Het is je misschien al opgevallen bij het doen van boodschappen: lege schappen bij de koffie. Door onrust in de wereld, klimaatverandering en geruzie tussen leveranciers en supermarkten, is met name de koffie van A-merken amper nog te krijgen.

Conflict over Prijsverhoging

Fabrikant JDE Peet's van het bekende koffiemerk levert zijn koffie niet meer door een conflict over de prijzen. Dat bevestigt topman Michiel Muller van onlinesupermarkt Picnic na berichtgeving door De Telegraaf. Picnic en supermarkt Jumbo krijgen via hun Europese inkooporganisatie (Everest) geen Douwe Egberts meer geleverd. "Wij bestellen gewoon, maar JDE Peet’s wil niet leveren", verklaart Muller.

Hij voegt toe dat de supers bestellen tegen de prijs die eerder dit jaar werd overeengekomen. Maar JDE besloot onlangs om de prijzen per 1 juli opnieuw te verhogen. Koffie zou daardoor tot 25 procent duurder worden. Die prijsverhoging vindt Muller echter "ongerechtvaardigd". De adviesprijs voor een pak filterkoffie Douwe Egberts Aroma Rood van 500 gram zou boven de 10 euro uitkomen.

Als er geen nieuwe voorraad meer komt, kunnen schappen in de supermarkt snel leeg raken. Hoelang de huidige situatie gaat duren, weet Picnic-baas Muller niet. "Dat is niet te zeggen op dit moment."

JDE Peet’s was eerder dit jaar ook al met Nederlandse supermarkten in gesprek over de inkoopprijzen. Daardoor waren er wekenlang minder of geen producten van het bedrijf verkrijgbaar bij supers. Vervolgens gingen de prijzen flink omhoog.

Redenen voor de Prijsstijging

Volgens JDE is een nieuwe verhoging onvermijdelijk, mede omdat de prijzen van koffiebonen de afgelopen twee jaar zijn gestegen. De onderneming wijst erop dat onafhankelijke analisten recent ook concludeerden dat een nieuwe prijsverhoging correct zou zijn om de hogere kosten die JDE moet maken. Maar Muller stelt dat de prijs van de bonen waarnaar JDE verwijst recent juist weer is gedaald.

JDE blijft er verder op hameren dat supers uiteindelijk zelf bepalen wat de consument in hun winkel betaalt. "Daar zien we dat de huismerkkoffie bovendien even hard, soms zelfs harder, stijgt in prijs.

Retaildeskundige Paul Moers uit Bornerbroek waarschuwt bovendien: "Koffie blijft de komende jaren fors in prijs stijgen."

De supermarkten boycotten Douwe Egberts", stelt retaildeskundige Paul Moers uit Bornerbroek. "De prijzen van koffie blijven maar stijgen. Supermarkten proberen te onderhandelen met de A-merkfabrikanten, die de laatste jaren enorme winsten hebben gemaakt. Het is resultaat is nu deze boycot, omdat supermarkten niet zo'n hoge prijs willen betalen."

Koffiebranderijen merken het ook

Niet alleen supermarkten hebben lege schappen, ook koffiebranderijen merken de gevolgen. Zo is de inkoopprijs voor AC De Branderij in Hardenberg in de afgelopen zes maanden met 150 procent gestegen. "Dat kun je niet allemaal doorberekenen richting de klant, dus dit doet wat je rendement", zegt eigenaar Patrick Mulder.

Zijn klanten hebben tot dusverre wel begrip voor de prijsstijging, omdat Mulder ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werk biedt. "En we werken met groene bonen, eigenaren krijgen een eerlijke prijs voor hun bonen. Mensen snappen het wel, maar dit kan op de langere termijn wel gevolgen hebben."

Waarom wordt koffie duurder?

Dat koffie alsmaar duurder wordt, heeft tal van oorzaken. Een van de belangrijkste is klimaatverandering. "Door een tyfoon is de oogst in Vietnam mislukt", zegt Moers. "Reden twee is geopolitiek. Schepen uit Vietnam kunnen niet meer door het Suezkanaal varen, vanwege aanvallen van de Houthi-rebellen. Dat leidt tot fors stijgende transportkosten."

En reden drie: koffie is de laatste jaren steeds populairder geworden. Koffietentjes schieten als paddenstoelen uit de grond, ook in het buitenland. En hoe meer vraag en hoe minder het aanbod, des te hoger de prijs wordt. Al is er ook een kanttekening: koffie van het huismerk is nog wel in veel supermarkten te koop.

De Impact op Supermarkten

Volgens Moers zijn de lege schappen niet alleen voor klanten vervelend. "Voor supermarkten is koffie een van de belangrijkste artikelen, want iedereen drinkt koffie. Je wilt dat artikel dus zo laag mogelijk houden in prijs."

Ruwe koffiebonen zijn duurder geworden en dat heeft verschillende oorzaken. Zo viel de oogst van bonen tegen. Brazilië is een van de grootste producenten ter wereld, maar de koffieboeren daar hadden last van slecht weer door klimaatverandering. Tegelijkertijd is de vraag naar koffie erg toegenomen. Zo wordt koffie in Azië ook steeds populairder. De Amerikaanse koffiewinkel Starbucks groeide nergens harder dan in dat continent.

Op dit moment is de prijs voor een kilo arabicabonen in de wereldhandel zo'n 8,50 euro. De marktprijs voor deze meest gebruikte bonensoort is het afgelopen jaar meer dan verdubbeld. In de supermarkt is het zo erg nog niet, maar dat heeft te maken met het feit dat de koffie in de schappen vorig jaar al ingekocht is.

Supermarkten willen niet dat de koffie nog eens duurder wordt. "Grote prijsstijgingen moeten we kunnen uitleggen aan de klant", zegt bijvoorbeeld oprichter Michiel Muller van online supermarkt Picnic. "Afgelopen jaren zijn de prijzen enorm omhoog gegaan en nu komen er weer prijsvoorstellen van 20 à 30 procent hoger.

Oplossing in Zicht?

De onderhandelingen over de levering van Douwe Egberts-koffie voor Jumbo en Picnic zijn voorbij. De supermarkten gaan meer betalen om de koffie weer in de schappen te krijgen.

Jumbo zegt tegen De Telegraaf dat die prijsstijging niet wordt doorberekend aan de klant. Ook Picnic gaat 'een deel' zelf opvangen. De prijs van koffie stijgt al maanden stevig en de supermarkten waren aanvankelijk niet bereid om de veel hogere prijzen van de leverancier te betalen.

Vanaf begin dit jaar werd er door het moederbedrijf van Douwe Egberts, JDE Peet's, geen koffie meer geleverd aan Jumbo, Picnic en Albert Heijn. Dat leidde ertoe dat sommige schappen van de merken L'Or, Senseo, Jacobs, Douwe Egberts en theemerk Pickwick leeg bleven.

Volgens De Telegraaf gaan de twee supermarkten nu na maandenlange onderhandelingen toch akkoord met die prijzen. In sommige gevallen stijgen die tot zo'n 30 procent. Dan gaat het om de kiloprijs van koffiebonen van Douwe Egberts, die van bijna 13 euro naar bijna 17 euro gaat. Pads van Senseo worden 20 procent duurder.

Ondanks het feit dat er weer koffie geleverd gaat worden aan de supermarkten, uit de topman van Jumbo in de krant zijn zorgen over de hoge prijzen voor consumenten. Volgens hem staat de koopkracht van Nederlanders onder druk.

Gezinnen die meer betalen voor een A-merk zouden minder overhouden voor de rest van de boodschappen, zegt Picnic-oprichter Michiel Muller. Volgens hem gaat de online supermarkt er "alles aan doen" om dat te voorkomen.

Prijsontwikkeling van Koffiebonen

Soort Koffieboon Prijs (per kilo)
Arabica (wereldhandel) €8,50
Douwe Egberts (kiloprijs na onderhandelingen) €17,00

labels:

Zie ook: