontstaat geen of minder condens of ijs in de vriezer.

Als je een restje uit de vriezer wilt opeten, dan kun je het beste 24 uur van tevoren het eten uit de vriezer halen en in de koelkast leggen. Door je eten op deze manier langzaam te ontdooien behoudt het meer kwaliteit. Ook bespaar je zo energiekosten. Dek het eten altijd af als je het in de koelkast zet.

labels:

Zie ook: