Varkensvlees wordt in de islam en het jodendom als onrein beschouwd. Sommige mensen met een andere achtergrond beschouwen varkensvlees als ongezond. Het geven van varkensvlees aan de hond of kat wordt door velen afgeraden. Maar is dit terecht?
Religieuze Achtergrond
De onreinheid van het varken heeft een religieuze achtergrond. Het staat in de Thora en in de Soera en is daarmee een voorschrift. In de Bijbel wordt onderscheid gemaakt tussen reine en onreine dieren. Reine dieren waren bedoeld voor menselijke consumptie, onreine dieren niet. Ook het varken is onrein (Leviticus 11:7-8; Deuteronomium 14:8).
Het onderscheid tussen rein en onrein is niet arbitrair. De laatste jaren wordt steeds duidelijker dat deze richtlijnen zich vooral richten op twee belangrijke aspecten: de volksgezondheid en het biologisch evenwicht. Zo staat er bijvoorbeeld in Leviticus 11:13-19 een lijst met vogelsoorten die voor menselijke consumptie verboden waren. Dit zijn juist dié vogels die van kardinaal belang zijn voor het biologisch evenwicht.
Vanwege de volksgezondheid zijn deze dieren onrein. Ook varkensvlees is nooit bedoeld als voedsel voor de mens. Waarom niet?
Jezus en de voedingsvoorschriften in de Torah
Jezus at, als iemand die geboren was onder de Torah (Galaten 4:4) en zich volledig aan de Torah hield en dus ook de spijswetten, géén varkensvlees. Het onderscheid tussen reine en onreine dieren is bij de komst van Christus niet afgeschaft; Jezus heeft de Torah niet afgeschaft maar vervuld.
God verandert niet
Het gaat bij het onderscheid tussen reine en onreine dieren om meer dan alleen een religieus voedingsvoorschrift. Gods Woord beschrijft het vlees van onreine dieren als een 'gruwel'. In Deuteronomium 14:3 staat: "Gij zult niets eten, dat een gruwel is." God is onveranderlijk. Hij verandert ook zijn oordeel over de voedselvoorschriften niet. Een varken was, is en blijft onrein.
Visioen van Petrus
Veel christenen zien in het visioen van Petrus, welke staat opgetekend in Handelingen 10, als het moment waarop God alle voedsel rein verklaart. Petrus zélf legt echter uit wat het visioen betekent en dat is niet wat veel christenen ervan maken. Het visioen van Paulus slaat dan ook op het contact maken met 'onreine' volken.
Gods voorschriften en aanwijzingen
Torah (תּוֹרָה) betekent onderwijzing, lering of leer. Het woord 'Wet' is in feite een gebrekkige vertaling van het Hebreeuwse woord Torah. De Torah is Gods Woord dat wil onderwijzen, en de weg of richting wijst. Het wijst de weg in Gods richting. Het bevat Gods oorspronkelijke onderwijzing, leringen en instructies, zijn do's en don'ts.
Gezondheidsaspecten
Naast de religieuze aspecten zijn er ook gezondheidsredenen om varkensvlees te vermijden.
Spijsverteringssysteem van varkens
De maag van varkens heeft een hoge zuurgraad, maar doordat varkens veelvraten zijn en grote hoeveelheden voer eten, wordt het maagzuur verdund. Hierdoor kunnen allerlei soorten parasieten deze barrière ongehinderd passeren. Er komen allerlei parasieten en toxische stoffen in het vlees van het varken terecht. De mens die dit vlees eet, kan hiermee besmet worden.
Het varken is een biologische opruimer
Varkens zijn gulzige dieren, absoluut niet kieskeurig en willen alles eten wat op hun pad komt. Van nature is het varken een biologische opruimer, een biologische stofzuiger. Dat is zijn taak, daarvoor is hij ontworpen. Maar door hun functie is het lichaam van varkens een gifstoffendepot.
Een varken eet niet alleen eikels, paddenstoelen en bosvruchten, maar ook rottende groenten, larven, maden en aas, zelfs rottend vlees van andere dieren. Het vet van een varken absorbeert alle mogelijke gifstoffen dat het binnenkrijgt, als een spons. Het is bekend dat het vlees van een varken tot maximaal dertig keer giftiger kan zijn dan rundvlees.
Vetter vlees
Het vlees van varkens is dubbel zo vet als dat rundvlees. Dus het veelvuldig eten van varkensvlees leidt tot een verhoogd cholesterolgehalte. Varkensvlees geeft hierdoor een veel groter risico op hartziekten zoals een hartaanval. Ook wordt de consumptie van varkensvlees geassocieerd met bepaalde vormen van kanker, maar meer onderzoek hiernaar is nodig.
Varkens zijn alleseters
Varkens zijn alleseters (omnivoren) en op hun menu staat zowel plantaardig voedsel als vlees.
Varkensvlees is toxisch
Varkensvlees is enorm toxisch (giftig) voor de mens en wel om diverse redenen.
Snel spijsverteringsstelsel en niet zweten
Het spijsverteringsstelsel van een varken verteert het voedsel binnen maar liefst vier uur. Mede daarom is het varken niet in staat om de giftige stoffen uit het voedsel te verwijderen. De giftige stoffen worden opgeslagen in de vetcellen van de varkens. Het varken kan niet zweten of transpireren, net als veel andere onreine landdieren als de hond, de kat en het konijn.
Hoog vetgehalte
Varkensvlees heeft een hoog gehalte aan vet en ook in mager varkensvlees -wat door het Voedingscentrum wordt aangeraden- zijn grote hoeveelheden vet aanwezig. Varkensvlees heeft een hoog cholesterolgehalte, wat de kans vergroot op atherosclerose (aderverkalking).
Eiwit
Varkensvlees bevat bepaalde eiwitten, die vanwege hun structuur snel rotten in je darmen. Bij dit rottingsproces komen gifstoffen vrij die erg belastend zijn voor darm, lymfe, bloed, lever en voor alle ontgiftings- en uitscheidingsorganen.
Eiwitstructuur
De eiwitstructuur van het vlees van de varkens vertoont veel gelijkenis met die van de mensen. Dit is de reden dat het afweersysteem binnen in de darm bij de vertering deze niet als een lichaamsvreemde stof beschouwen. Zo kunnen deze eiwitten met alle eiwitrottingsproducten en gifstoffen via de darmwand in het lymfestelsel en het bloed terechtkomen, wat erg belastend is voor je systeem.
Bindweefsel
Het bindweefsel dat onderdeel uitmaakt van alle organen van het menselijk lichaam, heeft last van zwavelhoudende glycosaminoglycanen in het varkensvlees. Het (veelvuldig) eten van varkensvlees heeft opzwelling van het bindweefsel tot gevolg. De bindweefselstructuren in het lichaam worden zwakker door frequente consumptie van varkensvlees en er ontstaan eerder klachten van het bewegingsapparaat.
Histamine
Aangetoond is dat varkensvlees veel histamine bevat, wat allergische reacties kan bevorderen of uitlokken. Het vergroot tevens de kans op ontstekingsprocessen zoals abcessen, steenpuisten, darmontstekingen, aderontstekingen en eczeem.
Ziekten die overdraagbaar zijn op de mens
Het varken draagt ten minste 30 ziekten bij zich die gemakkelijk kunnen worden overgedragen op de mens, ofwel via direct contact ofwel via vleesconsumptie. De belangrijkste worden hieronder schematisch weergeven. De onderstaande lijst is niet uitputtend.
| Infectieuze kiem | Ziekte(verschijnselen) | Verspreiding |
|---|---|---|
| Virussen | ||
| Influenzavirus | Griep: hoge koorts, koude rillingen, keelpijn, hoofdpijn en spierpijn in het hele lichaam | Direct contact |
| Rabiësvirus | Hondsdolheid | Direct contact |
| Encephalomyocarditis virus (EMCV) | Ontsteking hersenen en hartspier | Direct contact |
| Mond- en klauwzeer (MKZ) | Blaasjes, koorts, algehele malaise | Direct contact |
| Bacteriën | ||
| Monofasische Salmonella Typhimurium | Veroorzaakt vooral infecties bij kinderen en oudere mensen en is resistent tegen bepaalde antibiotica en naast de gastro-intestinale klachten (zoals diarree) kunnen koorts, hoofdpijn en spierpijn optreden | Levensmiddelen |
| Campylobacter | Vooral diarree die soms vermengd is met bloed | Levensmiddelen |
| Leptospiren | Nieronsteking | Direct contact (urine) |
| Brucella | Meestal begint Brucellose sluipend met geringe koorts zonder verdere verschijnselen, met hoofdpijn en gewrichtsklachten | Direct contact |
| Erysipelothrix (vlekziekte) | Vaak krijg je de aandoening via een wondje aan de handen. Na 1-2 dagen krijg je last van jeuk en een brandend gevoel, waarbij de huid opzwelt en er een blauw-rode kleur verschijnt. Soms is uitbreiding van de infectie naar de lymfeknopen mogelijk | Mensen worden besmet via beschadigingen van de huid, vaak aan de handen |
| Mycobacterium tuberculosis | Tuberculose (tbc) | Direct contact |
| Streptococcen | Hersenvliesontsteking (met hoofdpijn, koorts en een stijve nek), bloedvergiftiging | Direct contact (wondjes) |
| Pasteurella | Lokale ontstekingen | Direct contact (wondjes) |
| Parasieten | ||
| Trichinella | Trichinella: soms treden 1 tot 2 dagen na het eten van besmet vlees diarree, buikkrampen en verhoging op | Levensmiddelen |
| Lintworm | Maag-darmproblemen | Levensmiddelen |
| Spoelworm | Buikpijn | Direct contact, levensmiddelen |
| Schurftmijt | Schurft: rode, schilferende bultjes en blaasjes | Direct contact |
| Toxoplasma | Toxoplasmose: vage klachten als moeheid, lusteloosheid, opgezwollen klieren, lichte koorts en huiduitslag | Levensmiddelen |
| Balantidiumenterocolitis (darmontsteking) | Direct contact, levensmiddelen |
Nu weet je meteen waarom God gebood dat wij hun karkassen niet eens mogen aanraken (Leviticus 11: 8).
