Wakker worden met een kopje koffie is voor velen een vast ochtendritueel. Het is een geliefde manier om de dag te beginnen, maar er wordt steeds vaker beweerd dat het drinken van koffie op een lege maag nadelige effecten kan hebben.

Veel mensen genieten 's morgens vroeg van koffie. Toch beweren sommige mensen dat koffie op een lege maag je gezondheid kan schaden.

Wat gebeurt er als je koffie drinkt op een lege maag?

Cortisolpieken en hormonale stress

Koffie stimuleert, dankzij het cafeïnegehalte, de productie van cortisol, beter bekend als het stresshormoon. Normaal gesproken is het cortisolniveau in de ochtend het hoogst als we wakker worden, maar koffie drinken op een lege maag kan het nog verder verhogen.

Dit kan een overdaad aan stress in het lichaam veroorzaken. Een overschot aan cortisol kan ook je humeur beïnvloeden, wat kan leiden tot een zenuwachtig gevoel of prikkelbaarheid. Na verloop van tijd kan een te hoog cortisolgehalte de stofwisseling veranderen en je slaapcyclus verstoren.

Maagzuur en slechte spijsvertering

Koffie drinken op een lege maag kan ook de zuurtegraad in de maag verhogen. Koffie stimuleert de productie van maagzuur, dat, als het niet in evenwicht wordt gehouden door een goede bodem, de maagslijmvliezen kan irriteren.

Dit kan leiden tot een branderig gevoel, gastro-oesofageale reflux (wanneer maagzuur terugkomt in de slokdarm en soms de keel) en maagontsteking. Dit komt vooral voor bij mensen die al gevoelig zijn voor maagklachten.

Naast zuurproductie stimuleert cafeïne ook de darmmotiliteit. Als koffie op een lege maag wordt gedronken, kan het buikkrampen, een opgeblazen gevoel en darmproblemen veroorzaken - vooral bij mensen met gevoelige darmen of die lijden aan het prikkelbare darm syndroom.

Ook kan het de stoelgang versnellen, wat kan leiden tot ongemak en een verstoorde spijsvertering. Niet wat je wil dus.

Pieken in de bloedsuikerspiegel

Koffie drinken op een lege maag kan ook de bloedsuikerspiegel veranderen, dankzij de cafeïne die tijdelijke pieken veroorzaakt. Zonder een ontbijt dat de bloedsuikerspiegel stabiliseert, kan deze piek gevolgd worden door een plotselinge daling van de bloedsuikerspiegel, wat kan leiden tot vermoeidheid, een hongerig gevoel en prikkelbaarheid.

In sommige gevallen kunnen dit soort pieken problematisch zijn voor mensen met diabetes of bloedsuiker-gerelateerde aandoeningen.

Maagpijn door koffie: de oorzaken

Het voelt als een genadeloze straf voor de koffieliefhebber: maagpijn door koffie. De smaak van koffie en het energieke gevoel zijn fantastisch, maar hoe pijnlijk is het - letterlijk en figuurlijk - als je dat moet bekopen met buikkrampen? Wij zijn benieuwd hoe die maagpijn nu precies ontstaat.

Maagpijn door de cafeïne in koffie

Het is voor veel mensen een logische eerste verklaring: de maagpijn die koffie veroorzaakt, komt door de cafeïne die erin zit. Toch is dat niet helemaal waar. Cafeïne kan inderdaad de maagwand irriteren en brandend maagzuur veroorzaken, maar het is niet het enige stofje dat voor maagpijn zorgt.

Het gaat om een combinatie van meerdere stoffen die de maagzuurafscheiding in de maagcellen stimuleren, namelijk:

  • catecholen (lichtzure verbindingen die in water opgelost kunnen worden);
  • de chemische stoffen N-alkanoly-5-hydroxtryptamiden (C5HTs);
  • en cafeïne.

Er zijn dus meerdere stofjes die in combinatie met elkaar maagpijn kunnen veroorzaken. Maar is er ook een stofje dat die maagklachten dan weer tegengaat? Jazeker! Doctor Somoza (Universiteit van Wenen) en haar collega’s ontdekten per toeval dat N-methylpyridium (NMP) de productie van zuur door de maagcellen blokkeert. Dat is een stofje dat vrijkomt als koffiebonen geroosterd worden.

Omdat dark roast-koffie en espresso’s gemaakt zijn van donker gebrande bonen, bevatten ze meer van NMP én minder catecholen en C5HTs. Je kunt daarom beter voor deze koffiesoorten gaan als je maagpijn krijgt van koffie.

Aciditeit in koffie

Koffie heeft een bepaalde aciditeit, oftewel zuurtegraad. Dat is onvermijdelijk. Sterker nog, er is aciditeit nodig om een gebalanceerde koffie te krijgen. Zo heeft koffie ook een bepaalde zoet- en bitterheid nodig om in balans te raken. Maar die aciditeit kan wel maagpijn veroorzaken, zeker bij mensen die al vaker last hebben van brandend maagzuur.

Goed nieuws: niet elke koffiesoort heeft een hoge zuurgraad. Er zijn dus ook bepaalde koffies die je maag makkelijker kan verwerken en minder maagpijn veroorzaken. Een voorbeeld is cold brew coffee: een koffie die wordt gebrouwen met koud water, waardoor de zuurtegraad maar liefst 66% lager is ten opzichte van ‘normaal’ gebrouwen koffie. Een betere keuze dus als je je maagpijn na een kop koffie wil aanpakken!

Koffie op nuchtere maag: niet slim door zuurgraad

De hoge zuurgraad van koffie maakt dat het niet verstandig is om dit drankje te drinken op een nuchtere maag. Drink je namelijk koffie op een nuchtere maag, dan laat je maag extra HCL-zuur vrij. Dat is een stofje dat in principe vrijkomt als er voedsel in de maag komt dat verteerd moet worden.

Koffie is alleen geen vast voedsel, dus zal het HCL-zuur zich voornamelijk te goed doen aan je maagwanden. En dat veroorzaakt brandend maagzuur en pijn. Je kunt daarom beter zorgen voor een buffer in je maag als je koffie wil drinken. Die buffer creëer je bijvoorbeeld door iets kleins te eten, maar ook een simpel glas water met citroen kan er al voor zorgen dat de maagpijn door koffie minder wordt.

Is koffie slecht voor je maag?

Hoewel bovenstaande informatie misschien in eerste instantie anders doet vermoeden, is koffie niet slecht voor je maag. Ja, het verhoogt de zuurgraad in de maag en daardoor kunnen mensen die last hebben van brandend maagzuur eerder maagpijn krijgen. Maar schadelijk is het niet. Het is ook zeker niet zo dat iedereen die koffiedrinkt last krijgt van zijn of haar maag. Sommigen zullen zelfs na 6 koppen koffie helemaal niets merken aan hun buik!

Mocht je wel maagklachten krijgen nadat je koffie hebt gedronken, kies dan voor donker gebrande bonen. Daar zitten minder catecholen en C5HTs in (die maagpijn kunnen veroorzaken) en meer van NMP (dat maagpijn tegen kan gaan).

Alternatieven en tips

Om de negatieve effecten van koffie op een lege maag te voorkomen, kun je de volgende tips overwegen:

  • Eerst ontbijt, dan koffie: Geniet van je kopje koffie met een uitgebalanceerd ontbijt, rijk aan eiwitten en vezels.
  • Cold brew koffie: Kies voor cold brew koffie, die minder zuur is en daardoor milder voor de maag.
  • Calciumrijke voeding: Eet calciumrijke voeding om de zuurgraad in je darmen te neutraliseren.
  • Alternatieve dranken: Overweeg thee of decaf koffie, die minder cafeïne en zuur bevatten.

Conclusie

Het drinken van koffie op een lege maag is niet per se schadelijk, maar kan bij sommige mensen ongemak veroorzaken. Door rekening te houden met je cortisolgehalte, de zuurgraad van de koffie en je persoonlijke gevoeligheid, kun je de negatieve effecten minimaliseren en toch van je kopje koffie genieten.

labels:

Zie ook: