Tim Krabbé's 'Het Gouden Ei' is een klassieker die menig lezer heeft gefascineerd en huilend aan de telefoon heeft doen hangen. Het boek, dat slechts 67 bladzijden telt, is tweemaal verfilmd en wereldwijd vertaald, met meer dan een kwart miljoen verkochte exemplaren.

Het Verhaal Achter de Titel

De titel 'Het Gouden Ei' blijft tot het einde onduidelijk, hoewel er al aan het begin van het boek wordt uitgelegd wat het gouden ei is. Eerst weet je alleen de titel, een beetje een mysterieuze titel waarbij je geen idee hebt wat er nou precies mee bedoelt kan worden.

Dan wordt verteld dat het een nachtmerrie was van Saskia om opgesloten in een gouden ei door een leeg heelal te zweven met om haar heen niets dan zwart zonder dood te kunnen gaan met als enige hoop om het andere gouden ei in het heelal te raken om zo vernietigd te kunnen worden, maar die kans was zo klein. Dan weet je dat, maar je hebt geen idee wat dat nou in mijnnaam met het boek te maken kan hebben. En pas op de laatste bladzijde (de 2 bladzijden waar ik het eerder over had niet meegerekend) kom je er achter waarom het boek het gouden ei heet.

Saskia vertelde dat dat moment haar hetzelfde gevoel gaf als een nachtmerrie die ze als kind had. Ze droomde toen dat ze opgesloten zat in een gouden ei, dat zweefde door de ruimte. Alles was zwart, er waren niet eens sterren, ze zou er altijd in moeten zitten, en ze kon niet doodgaan. Er was maar één hoop. Er vloog nog zo’n gouden ei door de ruimte, als ze tegen elkaar botsten zouden ze allebei vernietigd zijn, dan was het afgelopen.

Rex Hofman en Saskia Ehlvest zijn samen op weg naar een vakantiehuisje bij Hyères, ergens in de heuvels boven de Middellandse Zee. Ze moeten de kilometerstand handmatig bijhouden, omdat de teller in de auto kapot is. Bij een vorige vakantie ging dit namelijk eens mis. Rex was toen gedwongen lopend naar een benzinestation verderop te gaan en was daar drie uur lang mee bezig.

Op een gegeven moment tanken Rex en Saskia bij een TOTAL-benzinestation. Saskia wil wat drankjes halen voor de ontspanning, omdat ze net heeft besloten de rest van de rit te rijden. Doordat ze sinds het halen van haar rijbewijs nooit meer heeft gereden, vindt Saskia het behoorlijk eng. Saskia komt echter niet meer terug van het halen van drankjes. Rex gaat haar zoeken, maar ze is nergens te bekennen.

Acht jaar later is Rex opnieuw op vakantie, maar nu met zijn nieuwe verloofde Lieneke. Nog steeds weet niemand wat met Saskia gebeurd is. Na de vakantie krijgt Rex dezelfde nachtmerrie over het gouden ei als Saskia eerder kreeg.

Na een tijdje meldt een Fransman, Raymond Lemorne, zich bij Rex thuis. Hij vertelt Rex dat Saskia dood is en dat Rex alleen de rest krijgt te weten als hij hetzelfde ondergaat. Bij het bewuste benzinestation blijkt dat Saskia daar de auto is in gegaan. Rex krijgt slaapmiddel en wordt een tijd later ergens in zijn eentje wakker.

Thema's en Motieven

Een belangrijk (leid)motief in het verhaal is het gouden ei zelf. Het komt vaak terug in het boek d.m.v. de nachtmerries, maar is ook een symbool voor de angst en eenzaamheid die Rex voelde tijdens de 8 jaar van de vermissing van Saskia én die Rex en Saskia gevoeld hebben tijdens hun ontvoering zelf.

Ook komt de nachtmerrie dus als motief meerdere keren terug in het boek. Het boek laat zien hoe Rex omgaat met de verdwijning van Saskia en de onzekerheid die daar bij hoort. De belangrijkste thema’s in het boek zijn (de omgang met) de dood van een geliefde en (2) onzekerheid.

Personages

De personages in het boek zijn complex en dragen bij aan de spanning en het mysterie van het verhaal:

  • Rex Hofman: is een sociale, vriendelijke en vastberaden man.
  • Saskia Ehlvest: was de vriendin van Rex.
  • Raymond Lemorne: is een 41-jarige Fransman.

Raymond Lemorne is vader van twee kinderen, echtgenoot en scheikundeleraar. Toen hij eens een meisje van de verdrinkingsdood had gered, had hij zich bedacht hoe makkelijk het zou zijn een misdaad te plegen. Hij kon die gedachte niet loslaten dus kocht hij een pistool en een fles chloroform.

Na zijn vakantie start Rex een opsporingscampagne. Hij roept in grote advertenties mensen, die Saskia toentertijd hebben gezien, op om zich te melden. Hij krijgt verschillende reacties maar geen enkele is bruikbaar.

Structuur en Verteltechniek

Het verhaal is niet-chronologisch geschreven. Hoofdstuk 1 speelt zich af in 1975, het jaar van de vermissing van Saskia. Hoofdstuk 2 speelt zich al 8 jaar later af, tijdens de nieuwe vakantie van Rex en Lieneke. Hoofdstuk 3 gaat echter terug in de tijd en stelt Raymond Lemorne voor en de manier waarop hij de ontvoering en moord pleegde.

Er wordt veel gebruik gemaakt van versnellingen en vertragingen om spanning op te wekken. Het boek begint in medias res: de lezer begint middenin in de reis en de personages worden niet eerst voorgesteld. Het verhaal is verteld door een auctoriale verteller.

Tim Krabbé heeft een prettige schrijfstijl. Hij neemt geen omwegen en beschrijft alles kort en bondig. Hierdoor leest het boek lekker en snel. De stijl van Krabbé zorgt dat iedere lezer geboeid raakt door het verhaal.

De Verfilmingen

'Het Gouden Ei' (1984), de klassieker van Tim Krabbé, werd tweemaal verfilmd: in Nederland als Spoorloos (1988) en in de Verenigde Staten als The Vanishing (1993).

Regisseur George Sluizer opent de film met Rex en Saskia, maar toont al snel een shot waarin Lemorne zich voorbereidt op de ontvoering bij het tankstation. De identiteit van de dader is dus reeds onthuld! Na de verdwijning van Saskia verschuift het vertelperspectief namelijk volledig naar dat van Lemorne.

Na het succes van Spoorloos waagde George Sluizer een sprong in het diepe, stak de Atlantische Oceaan over, en verfilmde Het gouden ei opnieuw. De remake moet Kubrick ook de stuipen op het lijf hebben gejaagd, zij het niet op de manier die Sluizer bedoelde. Vanaf het begin gaat het mis.

Samenvattend, de titel 'Het Gouden Ei' verwijst naar de nachtmerrie van Saskia, die symbool staat voor de angst, eenzaamheid en claustrofobie die de personages ervaren. Het boek is een meesterwerk dat de lezer tot nadenken stemt over de complexiteit van menselijke relaties, obsessie en de omgang met verlies.

labels: #Ei

Zie ook: